به گزارش خبرنگار تازه‌های اقتصاد؛ تحول دیجیتال در نظام بانکی طی سال‌های اخیر از توسعه موبایل‌بانک و اینترنت‌بانک فراتر رفته و به سمت ایجاد ابزارهایی حرکت کرده است که بتوانند خدمات مالی را ساده‌تر، سریع‌تر و در دسترس‌تر کنند. در این میان، کیف پول الکترونیکی یکی از ابزارهایی است که می‌تواند بخشی از نیازهای پرداخت خرد را پاسخ دهد و در صورت توسعه قابلیت‌ها، به بستری برای ارائه خدمات مالی جدید تبدیل شود.

«کیف پول ایران» نیز در همین مسیر طراحی شده است؛ ابزاری که کاربران می‌توانند با شماره‌گیری کد دستوری #۹۸* نسبت به فعال‌سازی آن اقدام کنند. فرآیند فعال‌سازی با استفاده از سیم‌کارت متعلق به کاربر و ثبت کد ملی انجام می‌شود و پس از آن، امکان شارژ کیف پول از طریق کارت بانکی فراهم خواهد بود.

پرداخت دیجیتال بدون وابستگی به اینترنت

یکی از ویژگی‌های قابل توجه کیف پول ایران، استفاده از بستر کدهای دستوری است. این ویژگی باعث می‌شود بخشی از خدمات کیف پول بدون نیاز به اینترنت و نصب اپلیکیشن در اختیار کاربران قرار گیرد.

کاربر پس از فعال‌سازی می‌تواند موجودی کیف پول خود را مشاهده کند، سه گردش آخر را ببیند، کیف پول را شارژ کند و موجودی خود را به حساب بانکی منتقل کند. همچنین انتقال وجه کیف‌به‌کیف با استفاده از شماره تلفن همراه مقصد انجام می‌شود و برخلاف کارت‌به‌کارت، برای کاربر کارمزدی در نظر گرفته نشده است.

این قابلیت را می‌توان مکملی برای ابزارهای موجود در نظام پرداخت دانست؛ به این معنا که کیف پول ایران قرار نیست جایگزین کارت بانکی، موبایل‌بانک یا اپلیکیشن‌های پرداخت شود، بلکه می‌تواند لایه دیگری از خدمات پرداخت را در اختیار کاربران قرار دهد.

حرکت از پرداخت به سمت خدمات مالی نوین

اهمیت کیف پول ایران تنها در انتقال وجه خلاصه نمی‌شود. اتصال این کیف پول به مجموعه‌ای از کیف پول‌های تجاری، امکان استفاده از موجودی آن برای خرید کالا و خدمات از پذیرندگان متصل به این شبکه‌ها را فراهم کرده است.

بر اساس اعلام بانک مرکزی، کیف پول ایران به کیف پول‌های تجاری از جمله تارا، اوانو، اسنپ‌پی، تاپ، آپ، روبیکا و جیب‌جت متصل شده است. این اتصال می‌تواند زمینه شکل‌گیری یک ساختار تعامل‌پذیر میان کیف پول عمومی و کیف پول‌های تجاری را فراهم کند و در نتیجه، دامنه استفاده از موجودی کیف پول را افزایش دهد.

کاربر در چنین ساختاری، یک موجودی دیجیتال در اختیار دارد که می‌تواند علاوه بر انتقال به سایر کاربران، از آن برای خرید در شبکه‌ای از پذیرندگان استفاده کند. همچنین امکان پرداخت هزینه نان در نانوایی‌های مشمول طرح نان دولتی با استفاده از برنامک نئوبیت، نمونه‌ای از کاربرد کیف پول در پرداخت‌های هدفمند و روزمره است.

۹۰ میلیون کیف پول؛ زیرساختی با ظرفیت گسترده

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی اعلام کرد که تاکنون ۹۰ میلیون کیف پول برای ایرانیان ساخته شده است. این رقم، از ظرفیت بالقوه بالای این زیرساخت برای توسعه خدمات مالی دیجیتال حکایت دارد.

البته میان تعداد کیف پول‌های ایجادشده و میزان استفاده فعال از این خدمت تفاوت وجود دارد؛ با این حال، ایجاد چنین زیرساختی در مقیاس ملی می‌تواند زمینه را برای توسعه تدریجی خدمات جدید فراهم کند.

