فاطمه صفری، تازه‌های اقتصاد ـ چالش ناترازی گاز، مسئله امسال و پارسال نیست؛ اما امسال نیز شرایط با سال‌های دیگر متفاوت است. از یک سو، رئیس‌جمهور بارها بر عدم قطعی گاز تأکید کرده است و از سوی دیگر، نزدیک به ۵۰۰ میلیون مترمکعب ناترازی گاز وجود دارد. در این شرایط، واردات و سوآپ گاز از کشورهای همسایه اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز، در گفت‌وگویی اختصاصی با تازه‌های اقتصاد، وضعیت فعلی واردات و سوآپ گاز را تحلیل کرد و گفت: «در حال حاضر، هیچ‌گونه سوآپ گازی از ترکمنستان وجود ندارد و ما در حال پیگیری برای واردات و سوآپ گاز از این کشور هستیم.»
میزان ناترازی گاز در کشور چقدر است؟
نسبت به پیک سال گذشته، در روزهای اوج مصرف، ۸۵۰ میلیون مترمکعب گاز شیرین به شبکه گاز کشور تزریق می‌شد؛ اما پیش‌بینی می‌شود این میزان در زمستان امسال به حدود ۷۲۰ میلیون مترمکعب برسد. بر این اساس، حداقل ۱۳۰ میلیون مترمکعب کاهش در میزان گاز قابل تزریق به شبکه نسبت به سال گذشته خواهیم داشت.
علاوه بر این کاهش، ناترازی سنواتی نیز وجود دارد که در برخی روزهای سال به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد. در سال گذشته نیز میزان ناترازی در مقاطعی به حدود ۳۵۰ میلیون مترمکعب رسید. در نتیجه، مدیریت مصرف در زمستان پیش‌رو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
واردات و سوآپ گاز از ترکمنستان به کجا رسید؟ احتمال واردات گاز از سایر کشورهای همسایه وجود دارد؟
در حال حاضر، هیچ‌گونه سوآپ گازی از ترکمنستان وجود ندارد و ما در حال پیگیری برای واردات و سوآپ گاز از این کشور هستیم.
همچنین، در رابطه با واردات و سوآپ گاز از سایر کشورهای همسایه، در حال حاضر هیچ‌گونه واردات گاز وجود ندارد و تنها سوآپ گاز آذربایجان ـ نخجوان و سوآپ غیرهم‌نام از ارمنستان وجود دارد؛ یعنی به ارمنستان گاز تحویل می‌دهیم و برق دریافت می‌کنیم.
احتمال قطعی گاز در استان‌های شمالی قوت گرفته است. چه اقداماتی برای جلوگیری از قطعی گاز در این استان‌ها در نظر گرفته‌اید؟
با توجه به اینکه حداقل ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ۲۳۰ میلیون مترمکعب گازی که در جریان جنگ از دست رفت، به مدار تولید بازنمی‌گردد و تا پایان سال این میزان، علاوه بر ناترازی‌ای که در سال‌های گذشته داشتیم، عدد ناترازی را افزایش می‌دهد، به همین دلیل احتمال تنش گازی در سه استان گلستان، مازندران و خراسان شمالی بسیار جدی است و در محورهایی از هشت استان دیگر نیز احتمال بروز محدودیت وجود دارد.
اگر همه مصرف‌کنندگان، به‌ویژه مشترکان خانگی و تجاری، در مدیریت مصرف همکاری کنند، امیدواریم با حداقل مشکل از زمستان عبور کنیم. در غیر این صورت، با توجه به اینکه شبکه گاز کشور به‌هم‌پیوسته است و هرگونه اتلاف در هر نقطه از شبکه می‌تواند بر کل شبکه اثر بگذارد، مدیریت مصرف و بهینه‌سازی می‌تواند کمک قابل‌توجهی به حفظ پایداری شبکه کند.
با توجه به تأکیدات رئیس‌جمهور در رابطه با عدم قطعی گاز صنایع، احتمال محدودیت صنایع وجود دارد؟
تا زمان انجام این گفت‌وگو، علی‌رغم اینکه در روز ۲۷ اسفند، ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور از دست رفت و چهار پالایشگاه گازی که معادل ۹ فاز پارس جنوبی بودند، آسیب دیدند، بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، تلاش می‌کنیم حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت تا پیش از زمستان به مدار تولید بازگردد و حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب باقی می‌ماند.
البته، پیش‌فرض آن وجود داشت که از ابتدای سال جاری با ناترازی مواجه شویم که با اقدامات انجام‌شده، تا این لحظه هیچ‌گونه محدودیتی برای صنایع اعمال نشده است. با این حال، شرایط آینده به وضعیت آب‌وهوایی و میزان مصرف بستگی دارد. اگر مصرف خانگی و تجاری افزایش پیدا کند و گاز تزریق‌شده به شبکه پاسخ‌گوی نیاز این بخش‌ها نباشد، ناچار خواهیم بود محدودیت‌ها را میان سایر مصرف‌کنندگان مدیریت کنیم؛ بنابراین، احتمال اعمال محدودیت برای صنایع در روزهای سرد را نمی‌توان منتفی دانست.
اقدامات انجام‌شده برای بهینه‌سازی مصرف گاز، به‌ویژه از طریق شرکت‌های کارور و تعویض بخاری‌های فرسوده، در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
خوشبختانه، در بخش کارورها، یکی از اقدامات مؤثر در این زمینه، انعقاد ۱۱۱ قرارداد با شرکت‌های کارور در استان‌های مختلف بوده است.
تاکنون حدود ۱۱۱ قرارداد با شرکت‌های کارور در استان‌های مختلف منعقد شده است و امیدواریم ظرفیت این طرح‌ها در مجموع به کاهش حدود یک میلیارد مترمکعبی مصرف گاز منجر شود.
تعویض بخاری‌های فرسوده یکی از اقدامات بهینه‌سازی مصرف گاز است. تاکنون ۱۷۱ هزار بخاری فرسوده تعویض شده، ۱۳۱ هزار و ۴۵۵ موتورخانه اصلاح و بهینه‌سازی شده و سه هزار و ۷۵۰ موتورخانه نیز هوشمندسازی شده است. سایر اقدامات مرتبط با آماده‌سازی شبکه برای عبور از فصل سرد نیز از ابتدای سال تاکنون در حال انجام بوده است.
چند درصد نقاط آسیب‌دیده شبکه گاز بازسازی شد؟
در جریان دو جنگ، خساراتی به شبکه گاز وارد شد که در این مدت، به‌جز چهار پالایشگاه گازی، حدود هفت هزار و ۹۲۴ نقطه از شبکه گاز کشور آسیب دید. به لطف تلاش نیروهای عملیاتی، حدود ۹۵ درصد این نقاط بازسازی شده است.
نقش مردم در مدیریت مصرف را چگونه ارزیابی می کنید؟
کاهش دمای محیط بر مصرف گاز تأثیر بسزایی دارد. اگر هر خانوار در روزهای اوج مصرف، دمای محیط منزل خود را تنها یک درجه سانتی‌گراد کاهش دهد، در مجموع حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به پایداری شبکه گاز کشور کمک می‌شود. همچنین، با توجه به شرایط پیش‌رو، تمرکز بر مدیریت مصرف و جلوگیری از اتلاف گاز می‌تواند نقش مهمی در حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز مشترکان در زمستان داشته باشد.
نظر شما