یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۲
نسخه جدید مسکو برای عبور از سلطه دلار

روسیه می‌گوید حذف دلار از تجارت خارجی کافی نیست و ایجاد زیرساخت‌های مستقل پرداخت، شرط کاهش وابستگی به نظام مالی غرب است.

به گزارش خبرنگار بین الملل تازه‌های اقتصاد به نقل از الجزیره پیوتر فرادکوف؛ رئیس هیات‌مدیره بانک روسی «پی‌اس‌بی» تأکید کرد که کنار گذاشتن دلار در پرداخت‌های بین‌المللی به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند و استفاده از ارزهای دیگر لزوماً به معنای رهایی از وابستگی به زیرساخت‌های مالی خارجی نیست.

فرادکوف در مصاحبه‌ای که پایگاه «آربی‌کا» منتشر کرده است، گفت: روسیه در حال افزایش استفاده از ارزهای ملی در تجارت خارجی خود است، اما تا زمانی که عملیات پرداخت به طرف‌های خارجی وابسته باشد که بر انتقال وجوه و نقدینگی کنترل دارند، وابستگی به زیرساخت‌های بین‌المللی همچنان ادامه خواهد داشت.

استیبل‌کوین‌ها راه‌حل نهایی نیستند

فرادکوف همچنین درباره تلقی استیبل‌کوین‌ها به‌عنوان یک راه‌حل نهایی هشدار داد و آنها را ابزاری موقت برای سازگاری با جهانی در حال تغییر دانست.

به گفته او، حجم معاملات مرتبط با استیبل‌کوین‌ها در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۳ تریلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل ۷۲ درصد افزایش داشت. این رقم در مقایسه با حجم تراکنش‌های «ویزا» با ۱۶.۷ تریلیون دلار و «مسترکارت» با ۱۰.۶ تریلیون دلار در همان سال قرار می‌گیرد.

فرادکوف تأکید کرد، استفاده از استیبل‌کوین‌ها لزوماً به معنای فاصله گرفتن از دلار نیست؛ چراکه حدود ۹۸ درصد ارزش استیبل‌کوین‌ها به دلار وابسته است.

او افزود: استیبل‌کوین‌ها اگرچه ابزاری سریع و آسان برای انتقال ارزش فراهم می‌کنند، اما وابستگی آنها به دلار می‌تواند شکلی از وابستگی به نظام مالی آمریکا را حفظ کند.

بر همین اساس، آینده استیبل‌کوین‌ها ممکن است به سمت ابزارهای دیگری مبتنی بر دارایی‌های دیجیتال، از جمله اوراق بهادار الکترونیکی، راهکارهای مبتنی بر توکن‌سازی و اشکال مختلف انتقال ارزش حرکت کند.

نظام مالی جدید

فرادکوف معتقد است جهان به سمت مجموعه‌ای از نظام‌های مالی ملی، منطقه‌ای و میان‌منطقه‌ای حرکت می‌کند که در رقابت با یکدیگر قرار خواهند گرفت؛ مشابه رقابتی که اکنون میان بانک‌ها، سامانه‌های پرداخت و بسترهای فناوری وجود دارد.

او در این زمینه به توسعه ارزهای دیجیتال بانک‌های مرکزی اشاره کرد و گفت تعداد کشورهایی که در حال بررسی یا توسعه این ارزها هستند، از ۳۵ کشور در ماه مه ۲۰۲۰ به ۱۴۶ کشور در حال حاضر افزایش یافته است.

وی همچنین به توسعه سامانه پرداخت بین‌بانکی چین و تلاش کشورهایی مانند اندونزی و برزیل برای تدوین سیاست‌های مستقل در حوزه تجارت بین‌المللی اشاره کرد.

به گفته فرادکوف، سامانه سوئیفت که شمار زیادی از مؤسسات مالی در سراسر جهان را به یکدیگر متصل می‌کند، دیگر از نظر سیاسی بی‌طرف نیست. به همین دلیل، برخی کشورها در تلاش‌اند زیرساخت‌های پرداخت اختصاصی خود را ایجاد کنند تا بتوانند بر جریان تجارت دوجانبه و همچنین معاملات با کشورهای ثالث کنترل بیشتری داشته باشند.

از نگاه او، مسئله اصلی فقط فناوری مورد استفاده نیست، بلکه این است که چه کسی کنترل زیرساختی را در اختیار دارد که ابزار مالی از طریق آن جابه‌جا می‌شود.

