به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد، چرخش استراتژیک سرمایهگذاران بینالمللی از بازارهای مالی برزیل به سمت مکزیک، ناکامی سیاستهای پولی سنتی در بزرگترین اقتصاد آمریکای لاتین و ظهور فرصتهای جذابتر در همسایه شمالی ایالات متحده را نمایان ساختهاست. این جابجایی سرمایه نه تنها توازن قدرت مالی در منطقه را دگرگون میسازد، بلکه شکنندگی ساختاری اقتصادهایی را که به درآمدهای ناپایدار و نرخهای بهره بالا وابستهاند، بیش از پیش عیان میکند. در حالی که والاستریت به دنبال پناهگاهی امنتر است، این تغییر مسیر در واقع نمادی از بیاعتمادی گسترده به آینده مدیریت کلان در برزیل محسوب میشود.
بحران اعتباری در سرزمین سامبا
بلومبرگ به نقل از موسسات مالی برجسته جهان از جمله «گلدمن ساکس»، «بیتیجی پکتوال» و «ایتائو بیبیای» نوشت که طی روزهای اخیر رتبه اعتباری سهام برزیل به سطح خنثی تنزل یافتهاست. این تصمیم انقباضی پس از آن اتخاذ شد که آمارهای اقتصادی نشان دادند برزیل با ترکیبی از نرخهای بالای بهره، رکود فزاینده و انتظارات تورمی سرسخت دستوپنجه نرم میکند. در چنین شرایطی، بازار سهام برزیل توانایی خود را برای جذب سرمایههای خارجی از دست داده و چشمانداز سودآوری شرکتهای بورسی به شدت تیره و تار شده است.
تحلیلگران با رویکردی انتقادی نسبت به سیاستهای بانک مرکزی برزیل معتقدند که انقباضهای پولی مداوم، تنها به خفه شدن موتور محرک اقتصاد و فرار سرمایه منجر شده است. با وجود پتانسیلهای فراوان معدنی و کشاورزی، ناکارآمدی در اصلاحات ساختاری موجب شده است که سرمایهگذاران نهادی با تردید به سراغ بازارهای جایگزین بروند. این وضعیت در حالی رخ میدهد که طبقات متوسط برزیل زیر فشار تورم، قدرت خرید خود را به شکلی بیسابقه از دست دادهاند.
علاوه بر این، فقدان شفافیت در برنامههای مالی «لولا داسیلوا» و کابینه او، نگرانیها را نسبت به کسری بودجه مزمن دوچندان کرده است. همانطور که فایننشالتایمز مینویسد، بازارهای مالی بینالمللی به وضوح نسبت به تعهد دولت برزیل به انضباط مالی تردید دارند که این امر موجب خروج گسترده سرمایههای خرد و کلان از بورس سائوپائولو شده است. تا زمانی که سیگنالهای مثبت و قابل اعتمادی از سیاستگذاران برزیلی صادر نشود، این روند نزولی گریبانگیر بازارهای دارایی این کشور خواهد بود.
مکزیک در قامت پناهگاه جدید
در سوی دیگر این معادله، اقتصاد مکزیک با برخورداری از مزایای زنجیره تامین جهانی و پیوند نزدیک با بازار ایالات متحده، توانسته است توجه تحلیلگران والاستریت را به خود جلب کند. بر این اساس بانکهای سرمایهگذاری با ارتقای رتبه سهام مکزیک، بر این باورند که این کشور به لطف زیرساختهای تجاری مناسبتر و دورنمای مساعدتر اقتصادی، پتانسیل بالایی برای ثبت بازدهی مثبت دارد. این خوشبینی به ویژه در بخشهای صنعتی و صادراتمحور نمود بیشتری یافته است.
