تامین گاز صنایع امسال زیر ذره‌بین دولت قرار گرفته و شخص رئیس جمهور تاکید دارد تلاش شود تا قطعی گاز در سال جاری مشکل کمتری برای صنایع ایجاد کند. حال در شرایطی که ظرفیت تولید گاز به دنبال وقوع جنگ تحلیل رفته؛ دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت تاکید دارد: امسال شرایط تأمین گاز صنایع نسبت به سال‌های گذشته پیچیده‌تر است اما راهکارهایی در این زمینه وجود دارد.
اگرچه در سالیان گذشته قطعی گاز واحدهای تولیدی در زمستان به مشکلی تکراری تبدیل شده اما در سال جاری وقوع جنگ و از بین رفتن بخشی از زیرساخت‌ها می‌تواند معضلات جدی‌تری برای تولید به همراه داشته باشد. آرمان خالقی؛ دبیرکل خانه صمت در گفت‌وگو با خبرنگار تازه‌های اقتصاد در این باره تاکید دارد: اگر مجموعه‌ای از راهکارهای پیشنهادی به‌صورت هم‌زمان اجرا نشود، احتمال اعمال محدودیت گاز برای برخی صنایع به‌ویژه واحدهای انرژی‌بر وجود دارد.
وی با تأکید بر ضرورت اولویت‌بندی مصرف گاز، افزایش ذخایر سوخت جایگزین، تقویت واردات و مدیریت مصرف، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی برای عبور از بحران انرژی را از دیگر راهکارهای عبور از این شرایط می‌داند.
خالقی با یادآوری ناترازی‌های موجود در صنعت گاز، اظهار کرد: خوشبختانه از چند ماه گذشته آگاهی نسبت به ابعاد این مسئله در میان مسئولان و صنعتگران وجود داشته و در همین راستا، بسته‌ای از پیشنهادات از سوی خانه صنعت، معدن و تجارت تهیه و به رئیس‌جمهور و وزرای مربوطه ارائه شده است. در این بسته تأکید شده که برای عبور از شرایط پیش‌رو، چند اقدام باید به‌صورت هم‌زمان و با همکاری دستگاه‌های مختلف اجرایی شود؛ چراکه اجرای یک راهکار به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی ابعاد مسئله باشد.
اولویت‌بندی صنایع برای مدیریت محدودیت گاز
دبیرکل خانه صمت در عین حال بر ضرورت تعیین اولویت در تخصیص گاز تاکید کرد و افزود: نخستین موضوع این است که باید مشخص شود منابع موجود گاز با چه اولویتی به بخش‌های مختلف اختصاص پیدا کند. در این زمینه، صنایع غذایی، دارویی و واحدهای حساس باید در اولویت تأمین انرژی قرار بگیرند تا فعالیت آنها در شرایط بحرانی متوقف نشود.
وی ادامه داد: به واحدهایی که امکان استفاده از سوخت جایگزین دارند، توصیه شده است ذخایر موردنیاز خود را از قبل تأمین کنند؛ با این حال، در این زمینه هم مشکلاتی وجود دارد. از جمله اینکه گازوئیل مورد نیاز برخی واحدها به میزان کافی و در زمان مقرر در اختیار آنها قرار نگرفته است.
خالقی تصریح کرد: اقداماتی برای ذخیره‌سازی سوخت انجام شده، اما به نظر می‌رسد میزان ذخایر موجود هنوز برای عبور مطمئن از روزهای اوج مصرف و افزایش نیاز بخش خانگی در زمستان کافی نباشد. بنابراین باید این مسئله با جدیت بیشتری دنبال شود.
تشویق صنایع به تعمیرات در فصل محدودیت انرژی
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت یکی دیگر از پیشنهادهای این مجموعه را برنامه‌ریزی برای توقف موقت فعالیت برخی واحدهای صنعتی در دوره محدودیت انرژی دانست و گفت: باید مشخص شود کدام صنایع و شهرک‌های صنعتی امکان دارند در فصل زمستان وارد دوره تعمیر و نگهداری شوند. این واحدها می‌توانند با تشویق و برنامه‌ریزی قبلی، بخشی از فعالیت تولیدی خود را به دوره‌ای منتقل کنند که محدودیت انرژی وجود ندارد.
