اکبر حامدی میخوش، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار تازه‌های اقتصاد، با اشاره به اهمیت افزایش تعداد سهام‌داران و کدهای فعال معاملاتی در بازار سرمایه اظهار کرد: رشد تعداد کدهای فعال که به یک میلیون و 300 هزار نفر رسیده است، یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی عمق بازار، میزان نقدشوندگی و جذابیت بورس برای سرمایه‌گذاران است.
وی با بیان اینکه عوامل مختلفی در افزایش تعداد سهام‌داران فعال بازار سرمایه نقش دارند، گفت: یکی از مهم‌ترین دلایل این موضوع، تغییر جذابیت نسبی بازارهای موازی و ورود مجدد نقدینگی به بورس است. تغییرات نرخ بهره، نوسانات بازار طلا، سکه و ارز و همچنین شکل‌گیری چشم‌انداز بازدهی در بازار سهام، به‌ویژه پس از اصلاح قیمت‌ها و نمایان شدن ارزندگی بنیادی بسیاری از شرکت‌ها، می‌تواند بخشی از نقدینگی سرگردان سرمایه‌گذاران حقیقی را به سمت بورس هدایت کند.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: انتشار گزارش‌های عملکردی شرکت‌ها نیز از دیگر عوامل مؤثر بر افزایش فعالیت سرمایه‌گذاران است. انتشار صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای، گزارش‌های فصلی و شفاف شدن وضعیت سودآوری صنایع بزرگ، انگیزه معامله‌گران حقیقی و حقوقی را برای بازنگری در سبد سرمایه‌گذاری و ورود به معاملات جدید افزایش می‌دهد.
حامدی میخوش با اشاره به نقش عرضه‌های اولیه در افزایش فعالیت معاملاتی افزود: در صورت برنامه‌ریزی برای عرضه‌های اولیه جدید یا شکل‌گیری انتظار نسبت به ورود شرکت‌های تازه به بورس، معمولاً تعداد کدهای فعال افزایش پیدا می‌کند و بخشی از سرمایه‌گذاران خرد نیز نقدینگی خود را برای مشارکت در این عرضه‌ها در حساب‌های کارگزاری آماده نگه می‌دارند.
وی تصریح کرد: تغییرات متغیرهای کلان اقتصادی و سیاست‌های حمایتی نیز می‌توانند بر تحرک معاملات اثرگذار باشند. اخباری مانند تجدید ارزیابی دارایی شرکت‌ها، تغییر فرمول نرخ خوراک و اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری در برخی صنایع، از جمله محرک‌هایی هستند که می‌توانند توجه سرمایه‌گذاران را به بازار سهام افزایش دهند.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تأثیر انتظارات تورمی بر رفتار سرمایه‌گذاران بیان کرد: زمانی که انتظارات تورمی در اقتصاد شکل می‌گیرد، سرمایه‌گذاران خرد و متوسط به دنبال دارایی‌هایی هستند که علاوه بر نقدشوندگی مناسب، امکان حفظ ارزش پول را نیز فراهم کنند. بازار سهام به دلیل امکان خرید و فروش آنلاین و نیاز نداشتن به سرمایه‌های کلان، برخلاف بازارهایی مانند مسکن، در صورت نمایان شدن نشانه‌های ارزندگی می‌تواند به‌سرعت میزبان سرمایه‌گذاران جدید باشد.
وی فعال شدن صندوق‌های سرمایه‌گذاری را از دیگر عوامل مؤثر بر افزایش کدهای فعال دانست و گفت: همه کدهای فعال لزوماً متعلق به سهام‌داران خردی نیستند که به‌صورت مستقیم در خرید و فروش سهام فعالیت می‌کنند، بلکه بخشی از این آمار می‌تواند مربوط به معاملات واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های قابل معامله یا ETF و صندوق‌های سهامی باشد. بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به‌جای مدیریت مستقیم سهام و پذیرش ریسک بالاتر، سرمایه خود را از طریق صندوق‌ها مدیریت کنند.
حامدی میخوش با اشاره به نقش فناوری در افزایش مشارکت سرمایه‌گذاران اظهار کرد: توسعه سامانه‌های معاملاتی آنلاین، دسترسی آسان‌تر به بازار سرمایه و افزایش آگاهی‌رسانی از طریق شبکه‌های اجتماعی، زمینه ورود نسل جدیدی از سرمایه‌گذاران را به بورس فراهم کرده است. این افراد با انتشار اخبار مثبت درباره صنایع مختلف، ممکن است در مدت کوتاهی فعالیت معاملاتی خود را از سر بگیرند.
