به گزارش تازه‌های اقتصاد،کوین وارش، رئیس فدرال رزرو آمریکا، در اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک، از اعلام هرگونه پیش‌بینی درباره مسیر آینده نرخ بهره خودداری کرد؛ موضعی که در شرایط تداوم فشارهای تورمی و افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه‌های استقراض، توجه بازارهای مالی را به خود جلب کرده است. وارش روز جمعه ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، در گفت‌وگویی با کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، تأکید کرد که تصمیمات جلسات آینده بانک مرکزی آمریکا را از پیش اعلام نخواهد کرد. او گفت فدرال رزرو تعهد خود به برقراری ثبات قیمت‌ها را به‌روشنی اعلام کرده و حدود یک ماه پیش نیز بخشی از سیاست پولی انبساطی خود را کاهش داده است.

رئیس فدرال رزرو تصریح کرد: «من درباره جلسات از پیش قضاوت نمی‌کنم. معتقد نیستم که باید از همین حالا بگویم در جلسات باقی‌مانده امسال چه تصمیمی خواهم گرفت.» این اظهارات در آستانه نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتبر مطرح شد؛ نشستی که بازارها در انتظار تصمیم آن درباره نرخ بهره هستند. وارش در حالی از ارائه سیگنال خودداری کرد که صورت‌جلسه نشست قبلی فدرال رزرو نشان می‌دهد بیشتر مقام‌های این نهاد، افزایش دوباره نرخ بهره تا پایان سال را محتمل می‌دانند.

فدرال رزور در آزمون تورم سرسخت

فدرال رزرو در نشست ۱۶ سپتامبر، نرخ بهره معیار خود را یک‌چهارم واحد درصد افزایش داد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند. این اقدام نخستین افزایش نرخ بهره آمریکا طی حدود سه سال گذشته بود و در شرایطی انجام شد که تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی قرار دارد. افزایش نرخ بهره با هدف محدود کردن تقاضا، کاهش فشارهای قیمتی و بازگرداندن تورم به سطح هدف انجام می‌شود؛ اما در مقابل، می‌تواند هزینه تأمین مالی خانوارها و بنگاه‌ها را نیز افزایش دهد. در صورت تداوم سیاست انقباضی، هزینه وام‌های مسکن، تسهیلات خرید خودرو و بدهی‌های کارت اعتباری نیز ممکن است به‌تدریج بیشتر شود.

بازارهای مالی در زمان انتشار گزارش‌ها، افزایش دوباره نرخ بهره در دسامبر را محتمل‌تر از افزایش آن در نشست اکتبر ارزیابی می‌کردند. با این حال، خودداری وارش از پیش‌بینی تصمیمات آینده نشان می‌دهد که مسیر سیاست پولی همچنان به ارزیابی داده‌های اقتصادی و روند تورم وابسته خواهد بود.

اختلاف وارش و ترامپ

افزایش نرخ بهره در سپتامبر برخلاف درخواست‌های مکرر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای کاهش نرخ‌ها انجام شد. ترامپ از تصمیم کمیته تعیین نرخ بهره فدرال رزرو انتقاد کرده، اما همچنان از وارش که اوایل سال جاری میلادی برای ریاست این نهاد منصوب شد، حمایت کرده است. این اختلاف، بار دیگر توجه‌ها را به استقلال تصمیم‌گیری بانک مرکزی آمریکا و دشواری ایجاد توازن میان مهار تورم و حمایت از رشد اقتصادی جلب کرده است. از یک سو، نرخ بهره بالاتر می‌تواند به مهار تقاضا و تثبیت قیمت‌ها کمک کند و از سوی دیگر، هزینه تأمین مالی را برای خانوارها، شرکت‌ها و دولت افزایش می‌دهد.

در سطح جهانی نیز افزایش قیمت‌ها به دغدغه مشترک مقام‌های پولی تبدیل شده است. وارش در اجلاس بانکوک گفت بانک‌های مرکزی در بیشتر نقاط جهان به‌طور هم‌زمان به سمت سیاست‌های پولی انقباضی حرکت کرده‌اند؛ روندی که به گفته او، نشان‌دهنده ضرورت مقابله با فشارهای تورمی است.