این روند به گفته فرادکوف، به شکل‌گیری رقابت جدیدی در بازار سازوکارهای پرداخت منجر خواهد شد؛ رقابتی که راهکارهای مبتنی بر دارایی‌های دیجیتال و استیبل‌کوین‌ها را نیز دربر می‌گیرد و می‌تواند ساختار پرداخت‌های بین‌المللی را بازتعریف کند.

وی افزود: توسعه ابزارهای مالی دیجیتال داخلی و زیرساخت‌های مستقل پرداخت برای روسیه اهمیت زیادی دارد. به گفته او، کشورهای دیگری از جمله اندونزی، برزیل، ژاپن، ترکیه و قزاقستان نیز در حال بررسی یا توسعه ابزارهایی مرتبط با ارزها یا دارایی‌های ملی خود برای استفاده در پرداخت‌های بین‌المللی هستند.

فرادکوف گفت: این کشورها ممکن است به دنبال گزینه‌هایی جایگزین در حوزه پرداخت باشند که راهکارهای بانکی سنتی را با ابزارهای جدید ترکیب کند و در عین حال اصول سنتی این بخش را حفظ کند.

بازارهای نوظهور

فرادکوف بازار آفریقا را حوزه‌ای مهم برای گسترش روش‌های جایگزین پرداخت دانست؛ به‌ویژه با توجه به پیش‌بینی افزایش جمعیت این قاره به ۲.۵ میلیارد نفر تا سال ۲۰۵۰ و این واقعیت که برخی کشورهای آفریقایی همچنان فاقد بانک مرکزی هستند.

او تأکید کرد، هدف، دور زدن محدودیت‌ها نیست، بلکه ایجاد بازاری جدید است. از نگاه وی، حاکمیت مالی و فناوری برای کشورها اهمیت زیادی دارد و هر طرحی در این زمینه باید از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد.

فرادکوف گفت: صادرکنندگان و واردکنندگان روسی به چنین خدماتی نیاز دارند، اما کشورهای ثالث نیز که به دنبال ابزارهای جایگزین برای انجام پرداخت‌های میان خود هستند، به این حوزه علاقه‌مند شده‌اند.

به گفته او، پرداخت‌های فرامرزی در پی تحولات سال‌های اخیر نظام مالی جهان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. رقابت نیز دیگر فقط بر سر کالاها یا شرایط تأمین مالی صادرات نیست، بلکه توانایی ارائه سازوکارهای پرداخت قابل اعتماد و مستقل به یکی از مؤلفه‌های مهم رقابت تبدیل شده است.

وی افزود: کشورها در گذشته بر سر شرایط تأمین مالی صادرات، از جمله ارائه وام‌های ارزان‌تر، دوره‌های بازپرداخت طولانی‌تر یا ضمانت‌ها و پوشش ریسک با یکدیگر رقابت می‌کردند، اما اکنون توانایی انجام پرداخت‌ها به عاملی اساسی در هر معامله تجارت خارجی تبدیل شده است.

در نتیجه، پرسش دیگر فقط این نیست که پرداخت با چه ارزی انجام می‌شود، بلکه میزان استقلال زیرساختی که این پرداخت از طریق آن انجام می‌شود نیز اهمیت دارد.

فرادکوف خاطرنشان کرد، خدمات بانکی سنتی پرهزینه‌تر و کندتر شده‌اند و انتقال‌های سنتی ممکن است چند روز طول بکشد و مستلزم پرداخت کارمزد باشد؛ موضوعی که هزینه تجارت را برای شرکت‌ها افزایش می‌دهد.

واکنش روسیه چیست؟

فرادکوف گفت: هدف از ایجاد سامانه پرداخت روسیه موسوم به «ای‌۷» برای معاملات خارجی و فرامرزی، تضمین امکان انجام عملیات بین‌المللی مستقل از محدودیت‌های خارجی است.

به گفته او، این سامانه برای پردازش پرداخت‌های بین‌المللی و عبور از سامانه سنتی سوئیفت طراحی شده است؛ اقدامی که در پی محدودیت‌هایی انجام شد که در سال ۲۰۲۲ بر بخش مالی روسیه اعمال شد و از شدیدترین تحریم‌های واردشده علیه اقتصاد این کشور محسوب می‌شود.

وی توضیح داد: که زیرساخت روسیه بر مجموعه‌های توزیع‌شده نقدینگی در کشورهای مختلف و با ارزهای گوناگون متکی است و عملیات در چارچوب قوانین هر کشوری که سامانه در آن فعالیت می‌کند، انجام می‌شود.

فرادکوف افزود: قرار گرفتن این سامانه در فهرست تحریم‌های اروپا به‌عنوان یک «پروژه زیرساختی مستقل»، نشان‌دهنده انتقال رقابت به سطح نظام‌های کامل پرداخت است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha