به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، گزارشها حاکی است که «اندی برنهام» نخست وزیر انگلیس در نخستین مواجهه جدی خود با واقعیت سخت مذاکرات با اتحادیه اروپا، دریافته که بازسازی روابط لندن و بروکسل تا چه اندازه پرهزینه و پیچیده است. در آستانه نشست بیستم نوامبر در بروکسل، اختلاف لحظه آخری درباره شهریه دانشگاهی، توافق مربوط به طرح تجربه جوانان را تا آستانه تعویق پیش برد.
در همین رابطه بلومبرگ گزارش داد اتحادیه اروپا خواستار ادامه مذاکرات درباره شهریه برای شش ماه دیگر شد؛ موضعی که پس از عقب نشینی بریتانیا در یکی از مسائل کلیدی مربوط به تعداد مشارکت کنندگان در طرح تجربه جوانان، فشار سیاسی بیشتری بر لندن وارد کرد. بنابراین، تصویر نشست بروکسل بیش از آنکه نشانه بازگشت فوری بریتانیا به ساختار اروپا باشد، یادآور محدودیت های توافق پسابرگزیت است.
توافقی محدود در سایه اختلاف دانشگاهی
بر پایه گزارش بیبیسی، لندن و اتحادیه اروپا بر سر طرحی توافق کرده اند که بر اساس آن، سالانه تا 100 هزار جوان از هر طرف، در بازه سنی 18 تا 31 سال، بتوانند برای کار، تحصیل یا سفر تا سه سال به قلمرو طرف مقابل بروند. این طرح باید حداکثر تا ژانویه 2030 اجرایی شود.
با این حال، توافق مزبور بازگشت به آزادی رفت و آمد پیش از برگزیت نیست. دولت بریتانیا بر محدود، زمان دار و سقف دار بودن طرح تاکید کرده و اعلام کرده که مشارکت کنندگان حق استفاده از مزایای اجتماعی یا همراه بردن افراد تحت تکفل را نخواهند داشت.
در عین حال، مسئله شهریه دانشگاهی حل نشده است و گفت وگوها باید تا مه 2027 ادامه یابد. همین اختلاف نشان می دهد که حتی توافق بر سر رفت و آمد جوانان نیز به سرعت وارد حوزه حساس هزینه های آموزش، رقابت دانشگاهی و توزیع منافع اقتصادی میان دو طرف می شود.
از «بازتنظیم روابط» تا چانه زنی بر سر جزئیات
توافق مشترک بریتانیا و اتحادیه اروپا در مه 2025، مبنای سیاسی نزدیکی تازه دو طرف را ایجاد کرد. در این سند، طرفین متعهد شدند برای یک طرح متوازن تجربه جوانان با شرایطی که بعدا تعیین می شود، تلاش کنند.
کمیسیون اروپا در همان زمان اعلام کرده بود که این چارچوب می تواند کار، تحصیل، فعالیت داوطلبانه، اوپر بودن و سفر محدود را در بر بگیرد و مسیر ویزایی اختصاصی داشته باشد. اما تعداد نهایی مشارکت کنندگان، هزینه ها و قواعد اجرایی، به مذاکره های بعدی واگذار شد.
به این ترتیب، نشست بروکسل نشان داد زبان سیاسی همکاری لزوما به توافق فنی تبدیل نمی شود. هر بند اجرایی، از سقف پذیرش جوانان تا شهریه و هزینه های اداری، می تواند به محل تازه ای برای اختلاف تبدیل شود و فضای مانور دولت «برنهام» را محدود کند.
اراسموس و حساسیت هزینه های تحصیل
بازگشت بریتانیا به برنامه اراسموس پلاس نیز بخشی از مسیر بازسازی پیوندهای آموزشی با اروپا است. کتابخانه مجلس عوام بریتانیا گزارش داده است که لندن و بروکسل در دسامبر 2025 درباره مشارکت بریتانیا در اراسموس پلاس از سال تحصیلی 2027 تا 2028 به توافق رسیدند.
برآورد این نهاد نشان می دهد سهم بریتانیا برای نخستین سال مشارکت حدود 570 میلیون پوند خواهد بود، هرچند این رقم به سازوکار برنامه اراسموس مربوط است و نباید آن را با شهریه دانشجویان یا هزینه مستقیم ویزای جوانان یکسان دانست.
با وجود این، حساسیت افکار عمومی بریتانیا نسبت به هرگونه پرداخت به نهادهای اروپایی، سیاستمداران لندن را محتاط کرده است. دولت بریتانیا تاکید دارد که طرح تجربه جوانان مستلزم پرداخت به بودجه اتحادیه اروپا نیست، اما هزینه های مشترک اداره توافق مانند سامانه های اطلاعاتی و پایگاه های داده می تواند همچنان موضوع مذاکره باشد.
بازگشت کامل؛ مسیر طولانی تر از یک توافق
حتی اگر لندن در سال های آینده تصمیم بگیرد عضویت کامل در اتحادیه اروپا را دنبال کند، توافق جوانان یا اراسموس به معنای هموار شدن مسیر الحاق نخواهد بود، چرا که ماده 49 پیمان اتحادیه اروپا تصریح می کند هر دولت اروپایی متقاضی باید روند رسمی درخواست را طی کند.
همچنین شورای اتحادیه اروپا باید با اجماع تصمیم بگیرد، پارلمان اروپا باید رضایت دهد و سپس توافق الحاق بر اساس الزامات قانون اساسی همه دولت های طرف قرارداد تصویب شود. بنابراین، هر یک از اعضای اتحادیه می تواند در عمل بر روند بازگشت بریتانیا اثر تعیین کننده بگذارد.
ابعاد اقتصادی نیز این محاسبه سیاسی را دشوارتر می کند. دفتر مسئولیت بودجه بریتانیا برآورد کرده است که در افق بلندمدت، اقتصاد این کشور در قیاس با سناریوی باقی ماندن در اتحادیه اروپا، با کاهش 4 درصدی تولید ناخالص داخلی بالقوه روبه رو می شود؛ رقمی که یک برآورد خلاف واقع بلندمدت است، نه هزینه نقدی و فوری توافق های جدید.
در مجموع، ماجرای نشست 20 نوامبر در بروکسل نشان داد نزدیکی دوباره لندن و اتحادیه اروپا ممکن است، اما بازگشت به رابطه ای شبیه دوران پیش از برگزیت آسان نیست. توافق جوانان یک گام عملی برای کاهش فاصله هاست، ولی اختلاف بر سر شهریه، سهم مالی و قواعد اجرایی ثابت می کند که هر پیشرفت، خود آغاز دور تازه ای از چانه زنی خواهد بود.
نظر شما