افزایش کدهای فعال؛ عاملی برای خروج بورس از رکود
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه به آثار افزایش تعداد سهام‌داران بر آینده بورس پرداخت و گفت: افزایش کدهای فعال معاملاتی می‌تواند به خروج بازار از رکود فرسایشی کمک کند. بازاری که با کاهش تعداد معامله‌گران فعال مواجه باشد، معمولاً حجم معاملات پایینی دارد، صف‌های فروش در آن قفل می‌شوند و خریداران کمتری برای سهام وجود دارند. در مقابل، افزایش تعداد فعالان بازار می‌تواند مانند اکسیژن تازه‌ای برای معاملات عمل کند و جریان نقدینگی را دوباره به حرکت درآورد.
وی افزود: افزایش مشارکت سرمایه‌گذاران حقیقی می‌تواند دامنه ورود نقدینگی به صنایع مختلف را گسترش دهد. در چنین شرایطی، برخلاف دوره‌هایی که عمده رشد بازار محدود به چند سهم بزرگ و شاخص‌ساز، مانند نمادهای پالایشی و فلزی است، ممکن است سرمایه‌ها به سمت شرکت‌های کوچک و متوسط، صنایع ریالی و نمادهایی با شناوری پایین‌تر نیز حرکت کنند.
حامدی میخوش ادامه داد: این اتفاق می‌تواند بازار سرمایه را از حالت تک‌بعدی خارج کند و زمینه گسترش پهنه سودآوری در بخش‌های مختلف بازار را فراهم آورد؛ به‌طوری‌که رشد معاملات تنها به چند صنعت بزرگ محدود نباشد و صنایع بیشتری از افزایش تقاضا منتفع شوند.
وی به تأثیر افزایش کدهای فعال بر نقدشوندگی بازار اشاره کرد و گفت: حضور تعداد بیشتری از فعالان معاملاتی به افزایش عمق بازار کمک می‌کند و می‌تواند فاصله قیمت‌های پیشنهادی خرید و فروش را کاهش دهد. در نتیجه، امکان خرید و فروش حجم‌های بالاتر سهام با اثرگذاری کمتر بر قیمت فراهم می‌شود و سرمایه‌گذاران برای انجام معاملات خود با سهولت بیشتری مواجه خواهند شد.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه افزایش تعداد سهام‌داران همواره به معنای بهبود قطعی شرایط بازار نیست، اظهار کرد: در کنار آثار مثبت افزایش مشارکت سرمایه‌گذاران، باید به ریسک‌های احتمالی آن نیز توجه داشت. هرچه تعداد معامله‌گران خرد و کم‌تجربه بیشتر شود، حساسیت بازار به اخبار غیررسمی، شایعات فضای مجازی و رفتارهای هیجانی افزایش پیدا می‌کند.
وی افزود: در چنین شرایطی، احتمال شکل‌گیری رفتارهای توده‌وار و صف‌نشینی‌های هیجانی بیشتر می‌شود و ممکن است برخی سهم‌های کوچک با نوسانات شدید یا حتی حباب قیمتی مواجه شوند. بنابراین، افزایش تعداد کدهای فعال زمانی می‌تواند به بهبود پایدار بازار منجر شود که با افزایش آگاهی و تحلیل‌محوری سرمایه‌گذاران همراه باشد.
تداوم ورود پول هوشمند، شرط شکل‌گیری روند صعودی پایدار
حامدی میخوش در ارزیابی چشم‌انداز میان‌مدت و بلندمدت بورس خاطرنشان کرد: افزایش پایدار تعداد کدهای فعال معاملاتی، در صورتی که با ورود نقدینگی حقیقی قابل‌توجه و مشارکت سرمایه‌گذاران بزرگ، حقوقی‌های معتبر و صندوق‌های سرمایه‌گذاری همراه شود، می‌تواند نشانه‌ای مثبت از بازگشت اعتماد عمومی به بازار سرمایه باشد.
وی تأکید کرد: صرف افزایش تعداد کدهای فعال برای نتیجه‌گیری درباره آغاز یک روند صعودی پایدار کافی نیست و باید کیفیت نقدینگی واردشده به بازار نیز مورد بررسی قرار گیرد. اگر افزایش فعالیت معاملاتی با ورود پول هوشمند و شکل‌گیری حجم معاملات معنادار، به‌ویژه در سمت خرید سرمایه‌گذاران بزرگ و حقوقی‌ها همراه باشد، می‌توان با اطمینان بیشتری از آغاز یک روند صعودی پایدار و مرحله‌ای در بازار سخن گفت.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: اگر افزایش کدهای فعال صرفاً ناشی از نوسان‌گیری‌های کوتاه‌مدت و معاملات روزانه باشد و پشتوانه نقدینگی قدرتمندی نداشته باشد، احتمالاً بازار همچنان در یک کانال نوسانی با دوره‌های متوالی صعود و نزول فرسایشی باقی خواهد ماند. بنابراین، آنچه آینده بورس را تعیین می‌کند، صرفاً افزایش تعداد سهام‌داران نیست، بلکه تداوم مشارکت سرمایه‌گذاران و ورود نقدینگی باکیفیت به بازار است.
خبرنگار: مرتضی ابراهیمی
نظر شما