از منظر بانکداری نوین، ارزش یک کیف پول تنها به تعداد حساب‌های ایجادشده وابسته نیست، بلکه میزان پذیرندگی، تعداد خدمات قابل ارائه، تعامل با سایر پلتفرم‌ها و توانایی آن برای تبدیل شدن به بخشی از تجربه روزمره مالی مشتری اهمیت دارد.

ظرفیت کیف پول برای اعتبار خرید و BNPL

یکی از مهم‌ترین مسیرهای توسعه کیف پول‌های دیجیتال در دنیا، حرکت از پرداخت به سمت اعتبار است. کیف پول می‌تواند در آینده بستری برای تخصیص اعتبار خرید، خدمات BNPL، برنامه‌های وفاداری و پرداخت‌های هدفمند باشد.

در چنین مدلی، بانک یا مؤسسه اعتباری می‌تواند با استفاده از اطلاعات و فرآیندهای اعتبارسنجی، سقف مشخصی از اعتبار را در اختیار مشتری قرار دهد. مشتری نیز این اعتبار را نزد پذیرندگان مشخص مصرف و در دوره تعیین‌شده بازپرداخت می‌کند.

این مدل می‌تواند ارتباط میان بانک، مشتری و پذیرنده را تقویت کند و به بانک‌ها امکان دهد خدمات مالی را متناسب با نیاز مشتری توسعه دهند.

از همین منظر، کیف پول می‌تواند از یک ابزار پرداخت به بستری برای ارائه مجموعه‌ای از خدمات مالی دیجیتال تبدیل شود.

کیف پول؛ مکمل اکوسیستم بانکداری دیجیتال

در مسیر توسعه بانکداری دیجیتال، هدف تنها انتقال خدمات سنتی بانک‌ها به کانال‌های آنلاین نیست؛ بلکه ایجاد تجربه‌ای جدید برای مشتری و فراهم کردن امکان دسترسی آسان‌تر به مجموعه‌ای از خدمات مالی اهمیت دارد.

کیف پول ایران نیز می‌تواند در این چارچوب، مکمل سایر ابزارهای بانکداری دیجیتال باشد. کاربر می‌تواند برای خدمات مختلف از کارت بانکی، موبایل‌بانک، اینترنت‌بانک، اپلیکیشن‌های پرداخت و کیف پول استفاده کند و هر یک از این ابزارها متناسب با نیاز، بخشی از تجربه مالی او را پوشش دهند.

از سوی دیگر، قابلیت ثبت و رصد تراکنش‌های کیف پول، در صورت رعایت الزامات احراز هویت، امنیت و مبارزه با پولشویی، می‌تواند به شفافیت بیشتر جریان‌های مالی و مدیریت بهتر ریسک در شبکه پرداخت کمک کند.

گام بعدی؛ توسعه خدمات بر بستر کیف پول

راه‌اندازی کیف پول ایران را می‌توان بخشی از روند گسترده‌تر تحول در نظام پرداخت و بانکداری کشور دانست؛ روندی که از کارت و حساب بانکی عبور کرده و به سمت ابزارهای هوشمندتر و خدمات مالی متنوع‌تر حرکت می‌کند.

مزیت اصلی این زیرساخت در آن است که امکان ایجاد ارتباط میان پرداخت‌های خرد، شبکه پذیرندگان، کیف پول‌های تجاری و در آینده خدمات اعتباری را فراهم می‌کند. به همین دلیل، آینده کیف پول ایران صرفاً به میزان استفاده از یک کد دستوری وابسته نیست، بلکه به ظرفیت آن برای تبدیل شدن به بستری جهت ارائه خدمات مالی نوین بستگی دارد.

در این چارچوب، کیف پول ایران می‌تواند در کنار سایر ابزارهای بانکداری دیجیتال، به توسعه تجربه‌ای ساده‌تر و یکپارچه‌تر از خدمات مالی کمک کند؛ مسیری که در نهایت، پرداخت را ازعملیات ساده انتقال پول به نقطه‌ای برای ارائه طیف گسترده‌تری از خدمات مالی دیجیتال تبدیل خواهد کرد.

خبرنگار: مرجان قاسمی