به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد؛ اقتصاد چین همچنان با تکیه بر صادرات، تولید صنعتی و فناوری پیش می‌رود؛ اما بیکاری بالای جوانان، رشد کند دستمزدها و بحران مسکن نشان می‌دهد که رونق اقتصادی این کشور هنوز به‌طور یکسان به زندگی شهروندان نرسیده است.
تصور کنید شغلتان را از دست داده‌اید، درآمدتان کاهش یافته و آینده مبهم است؛ اما هر روز صبح لباس می‌پوشید، از خانه بیرون می‌روید و تا عصر در کتابخانه، کافه یا مرکز خرید وقت می‌گذرانید تا خانواده‌تان متوجه بیکاری شما نشود. این سناریو برای گروهی از شهروندان چینی به واقعیتی روزمره تبدیل شده است؛ پدیده‌ای که به «رفت‌وآمد کاری جعلی» شهرت پیدا کرده است.
بر اساس گزارش رویترز؛ برخی افراد در چین بیکاری خود را از نزدیکانشان پنهان می‌کنند؛ نه لزوماً به این دلیل که از یافتن شغل ناامید شده‌اند، بلکه برای فرار از نگرانی، فشار روانی و پرسش‌های مکرر خانواده. انتشار گسترده تجربه‌های مشابه در شبکه‌های اجتماعی نیز از تبدیل‌شدن این موضوع به یک دغدغه اجتماعی حکایت دارد.
اقتصاد بزرگ‌تر می‌شود، اما بازار کار همچنان دشوار است
چین یکی از قدرت‌های اصلی جهان در تولید صنعتی، صادرات، خودروهای برقی و فناوری‌های پیشرفته است. با این حال، پشت تصویر اقتصاد قدرتمند این کشور، چالش‌هایی مانند ضعف تقاضای داخلی، بحران طولانی‌مدت املاک، رقابت شدید میان شرکت‌ها و گسترش خودکارسازی قرار دارد.
نمودار بازار کار چین، تصویری روشن از یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها ارائه می‌کند. نرخ بیکاری جوانان ۱۶ تا ۲۴ سال در آخرین نقطه نمودار به ۱۸.۹ درصد رسیده است. این رقم در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال ۷.۵ درصد و در گروه ۳۰ تا ۵۹ سال ۳.۹ درصد گزارش شده است. نرخ بیکاری کل شهری نیز در نمودار ۵.۳ درصد است.
به بیان دیگر، نرخ بیکاری جوانان ۱۶ تا ۲۴ سال حدود ۳.۶ برابر گروه سنی ۳۰ تا ۵۹ سال است. چنین فاصله‌ای نشان می‌دهد ورود به بازار کار برای جوانان با دشواری بیشتری همراه است؛ موضوعی که می‌تواند بر استقلال مالی، تشکیل خانواده، مصرف و اعتماد به آینده اثر بگذارد.
البته اداره آمار چین در سال ۲۰۲۳ انتشار آمار برخی گروه‌های سنی را موقتاً متوقف و روش محاسبه را اصلاح کرد؛ بنابراین مقایسه تاریخی این نرخ‌ها باید با توجه به تغییرات آماری انجام شود.
شکاف مهم‌تر؛ رشد اقتصاد در برابر رشد دستمزدها
دومین نمودار، مسئله را از زاویه‌ای متفاوت بررسی می‌کند: فاصله میان رشد تولید ناخالص داخلی و رشد دستمزد واقعی بخش خصوصی.
بر اساس ارقام انتهایی نمودار، رشد اقتصادی چین ۵ درصد و رشد دستمزد واقعی بخش خصوصی ۲.۹ درصد است؛ یعنی فاصله‌ای معادل ۲.۱ واحد درصد. این تفاوت به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که قدرت خرید همه خانوارها کاهش یافته است، اما نشان می‌دهد رشد اقتصاد لزوماً با همان سرعت در درآمد واقعی کارکنان بخش خصوصی منعکس نمی‌شود. اگر دستمزدها آهسته‌تر رشد کنند، خانوارها ممکن است حتی در اقتصادی که تولید آن افزایش یافته، برای افزایش مصرف و تأمین هزینه‌های زندگی محتاط باقی بمانند.