خالقی افزود: در مقابل، صنایعی که امکان افزایش شیفت کاری دارند، باید در ماه‌هایی که محدودیت انرژی کمتر است، ظرفیت تولید خود را افزایش دهند. به‌ویژه واحدهایی که محصولات با ماندگاری بیشتر تولید می‌کنند، می‌توانند با افزایش شیفت از یک شیفت به دو شیفت، بخشی از نیاز بازار را پیش از آغاز دوره محدودیت تأمین کنند.
وی تأکید کرد: البته افزایش تولید و ذخیره‌سازی محصولات نیازمند نقدینگی است. بنابراین اگر قرار است واحدهای صنعتی در ماه‌های پیش از زمستان تولید بیشتری داشته باشند، باید منابع مالی موردنیاز آنها نیز تأمین شود تا بتوانند موجودی انبار خود را افزایش دهند و در دوره کاهش تولید، پاسخگوی نیاز مشتریان و بازار باشند.
بازنگری در قراردادهای صادرات گاز
خالقی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی انرژی اظهار کرد: یکی دیگر از پیشنهادهای مطرح‌شده، مذاکره برای بازنگری در قراردادهای گازی با کشورهای طرف معامله است. ما با کشورهایی مانند ترکمنستان، ترکیه و عراق در حوزه مبادلات انرژی ارتباط داریم و باید بررسی شود که آیا می‌توان بخشی از گازی را که در قالب قراردادهای صادراتی تعهد شده، در شرایط فعلی برای تأمین نیاز داخل اختصاص داد یا خیر.
وی افزود: طبیعتاً این موضوع نیازمند مذاکره و بررسی تعهدات قراردادی است و نمی‌توان بدون توجه به الزامات حقوقی و اقتصادی، اجرای قراردادها را متوقف کرد؛ زیرا چنین اقدامی می‌تواند خسارت‌هایی برای کشور به همراه داشته باشد.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت همچنین به ظرفیت واردات گاز از برخی کشورهای همسایه اشاره کرد.
احتمال محدودیت گاز صنایع فولاد و سیمان
خالقی در ادامه درباره پیامدهای اقتصادی قطعی گاز صنایع گفت: وقتی یک واحد صنعتی به دلیل محدودیت انرژی امکان تولید ندارد، تنها با کاهش میزان تولید مواجه نمی‌شود، بلکه ممکن است از برنامه تولید و تعهدات خود عقب بماند و مشتریانش را از دست بدهد. این مسئله به‌ویژه در حوزه صادرات اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه عدم ایفای تعهدات می‌تواند موجب از دست رفتن بازارهای صادراتی شود.
وی افزود: از سوی دیگر، واحدهای صنعتی در برابر نظام بانکی، مالیاتی و بیمه‌ای نیز تعهداتی دارند. زمانی که به دلیل توقف تولید امکان انجام این تعهدات فراهم نباشد، ممکن است با خسارت‌های ثانویه مانند جریمه دیرکرد تسهیلات بانکی نیز مواجه شوند. بنابراین زیان ناشی از قطعی گاز صرفاً به میزان تولید ازدست‌رفته محدود نمی‌شود.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت با اشاره به وضعیت احتمالی صنایع در زمستان امسال تصریح کرد: با وجود اینکه دولت برای حمایت از بخش صنعت اعلام آمادگی کرده و به نظر می‌رسد عزم جدی برای مدیریت شرایط وجود دارد، اما همچنان احتمال قطعی گاز برخی صنایع وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: صنایعی مانند فولاد و سیمان که مصرف انرژی بالایی دارند و در اولویت نخست تأمین نیازهای روزمره مردم قرار نمی‌گیرند، ممکن است با محدودیت بیشتری مواجه شوند. صنایع کاشی و سرامیک نیز به دلیل نیاز هم‌زمان به گاز و برق، از جمله واحدهایی هستند که باید وضعیت آنها با دقت بیشتری بررسی شود.
خالقی در پایان تأکید کرد: میزان فشار ناترازی گاز در زمستان به عوامل مختلفی از جمله شدت سرما و میزان افزایش مصرف بخش خانگی بستگی دارد. از این رو، باید مجموعه‌ای از اقدامات شامل مدیریت مصرف، افزایش ذخایر سوخت جایگزین، اولویت‌بندی صنایع، تأمین نقدینگی و استفاده از ظرفیت واردات به‌صورت هم‌زمان دنبال شود تا بتوان با کمترین آسیب از دوره اوج مصرف انرژی عبور کرد.
نظر شما