به گزارش خبرنگار بینالملل تازههای اقتصاد به نقل از سیانبیسی؛ اختلالهای گسترده در خدمات فناوری و نگرانی از حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی، موج تازهای از خرید محصولات اضطراری را در آمریکا به راه انداخته است. دادههای جدید نشان میدهد هزینهکرد مصرفکنندگان برای خرید تجهیزات بقا و کالاهای ضروری افزایش چشمگیری داشته و فروشگاههایی مانند کاستکو با استقبال بیشتری از سوی مشتریانی روبهرو شدهاند که میخواهند برای روزهای بدون برق، اینترنت و حتی اختلال در نظام بانکی آماده باشند؛ روندی که به شکلگیری نوعی اقتصاد جدید با عنوان «اقتصاد آخرالزمانی» منجر شده است.
آمریکاییها این روزها طوری خرید میکنند که انگار قرار است فردایی وجود نداشته باشد. مجموعهای از اختلالهای فناوری در بخشهای مختلف، از زمینگیر شدن پروازها و قطع دسترسی به ایمیل گرفته تا کندی تراکنشهای بانکی، نگرانیها درباره آسیبپذیری زیرساختهای دیجیتال و شبکه برق آمریکا را افزایش داده است. اگرچه مقامهای دولتی شایعات منتشرشده درباره خرابکاری سازمانیافته یا دخالت عوامل خارجی در این اختلالها را رد کردهاند، اما نگرانی مردم از وقوع یک قطعی گسترده فناوری یا بحران زیرساختی همچنان ادامه دارد. همین نگرانی باعث شده بسیاری از خانوادهها به فکر ذخیره مواد غذایی، آب، دارو، سوخت و تجهیزات مورد نیاز برای زندگی در شرایط اضطراری بیفتند.
برای نمونه، مادر سهفرزند در هیوستون طی روزهای اخیر اقدام به خرید گاز پروپان و مایع آتشزنه برای وسایل گرمایشی و پختوپز مستقل از برق کرده است. او همچنین ذخایر مواد غذایی ماندگار، محصولات بهداشتی و داروهای مورد نیاز خانوادهاش را افزایش داده تا در صورت بروز اختلال گسترده، بتوانند چند روز بدون خروج از خانه زندگی کنند. این نگرانی را میتوان در رفتار بخش بزرگتری از مصرفکنندگان آمریکایی نیز مشاهده کرد؛ جایی که آمادگی برای شرایط اضطراری، از یک اقدام احتیاطی محدود به یک الگوی تازه در خرید خانوارها تبدیل شده است.
جهش ۴۰۰ درصدی خرید تجهیزات اضطراری
بر اساس دادههای اختصاصی شرکت تحلیل بازار Consumer Edge که در اختیار شبکه CNBC قرار گرفته، همزمان با وقوع دستکم شش اختلال بزرگ فناوری در آمریکا طی روزهای ۱۲ تا ۱۷ نوامبر، هزینهکرد مصرفکنندگان در برندهای تخصصی فروش محصولات اضطراری حدود ۴۰۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است. شرکت Ready America، از فعالان بازار تجهیزات بقا و آمادگی در شرایط بحران، نیز از افزایش حدود پنجبرابری فروش اینترنتی خود در روزهای اخیر خبر داده است. این شرکت محصولاتی مانند بستههای آماده بقا، آب بستهبندیشده و مواد غذایی پرکالری عرضه میکند. افزایش تقاضا تنها به خانوارها محدود نبوده و برخی شرکتها و سازمانها نیز برای تکمیل ذخایر اضطراری دفاتر کاری خود سفارشهای جدیدی ثبت کردهاند.
مدیران Ready America میگویند حجم تقاضای اخیر در سالهای گذشته تنها در دوره همهگیری کرونا قابل مقایسه بوده است. افزایش سفارشها حتی باعث کمبود برخی محصولات مانند قرصهای تصفیه آب شده و شرکت برای پاسخگویی به مشتریان، عرضه محصولات جایگزین از جمله بستههای آب آماده را افزایش داده است. این شرکت همچنین از تأمینکنندگان خود خواسته ظرفیت تولید را بالا ببرند تا بتواند پاسخگوی موج جدید تقاضا باشد.
نگرانی از اختلال برق و حملات سایبری، خریدهای اضطراری را افزایش داد
اگرچه قطعیهای فناوری در ماه نوامبر به تشدید این روند کمک کردهاند، اما نشانههای افزایش تقاضا برای تجهیزات اضطراری از هفتههای قبل نیز مشاهده میشد.
بر اساس دادههای Consumer Edge، خرید از برندهای فعال در حوزه آمادگی برای بحران از اواخر ماه گذشته روند افزایشی داشته است. انتشار گزارشهایی درباره آمادهسازی پایگاههای نظامی آمریکا برای فعالیت حداقل ۹۰ روز بدون پشتیبانی خارجی و همچنین افزایش نگرانیهای ژئوپلیتیکی در ارتباط با جنگ علیه ایران، از جمله عواملی بودند که فضای نگرانی را تقویت کردند.
در همین حال، انجمن ملی صنعت تیراندازی آمریکا (NSSF) اعلام کرده فروش سلاح در ماه اکتبر حدود ۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است. برخی خردهفروشان و تولیدکنندگان نیز از تداوم تقاضای بالا در ماه نوامبر خبر دادهاند. این انجمن بخشی از افزایش تقاضا را به نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی و نگرانیهای ناشی از اختلالهای اخیر فناوری مرتبط میداند.
اقتصاد آخرالزمانی به والاستریت هم رسید
افزایش خرید محصولات اضطراری حالا توجه تحلیلگران بازار سرمایه و مؤسسات مالی را نیز به خود جلب کرده است. بانک سرمایهگذاری میزوهو در گزارشی اعلام کرده نگرانی مصرفکنندگان از اختلالهای فناوری و گسترش روایتهای آخرالزمانی در شبکههای اجتماعی، باعث افزایش خرید کالاهای ضروری و ذخیرهسازی آنها در فروشگاههای کاستکو شده است.
این بانک انتظار دارد رشد فروش غیرسوختی کاستکو در ماه نوامبر از ۱۰ درصد فراتر برود؛ سطحی که از سال ۲۰۲۲ تاکنون کمتر مشاهده شده است.
بانک RBC کانادا نیز تأکید کرده است که موج آمادگی برای شرایط بحرانی در هفتههای اخیر تأثیر محسوسی بر رفتار خرید مصرفکنندگان در کشورهای مختلف داشته است. البته این تغییر رفتار تاکنون بیشتر در گروه محدودی از کالاها مانند مواد غذایی ماندگار، محصولات تصفیه آب و مواد غذایی قابل ذخیرهسازی مشاهده شده است.
برخی مشاوران مالی نیز از افزایش مراجعه مشتریان برای خرید عمده از فروشگاههایی مانند کاستکو و تهیه ژنراتور برق خبر دادهاند. حتی پرسش درباره نحوه آمادهسازی برای شرایطی که نظام مالی و بانکی از دسترس خارج شود، در میان برخی مشتریان افزایش یافته است.
طلا دوباره بهعنوان پناهگاه امن مورد توجه قرار گرفت
نگرانی از اختلال در شبکههای دیجیتال تنها به خرید مواد غذایی و تجهیزات اضطراری محدود نمانده است. برخی مصرفکنندگان به دنبال داراییهایی هستند که در صورت بروز اختلال در نظام بانکی و پرداختهای الکترونیکی، وابستگی کمتری به زیرساختهای دیجیتال داشته باشند.
در همین راستا، شرکت آمریکایی American Hartford Gold از افزایش تماسها و پرسوجوهای مشتریان درباره خرید طلا خبر داده است. مدیر این شرکت میگوید برخی مشتریان پس از اختلال در تراکنشهای بانکی جیپی مورگان چیس، علاقه بیشتری به خرید طلا نشان دادهاند؛ زیرا این فلز را دارایی امنتری در شرایط بیثباتی مالی و اختلال در شبکههای دیجیتال میدانند.
این رفتار نشان میدهد بخشی از مصرفکنندگان علاوه بر ذخیره کالاهای ضروری، به دنبال متنوعسازی داراییهای خود و کاهش وابستگی به سیستمهای مالی الکترونیکی هستند.