فشار هوش مصنوعی بر قیمت‌ها

رئیس فدرال رزرو یکی از عوامل افزایش فشارهای تورمی را موج سرمایه‌گذاری ناشی از گسترش هوش مصنوعی دانست؛ روندی که علاوه بر شرکت‌های فناوری، به بخش‌های دیگر اقتصاد نیز سرایت کرده است. به گفته وارش، هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت با تحریک تقاضا می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد، در حالی که منافع اصلی آن در بلندمدت و از مسیر افزایش بهره‌وری و ظرفیت تولید نمایان خواهد شد. او این فناوری را یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصاد آمریکا و جهان در دوران زندگی خود توصیف کرد و گفت: انتظار دارد هوش مصنوعی در نهایت منافع بزرگی برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.

با این حال، وارش هشدار داد که مسیر دستیابی به این منافع «بسیار پرنوسان» خواهد بود و هنوز نمی‌توان با اطمینان درباره تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال در ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده قضاوت کرد. او همچنین اعلام کرد کارگروه فدرال رزرو که آثار هوش مصنوعی بر بهره‌وری و اشتغال را بررسی می‌کند، قرار است ۱۶ نوامبر نخستین نشست میدانی خود را در منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو برگزار کند.

وارش فراتر از تأثیر هوش مصنوعی بر تقاضا و تولید، به نقش بالقوه آن در بهبود تحلیل‌های اقتصادی بانک‌های مرکزی اشاره کرد. به گفته او، اقتصاددانان پولی برای شناسایی روندهای زیربنایی تورم ناچارند داده‌های گذشته را با استفاده از الگوهای سنتی تحلیل کنند؛ در حالی که ابزارهای جدید هوش مصنوعی می‌توانند دسترسی به اطلاعات گسترده‌تر و استخراج الگوهای پیچیده اقتصادی را تسهیل کنند.

او ابراز امیدواری کرد که بانک‌های مرکزی در آینده بتوانند با استفاده از ابزارهای تحلیلی پیشرفته، حجم عظیمی از اطلاعات را سریع‌تر بررسی کنند و درک دقیق‌تری از روندهای اقتصادی به دست آورند. البته تحقق چنین قابلیتی به کیفیت داده‌ها، دقت مدل‌ها و توانایی تشخیص رابطه‌های واقعی اقتصادی از همبستگی‌های آماری وابسته خواهد بود.

اقتصاد جهانی در برابر شوک‌

وارش در بخش دیگری از سخنان خود، از مقاومت اقتصاد آمریکا و جهان در برابر تنش‌های ژئوپلیتیکی، شوک‌های انرژی و سیاست‌های پولی انقباضی ابراز شگفتی کرد. او بر این باور است گسترش سرمایه‌گذاری از حوزه هوش مصنوعی به سایر بخش‌های اقتصاد آمریکا، پشتوانه‌ای برای تداوم رشد این کشور فراهم کرده است.

با این حال، تاب‌آوری فعلی به معنای از میان رفتن ریسک‌ها نیست. افزایش هزینه انرژی، تداوم تورم، نرخ‌های بهره بالا و احتمال عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران از بازار هوش مصنوعی می‌توانند چشم‌انداز رشد را تحت فشار قرار دهند. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری فدرال رزرو با دو ملاحظه هم‌زمان روبه‌رو است: جلوگیری از تثبیت تورم در سطوح بالا و پرهیز از تشدید غیرضروری فشار بر فعالیت اقتصادی.

پیام اصلی وارش از بانکوک این است که فدرال رزرو همچنان ثبات قیمت‌ها را در اولویت قرار می‌دهد، اما درباره گام بعدی سیاست پولی وعده‌ای نمی‌دهد. اکنون داده‌های تورمی و نشانه‌های قدرت یا ضعف اقتصاد آمریکا تعیین خواهند کرد که آیا افزایش نرخ بهره در ماه‌های پایانی سال ضروری خواهد بود یا خیر.