با این حال، کارشناسان نسبت به این خوشبینی افراطی هشدار میدهند و تاکید میکنند که وابستگی شدید اقتصاد مکزیک به سیاستهای تجاری واشنگتن، این کشور را در برابر هرگونه تغییر ناگهانی در تعرفههای گمرکی آمریکا آسیبپذیر میسازد. به نوشته اکونومیست رشد اخیر بورس مکزیک بیش از آنکه حاصل تحولات داخلی باشد، به نوعی «وامدار» تقاضای خارجی است. بنابراین، هرگونه تنش در روابط تجاری «کلودیا شینبام» با کاخ سفید میتواند به سرعت این کارتهای بازی را برهم بزند.
علاوه بر ریسکهای تجاری، ساختار سیاسی مکزیک نیز با چالشهای امنیتی مزمن روبروست که همچنان به عنوان سدی در برابر سرمایهگذاریهای بلندمدت عمل میکند. تحلیلگران والاستریت اذعان دارند که اگرچه مکزیک نسبت به برزیل گزینه مطلوبتری به نظر میرسد، اما این انتخاب بیش از آنکه از سرِ رضایت باشد، ناشی از نبود گزینههای جایگزین در آمریکای لاتین است. نابرابریهای عمیق اجتماعی در مکزیک نشان میدهد که رشد بازارهای سهام لزوماً به معنای بهبود کیفیت زندگی عموم مردم نیست.
تکرار چرخههای معیوب
تحلیلگران صندوق بینالمللی پول بر این باورند که کوچ سرمایه میان برزیل و مکزیک، تنها یک جابجایی موقتی میان «بد و بدتر» است. بازارهای نوظهور آمریکای لاتین همچنان به شدت تحت تاثیر نوسانات تصمیمات فدرال رزرو آمریکا قرار دارند و قدرت استقلال مالی خود را به تدریج از دست میدهند. این وابستگی موجب شده است که سرمایهگذاران با کوچکترین نشانهای از تغییر در سیاستهای پولی جهانی، به سرعت از این بازارها عقبنشینی کنند.
در این میان، نقش موسسات مالی بزرگی که امروز مکزیک را تبلیغ میکنند نیز قابل نقد است؛ چرا که همین نهادها تا پیش از تغییر جهت باد، برزیل را به عنوان بهشت سرمایهگذاران معرفی میکردند. این بازی خرید و فروش توصیهها، نه تنها کمکی به ثبات اقتصادی کشورهای منطقه نمیکند، بلکه نوسانات بازار را تشدید کرده و ریسک سرمایهگذاری را برای فعالان خرد بالاتر میبرد. حقیقت این است که بازار سرمایه در آمریکای لاتین هنوز به بلوغ کافی برای عبور از هیجانات کوتاهمدت نرسیده است.
بانک جهانی اما بر این باور است که سیاستهای کلان در برزیل و مکزیک باید به جای تمرکز بر جذب سرمایه برای بازارهای سهام، به سمت تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی به وامهای خارجی حرکت کنند. تا زمانی که ساختارهای مالی آمریکای لاتین از بند سیاستهای انقباضی و نوسانات نرخ ارز رها نشوند، این تغییر رتبه اعتباری از سوی بانکهای بزرگ تنها یک نمایش رسانهای باقی خواهد ماند. سرنوشت اقتصادهای منطقه در گرو اصلاحات ساختاری است که فراتر از توصیههای والاستریت قرار دارد.
طبق آنچه که بیان شد، باید گفت کوچ سرمایه از برزیل به مکزیک بار دیگر شکنندگی ساختاری بازارهای نوظهور آمریکای لاتین را در برابر نوسانات سیاستهای پولی جهانی به نمایش میگذارد؛ این جابجایی نه یک شکوفایی اقتصادی، بلکه گریزگاهی موقت از چرخههای معیوب تورم و بیثباتی است که تا زمان اجرای اصلاحات بنیادین توسط «لولا داسیلوا» و «کلودیا شینبام»، اقتصادهای منطقه را همچنان در معرض بحرانهای آتی قرار میدهد.
نظر شما