نکته روش‌شناختی مهم آن است که طبق توضیح نمودار، آمار دستمزد واقعی سال ۲۰۲۴ مستقیماً منتشر نشده و رقم آن بر مبنای رشد دستمزد اسمی و داده‌های قیمت مصرف‌کننده محاسبه شده است.
چرا برخی بیکاران، بیکاری خود را پنهان می‌کنند؟
کوکو لی، زن ۳۲ ساله‌ای که پیش‌تر در یک شرکت دولتی فعال در حوزه املاک کار می‌کرد، پس از ترک شغلش تصمیم گرفت وضعیت خود را از خانواده پنهان کند. حتی یک عکس از ناهار خانگی نزدیک بود راز او را فاش کند؛ او پیش از ارسال تصویر در گروه خانوادگی به این فکر افتاد که مادرش ممکن است بپرسد چرا سر کار نیست.
برخی افراد در چنین شرایطی ساعت‌های روز را در کتابخانه‌ها، کافه‌ها و مراکز خرید می‌گذرانند و صبح زود از خانه خارج می‌شوند تا ظاهر زندگی شاغل خود را حفظ کنند. فشار خانواده، نگرانی از قضاوت اطرافیان و دشواری توضیح شرایط شغلی، این رفتار را پیچیده‌تر می‌کند.
رویترز گزارش داده است که مطالب مرتبط با این پدیده صدها میلیون بازدید در پلتفرم‌های چینی داشته‌اند. این میزان توجه نشان می‌دهد مسئله صرفاً به چند تجربه فردی محدود نیست؛ هرچند بازدیدهای شبکه‌های اجتماعی به‌تنهایی معیار دقیقی برای اندازه‌گیری تعداد بیکاران نیستند.
هوش مصنوعی و بحران مسکن؛ دو فشار بر چشم‌انداز اشتغال
تحول فناوری، یکی از عوامل تغییر ساختار بازار کار چین است. شرکت‌ها برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها به خودکارسازی و ابزارهای هوش مصنوعی روی می‌آورند؛ روندی که می‌تواند برخی مشاغل را حذف کند و هم‌زمان فرصت‌های تازه‌ای در حوزه‌های دیگر ایجاد کند.
در کنار آن، بحران طولانی‌مدت بخش املاک و محدودیت مالی برخی دولت‌های محلی، بر فعالیت اقتصادی و فرصت‌های شغلی فشار وارد کرده است. رقابت شدید تولیدکنندگان نیز می‌تواند شرکت‌ها را به کاهش هزینه نیروی کار یا افزایش حجم کار کارکنان موجود سوق دهد.
بنابراین، نمی‌توان بیکاری جوانان چین را صرفاً به هوش مصنوعی نسبت داد. ترکیب شرایط اقتصادی، ساختار تقاضا، تحولات جمعیتی و تغییر نیازهای بازار کار، تصویر کامل‌تری از این مسئله ارائه می‌کند.
آزمون واقعی اقتصاد چین چیست؟
چین برای حفظ جایگاه خود در اقتصاد جهانی به توسعه فناوری، افزایش بهره‌وری و تقویت صادرات نیاز دارد؛ اما پایداری رشد اقتصادی به این نیز وابسته است که خانوارها از امنیت شغلی و درآمد کافی برخوردار باشند و بتوانند با اطمینان بیشتری مصرف کنند.
اگر رشد تولید با افزایش متناسب درآمد واقعی همراه نباشد و جوانان همچنان برای ورود به بازار کار با موانع جدی روبه‌رو شوند، تقویت تقاضای داخلی دشوارتر خواهد شد. در چنین شرایطی، اتکای بیشتر به صادرات می‌تواند بخشی از ضعف تقاضای داخلی را جبران کند، اما لزوماً همه مشکلات معیشتی را برطرف نمی‌کند و در آخر گفتنی‌ست ماجرای بیکاران چینی که وانمود می‌کنند سرکار می‌روند، یک تصویر انسانی از شکاف میان موفقیت اقتصادی و احساس امنیت فردی است.
نظر شما