نگرانی از حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی
در کنار واکنش مصرفکنندگان، اختلالهای اخیر بحث درباره امنیت زیرساختهای فناوری و احتمال سوءاستفاده از هوش مصنوعی در حملات سایبری را نیز پررنگتر کرده است.
مقامهای اطلاعاتی آمریکا اعلام کردهاند اختلالهای اخیر ناشی از حمله سایبری یا اقدام هماهنگ یک کشور خارجی نبوده است. با این حال، برخی مقامهای سیاسی درباره احتمال وقوع بحرانهای بزرگتر در آینده، بهویژه با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی و سامانههای خودکار، ابراز نگرانی کردهاند. از نگاه تحلیلگران، این اتفاقات میتواند شرکتها را به افزایش سرمایهگذاری در امنیت سایبری وادار کند. مدیرعامل شرکت Macro Hive معتقد است پس از این اختلالها، سرمایهگذاران ممکن است فشار بیشتری بر شرکتها وارد کنند تا بودجه امنیت سایبری خود را افزایش دهند؛ روندی که میتواند از نظر ماهیت به موج سرمایهگذاری در نرمافزارهای آنتیویروس در دوران رونق اینترنت شباهت داشته باشد.
در بازار سرمایه نیز نشانههایی از توجه بیشتر به این حوزه دیده میشود. صندوق قابل معامله Global X Cybersecurity ETF طی دو هفته اخیر حدود ۳ درصد رشد کرده؛ عملکردی متفاوت از روند نزولی بخشی از سهام فناوری و شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی.
بازگشت به زندگی بدون وابستگی به فناوری
با وجود افزایش نگرانیها، همه آمریکاییها سناریوهای آخرالزمانی را جدی نمیگیرند و بخشی از واکنشها به این موج خرید در شبکههای اجتماعی با شوخی و طنز همراه بوده است. با این حال، آمار جستوجوهای اینترنتی از افزایش قابلتوجه توجه مردم به موضوع آمادگی برای شرایط اضطراری حکایت دارد. جستوجوی عبارت «آمادگی برای بحران» در گوگل آمریکا طی یک ماه گذشته بیش از دو برابر شده و جستوجوی ویدئوهای مرتبط با بقا در شرایط اضطراری در یوتیوب نیز بیش از ۵۰ برابر افزایش یافته است. برای برخی خانوادهها، این آمادگی صرفاً یک واکنش روانی به اخبار روز نیست. تجربه بحرانهایی مانند طوفان هاروی در سال ۲۰۱۷ و طوفان زمستانی یوری در سال ۲۰۲۱ باعث شده بخشی از مردم اهمیت ذخیره مواد غذایی و تجهیزات ضروری را از نزدیک لمس کنند.
با این حال، تفاوت نگرانیهای امروز با بحرانهای طبیعی گذشته در این است که این بار منشأ احتمالی بحران، وابستگی گسترده زندگی روزمره به فناوری است؛ از پرداختهای بانکی و ارتباطات گرفته تا تأمین برق و خدمات عمومی.
در چنین شرایطی، برخی خانوادهها علاوه بر ذخیره آب، غذا و دارو، نگهداری پول نقد و اطمینان از وجود سوخت کافی در خودروهای خود را نیز در اولویت قرار دادهاند.
آنچه در حال شکلگیری است، تنها افزایش موقت فروش چند کالای اضطراری نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر رفتار مصرفکنندگان در مواجهه با ریسکهای فناوری و زیرساختی است. هرچه زندگی روزمره بیشتر به شبکههای دیجیتال وابسته میشود، ارزش کالاها و امکاناتی که امکان ادامه زندگی در شرایط قطعی و اختلال را فراهم میکنند نیز برای بخشی از جامعه افزایش مییابد. به این ترتیب، نگرانی از بحرانهای احتمالی به یک فرصت تازه برای کسبوکارهای فعال در بازار تجهیزات اضطراری، مواد غذایی ماندگار، انرژی پشتیبان و امنیت سایبری تبدیل شده است.
نظر شما