حسام‌الدین جعفری ندوشن، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار تازه‌های اقتصاد، درباره دلایل رشد اخیر شاخص کل بورس و احتمال تداوم صعود بازار اظهار کرد: رشد شاخص در شرایط فعلی بیش از هر چیز به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها در اقتصاد و تورم بازمی‌گردد؛ موضوعی که بخش مهمی از آن تحت تأثیر تغییر نرخ روی داده است.
وی افزود: سیاست دولت در زمینه نرخ ارز به سمت کاهش تخصیص ارز ارزان‌قیمت به شرکت‌های بزرگ و نزدیک‌کردن نرخ ارز مورد استفاده بنگاه‌ها به نرخ‌های واقعی بازار حرکت کرده است. در گذشته، شرکت‌ها ناچار بودند محصولات خود را با قیمت‌هایی پایین‌تر از ارزش واقعی به فروش برسانند؛ در حالی که این سیاست لزوماً منافع مورد انتظار را به مصرف‌کننده نهایی منتقل نمی‌کرد.
جعفری ندوشن ادامه داد: با تغییر این رویکرد و انتقال حمایت‌های ارزی از ابتدای زنجیره به انتهای آن، شرکت‌ها امکان بیشتری برای فروش محصولات با قیمت‌های واقعی پیدا کرده‌اند. از آنجا که قیمت‌گذاری محصولات بسیاری از شرکت‌های بورسی با نرخ ارز آزاد ارتباط دارد، این تغییر سیاست به بهبود حاشیه سود و وضعیت فروش بنگاه‌ها کمک کرده است.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه سیاست ارز ترجیحی به تضعیف شرایط فعالیت بسیاری از شرکت‌ها منجر شده بود، گفت: در دوره قبل، حاشیه سود برخی بنگاه‌ها به اندازه‌ای کاهش یافته بود که حتی ایجاد کسب‌وکارهای جدید در صنایع بورسی توجیه اقتصادی نداشت. همچنین ارزش جایگزینی شرکت‌ها با ارزش بازار آن‌ها همخوانی نداشت که با حذف ارز ترجیحی، شرایط فروش و سودآوری شرکت‌ها تا حدودی بهبود یافته و همین مسئله در رشد قیمت سهام اثرگذار بوده است.
وی با اشاره به فاصله موجود میان ارزش فعلی شرکت‌ها و ارزش جایگزینی آن‌ها تصریح کرد: البته هنوز شرکت‌های بورسی با ارقام و ارزش‌هایی واقعی آن‌ها فاصله زیادی دارند؛ زیرا شرایط عمومی اقتصاد چندان مساعد نیست و همین مسئله مانع از آن شده است که کسب‌وکارها به ارزش‌های واقعی خود، به‌ویژه از منظر ارزش جایگزینی، نزدیک شوند. با این حال، این فاصله نسبت به گذشته کمتر شده است.
جعفری ندوشن با اشاره به تحولات اخیر در سیاست ارزی و نحوه تأمین ارز شرکت‌ها اظهار کرد: در هفته گذشته مشخص شد که تنها تعداد محدودی از اقلام خاص از طریق مرکز مبادله، ارز دریافت می‌کنند و سایر اقلام باید با نرخ آزاد تأمین شوند. این موضوع نشان داد که شرکت‌ها می‌توانند محصولات خود را با قیمت‌های واقعی‌تری عرضه کنند و همین مسئله در بهبود انتظارات بازار و رشد شاخص مؤثر بوده است.
وی تأکید کرد: تا زمانی که سیاست ارز ترجیحی به بازار بازنگردد، می‌توان به تداوم شرایط مثبت بورس امیدوار بود؛ زیرا این سیاست زمینه ایجاد رانت را فراهم می‌کند و در نهایت شرکت‌های بزرگ و تولیدکنندگان را متضرر می‌سازد و منافع آن به گروه محدودی اختصاص پیدا می‌کند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، درباره وضعیت گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌های بورسی و نقش آن‌ها در رشد اخیر بازار گفت: تغییر سیاست ارزی یا همان حذف ارز ترجیحی که از زمستان سال گذشته آغاز شد، بالاخره در عملکرد شش‌ماهه شرکت‌ها نمود پیدا کرده است که به نظر می‌رسد آثار این تغییر سیاست در گزارش‌های منتشرشده قابل مشاهده باشد.
وی افزود: البته عملکرد برخی شرکت‌ها در نیمه نخست سال تحت تأثیر شرایط جنگی ابتدای سال قرار گرفت؛ به‌طوری‌که تعدادی از بنگاه‌ها برای مدتی فعالیت عادی نداشتند و در حدود دو ماه ابتدایی سال با تعطیلی یا محدودیت فعالیت مواجه بودند. بنابراین، بخشی از شرکت‌ها نتوانستند عملکرد واقعی و ظرفیت عملیاتی خود را در گزارش‌های شش‌ماهه منعکس کنند.
جعفری ندوشن با ابراز امیدواری نسبت به عملکرد شرکت‌ها در نیمه دوم سال اظهار کرد: انتظار می‌رود عملکرد شش‌ماهه دوم سال از نیمه نخست بهتر باشد. به جز برخی شرکت‌ها که ممکن است در زمستان به دلیل قطع گاز و محدودیت تأمین خوراک با مشکل مواجه شوند، به نظر می‌رسد سایر شرکت‌ها پاییز و زمستان مناسبی پیش رو داشته باشند.
وی در توضیح این موضوع گفت: در برخی صنایع امکان تأمین سوخت جایگزین وجود دارد، اما تأمین خوراک جایگزین به همان سادگی امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین شرکت‌هایی که با محدودیت تأمین خوراک مواجه شوند، ممکن است از این بابت آسیب ببینند.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان تأکید کرد: بازار سرمایه در حال حاضر از محرک‌های بنیادی برخوردار است و بهبود شرایط فروش و سودآوری شرکت‌ها، در کنار گزارش‌های مناسب شش‌ماهه و چشم‌انداز بهتر نیمه دوم سال، می‌تواند از رشد بازار حمایت کند. به اعتقاد من، بازار همچنان ارزنده است و تا زمانی که سیاست‌های ارزی فعلی ادامه داشته باشد و به سیاست سرکوب ارزی بازنگردیم، زمینه برای تداوم روند مثبت بازار وجود دارد.
نظر شما