به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد به نقل از روزنامه گاردین؛ قرارداد آتی گاز طبیعی برای تحویل ماه آینده در مرکز معاملاتی تی‌تی‌اف هلند (TTF)، شاخص مرجع قیمت گاز اروپا، در معاملات روز دوشنبه تا حدود ۹۷.۵ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت افزایش یافت. قیمت این قرارداد در ادامه معاملات نیز در سطوح بالایی باقی ماند؛ روندی که نشان‌دهنده تشدید نگرانی معامله‌گران درباره تأمین انرژی در ماه‌های سرد سال است.
اختلال عرضه و نگرانی از تأمین گاز زمستانی
یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت گاز در اروپا، نگرانی از تداوم اختلال در انتقال گاز طبیعی مایع (LNG) از منطقه خلیج فارس است. تنش‌های مرتبط با جنگ ایران و آمریکا و اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، عرضه محموله‌های گاز طبیعی مایع از قطر و امارات متحده عربی را تحت تأثیر قرار داده است.
تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال انرژی در جهان است و اختلال در تردد از این آبراه می‌تواند عرضه محموله‌های گاز طبیعی مایع به بازارهای بین‌المللی را محدود کند. در چنین شرایطی، خریداران اروپایی و آسیایی برای تأمین محموله‌های موجود با رقابت بیشتری روبه‌رو می‌شوند؛ رقابتی که می‌تواند قیمت‌های نقدی و قراردادهای کوتاه‌مدت گاز را افزایش دهد.
افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه در شرایطی رخ می‌دهد که اروپا باید ذخایر خود را برای ماه‌های سرد سال مدیریت کند. با آغاز فصل گرمایش و افزایش مصرف گاز، هرگونه اختلال در واردات می‌تواند فشار بیشتری بر بازار وارد کند.
ذخایر گاز اروپا پایین‌تر از میانگین فصلی
وضعیت ذخایر گاز نیز بر نگرانی بازار افزوده است. بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی نهاد اطلاعات زیرساخت گاز اروپا (GIE)، میزان پرشدگی تأسیسات ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا در ۲۵ اکتبر حدود ۷۴.۶ درصد بوده است؛ سطحی که به‌طور محسوسی پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله، یعنی حدود ۸۶ درصد، قرار دارد.
ذخایر گاز نقش مهمی در تأمین تقاضای زمستانی اروپا دارند و به این منطقه امکان می‌دهند بخشی از نیاز خود را در دوره افزایش مصرف از منابع ذخیره‌شده تأمین کند. پایین بودن سطح ذخایر به این معناست که اروپا برای عبور از زمستان، بیش از گذشته به واردات مستمر گاز از طریق خطوط لوله و محموله‌های گاز طبیعی مایع وابسته خواهد بود.
در صورت سردتر شدن هوا یا بروز اختلال‌های تازه در عرضه، کاهش ذخایر می‌تواند به افزایش بیشتر قیمت‌ها منجر شود. از سوی دیگر، اگر شرایط آب‌وهوایی معتدل باقی بماند و واردات گاز افزایش یابد، بخشی از فشار بازار ممکن است کاهش پیدا کند؛ هرچند تداوم محدودیت عرضه همچنان یک عامل خطر محسوب می‌شود.
افزایش قیمت گاز چه پیامدی برای اروپا دارد؟
افزایش قیمت عمده‌فروشی گاز می‌تواند هزینه تأمین انرژی برای صنایع و خانوارهای اروپایی را بالا ببرد. صنایع انرژی‌بر، از جمله تولیدکنندگان مواد شیمیایی، فلزات و برخی محصولات صنعتی، از جمله بخش‌هایی هستند که در برابر افزایش هزینه گاز آسیب‌پذیری بیشتری دارند.
در صورت تداوم گرانی انرژی، شرکت‌ها ممکن است ناچار شوند بخشی از هزینه‌های اضافی را به قیمت محصولات منتقل کنند یا با کاهش حاشیه سود خود روبه‌رو شوند. افزایش هزینه تولید همچنین می‌تواند رقابت‌پذیری برخی صنایع اروپایی را در برابر رقبای مستقر در مناطقی با انرژی ارزان‌تر تضعیف کند.
برای خانوارها نیز پیامد افزایش قیمت عمده‌فروشی به نحوه انتقال آن به تعرفه‌های خرده‌فروشی و زمان تمدید قراردادهای انرژی بستگی دارد. به همین دلیل، افزایش قیمت در بازار عمده‌فروشی لزوماً به معنای افزایش فوری و یکسان قبوض تمام مصرف‌کنندگان نیست؛ اما تداوم آن می‌تواند در ماه‌های آینده فشار بیشتری بر هزینه‌های انرژی وارد کند.
آیا بحران انرژی سال ۲۰۲۲ تکرار می‌شود؟
جهش اخیر قیمت‌ها خاطره بحران انرژی سال ۲۰۲۲ را زنده کرده است؛ دوره‌ای که پس از حمله روسیه به اوکراین و کاهش شدید عرضه گاز روسیه به اروپا، قیمت‌ها به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیدند. در آن دوره، قیمت گاز در بازار اروپا برای مدتی از ۳۰۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت نیز فراتر رفت.
با وجود افزایش اخیر قیمت‌ها، سطح فعلی همچنان پایین‌تر از اوج بحران سال ۲۰۲۲ است. بااین‌حال، پایین بودن ذخایر، محدودیت عرضه گاز طبیعی مایع و نامشخص بودن روند تحولات خاورمیانه، احتمال نوسانات بیشتر را افزایش داده است.
نظر شما