محمد مختومی، کارشناس امور مالیاتی، در گفت‌وگو با خبرنگار تازه‌های اقتصاد، با اشاره به ارسال پیامک‌هایی از سوی سازمان امور مالیاتی برای برخی شهروندان اظهار کرد: اخیراً پیامک‌هایی برای افرادی ارسال شده است که ممکن است مؤدی مالیاتی نباشند، فعالیت تجاری نداشته باشند و حتی فاقد پرونده مالیاتی باشند. این پیامک‌ها در چارچوب اجرای مواد ۹۷ و ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم و با هدف تکمیل بانک اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی در راستای اجرای طرح جامع مالیاتی ارسال می‌شوند.
وی افزود: طرح جامع مالیاتی، یک راهبرد کلان و ساختاری است که با هدف تغییر نظام سنتی مالیاتی مبتنی بر اظهارنامه‌های خوداظهاری به نظامی داده‌محور، دیجیتال و مبتنی بر نظارت هوشمند طراحی شده است. هدف اصلی این طرح، افزایش شفافیت اقتصادی، کاهش شکاف مالیاتی، تحقق عدالت مالیاتی و ایجاد امکان نظارت دقیق‌تر بر فعالیت‌های اقتصادی است.مختومی با توضیح مفهوم شکاف مالیاتی گفت: شکاف مالیاتی به فاصله میان میزان درآمد و فعالیت اقتصادی واقعی مؤدیان و با اطلاعات در اظهارنامه گفته می‌شود که آن‌ها در اظهارنامه‌های مالیاتی خود اعلام می‌کنند. سازمان امور مالیاتی تلاش می‌کند با گردآوری و تطبیق اطلاعات اقتصادی، این فاصله را کاهش دهد و از فرار مالیاتی جلوگیری کند.
این کارشناس امور مالیاتی ادامه داد: در چارچوب طرح جامع مالیاتی، اتصال و تبادل اطلاعات میان سامانه‌های مختلف، از جمله سامانه‌های بانکی، گمرکی، ثبت اسناد و املاک و پایانه‌های فروشگاهی، اهمیت زیادی دارد. هدف این است که با تجمیع اطلاعات، تصویر جامع‌تری از وضعیت اقتصادی هر مؤدی به دست آید و فرآیند تشخیص مالیات از شیوه‌های سنتی و متکی بر ممیزی انسانی به سمت ممیزی دیجیتال و تحلیل هوشمند داده‌ها حرکت کند.
وی با اشاره به ابزارهای اجرایی این طرح اظهار کرد: سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی از جمله ابزارهای مهم در نظام مالیاتی جدید هستند. همچنین، استفاده از اطلاعات اقتصادی و تحلیل هوشمند داده‌ها به سازمان امور مالیاتی کمک می‌کند تا وضعیت فعالیت‌های اقتصادی اشخاص را دقیق‌تر بررسی کند.
مختومی با اشاره به ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم گفت: بر اساس این ماده، در صورتی که مؤدی اظهارنامه مالیاتی خود را مطابق مقررات و در مهلت مقرر ارائه کند، سازمان امور مالیاتی می‌تواند اظهارنامه را بپذیرد یا آن را به‌صورت نمونه‌ای بررسی کند. در مقابل، اگر مؤدی در مهلت مقرر اظهارنامه ارائه نکند یا اظهارنامه او مطابق ضوابط قانونی نباشد، سازمان می‌تواند با رعایت مقررات مربوط، از اطلاعات و داده‌های اقتصادی طرح جامع مالیاتی برای تعیین درآمد مشمول مالیات و مطالبه مالیات استفاده کند.
وی تأکید کرد: اطلاعات به‌دست‌آمده از سامانه‌های مختلف، لزوماً به معنای وجود درآمد مشمول مالیات نیست؛ بلکه این اطلاعات در وهله نخست برای بررسی صحت اطلاعات مالیاتی و تکمیل طرح جامع مالیاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین، باید میان ثبت یک تراکنش یا معامله در پایگاه‌های اطلاعاتی و تحقق درآمد مشمول مالیات تفاوت قائل شد.
چرا پیامک‌های مالیاتی ارسال می‌شود؟
این کارشناس امور مالیاتی در پاسخ به این پرسش که چرا برخی شهروندان فاقد فعالیت تجاری نیز پیامک‌هایی از سازمان امور مالیاتی دریافت می‌کنند، توضیح داد: بخش قابل‌توجهی از افرادی که این پیامک‌ها را دریافت می‌کنند، ممکن است فعالیت تجاری نداشته باشند یا اساساً خود را مؤدی مالیاتی ندانند. علت این موضوع آن است که سازمان امور مالیاتی در حال تکمیل بانک اطلاعاتی خود و تطبیق داده‌های دریافتی از منابع مختلف است.
وی افزود: برای مثال، ممکن است اطلاعات مربوط به دریافت خسارت از شرکت بیمه یا خریدوفروش‌های غیرتجاری یک شخص در سامانه‌های اطلاعاتی سازمان ثبت شده باشد. ثبت چنین اطلاعاتی به‌خودی‌خود به معنای درآمدزایی یا تعلق مالیات نیست و ماهیت هر مورد باید با توجه به شرایط و مقررات قانونی بررسی شود.
مختومی ادامه داد: با این حال، اگر اطلاعات ثبت‌شده حاکی از صدور صورتحسابی با ماهیت تجاری و مبلغ مشخص برای یک شخص باشد، لازم است آن شخص اطلاعات را بررسی کند و در صورت نادرست بودن یا نداشتن ارتباط با موضوع، از طریق مسیر اعلام‌شده در پیامک، مغایرت را اعلام کند.
ارتباط پیامک‌های مالیاتی با عملکرد ۱۴۰۰
وی با اشاره به موضوع مرور زمان مالیاتی اظهار کرد: در بررسی اطلاعات مالیاتی سال‌های گذشته، موضوع مرور زمان و مهلت قانونی مطالبه مالیات اهمیت دارد. مطابق ماده ۱۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم، مرور زمان مالیاتی پنج سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات است؛ البته امکان مطالبه مالیات باید با توجه به شرایط پرونده و مقررات مربوط بررسی شود.این کارشناس امور مالیاتی تصریح کرد: بخشی از پیامک‌های اخیر به اطلاعات مربوط به سال ۱۴۰۰ و پس از آن ارتباط دارد. در مواردی که اشخاص برای سال ۱۴۰۰ اظهارنامه مالیاتی ارائه نکرده‌اند یا اطلاعات جدیدی درباره فعالیت‌های اقتصادی آن‌ها به دست آمده است، سازمان امور مالیاتی ممکن است در چارچوب ضوابط قانونی و با رعایت مهلت‌های مقرر، اطلاعات را بررسی و در صورت دستیالی به اطلاعات اقتصادی جدیدبا ماهیت درآمدی، نسبت به صدور اوراق مالیاتی اقدام کند.
مختومی افزود: از این منظر، تکمیل بانک اطلاعاتی مربوط به سال‌های گذشته می‌تواند به سازمان امور مالیاتی کمک کند تا پیش از پایان مهلت‌های قانونی مربوط، اطلاعات موردنیاز را گردآوری و وضعیت پرونده‌های مالیاتی را تعیین تکلیف کند. البته صرف دریافت پیامک یا ثبت اطلاعات در سامانه، به معنای صدور قطعی برگ تشخیص یا ایجاد بدهی مالیاتی نیست.
آیا بی‌توجهی به پیامک به معنای تأیید اطلاعات است؟
مختومی در پاسخ به این پرسش که شهروندان پس از دریافت این پیامک‌ها چه اقدامی باید انجام دهند، گفت: افراد باید محتوای پیامک و اطلاعات درج‌شده در آن را با دقت بررسی کنند. اگر اطلاعات به فعالیت اقتصادی آن‌ها مربوط باشد، لازم است صحت آن را ارزیابی کنند و اگر اطلاعات اشتباه است یا به آن‌ها ارتباطی ندارد، مغایرت را از طریق روش اعلام‌شده در اطلاعیه رد کنند.
وی ادامه داد: در برخی از این اطلاعیه‌ها، گزینه‌هایی برای تأیید یا رد اطلاعات در نظر گرفته شده است و مبنای کار این است که اطلاعات ثبت‌شده در سامانه بررسی شود. ازاین‌رو، شهروندان نباید بدون بررسی، از کنار پیامک عبور کنند؛ به‌ویژه اگر احتمال می‌دهند اطلاعات ثبت‌شده نادرست باشد.
این کارشناس امور مالیاتی تأکید کرد: افرادی که فعالیت تجاری نداشته‌اند و اطلاعات درج‌شده نیز ماهیت درآمدی ندارد، صرفاً به دلیل دریافت این پیامک نباید تصور کنند که حتماً مشمول مالیات شده‌اند. با این حال، اگر اطلاعات با واقعیت مطابقت ندارد، بهتر است از طریق مسیر رسمی اعلام‌شده، آن را رد کنند تا امکان اصلاح داده‌های سازمان فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: هدف اصلی از ارسال این پیامک‌ها، تکمیل بانک اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی، افزایش شفافیت اقتصادی و کمک به تحقق عدالت مالیاتی است. شهروندان باید توجه داشته باشند که ثبت اطلاعات اقتصادی با تعلق قطعی مالیات یکسان نیست؛ با این حال، بررسی پیامک و اعلام مغایرت‌های احتمالی می‌تواند از بروز ابهام در پرونده‌های مالیاتی آینده جلوگیری کند.
نظر شما