به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد، بازار دارو جزو آن بازارهاییست که نهتنها نمیتوان به راحتی وارد آن شد بلکه ماندن در آن بازار هم کار هر کسی نیست. اما به واسطه حمایتهای گستردهای که دولت انجام میدهد تا بتواند شاخص سلامت را در وضعیت مطلوبتری نگاه دارد، منافعی شکل گرفته که حجم فروش دارو را طی فقط ۸ سال، ۱۹ برابر کرده است.
هرچند بخشی از این رشد مربوط به تورم سالانه است اما مقایسه تورم و رشد ارزش ریالی بازار دارو نشان میدهد که طی ۵ سال گذشته، ارزش ریالی بازار دارو ۷۳.۲ واحد درصد جلوتر از تورم سالانه کل بوده است.
در سال ۱۳۹۶ میزان فروش ریالی دارو در بازار ۱۸ هزار و ۸۰۹ میلیارد تومان اعلام شده بود. به فاصله سه سال حجم این بازار ۸۵ درصد بزرگتر شد و میزان فروش به ۳۴ هزار و ۸۵۱ میلیارد تومان رسید.
در سال ۱۴۰۰، فروش ۶۳ هزار و ۵۶۴ میلیارد تومان برآورد شد که ۸۲ درصد بیشتر از سال ۱۳۹۹ بود. این جهشها در سالهای بعد نیز ادامه یافت تا آنکه در سال ۱۴۰۴ ارزش ریالی داروهای فروخته شده در بازار به ۳۶۸ هزار و ۸۰۵ میلیارد تومان رسید.
جمعیت زیاد شده یا بیمار؟
اینکه با ۱۸۰۰ درصد افزایش فروش از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ مواجه هستیم این پرسش را ایجاد میکند که این جهش ۱۹ برابری فروش دارو آیا مربوط به رشد جمعیت است یا به افزایش تعداد بیماران باز میگردد. آمارهای وزارت کشور و بهداشت این گمانه را رد میکند. نه جمعیت کشور ۱۹ برابر شده و نه تعداد بیماران.
سهم ۸۰ درصدی داخلیها
در بازار دارو، سهم تولید داخل بالاست. در سال گذشته ۸۴ درصد از کل بازار دست تولید داخل بوده. یعنی از ۳۶۸ هزار میلیارد تومان فروش سال گذشته ۳۰۹ هزار و ۳۴۵ میلیارد تومان داروی تولید داخل بوده است. به جز سال ۱۳۹۶، باقی سالها سهم تولید داخل هیچ گاه از ۸۰ درصد کمتر نشده و در اغلب سالها این سهم بالای ۸۵ درصد بوده است.
در ظاهر توانستهایم به خود اتکا کنیم و در بازار دارو از خارج بینیاز شویم اما وقتی جزئیتر بررسی میکنیم میبینیم عمده مواد اولیه که مواد موثره خوانده میشود از خارج از کشور میآید. آماری که نشان میدهد در برخی مواد میزان وابستگی داروهای داخلی به مواد موثره خارجی تا ۹۵ درصد است و فقط مراحل نهایی و بسته بندی داروها در داخل انجام و نام برند داخلی روی آن ثبت میشود.
بر اساس آمار رسمی اعلام شده از سوی سازمان غذا و دارو، سالانه حدود ۳.۵ تا ۴ میلیارد دلار ارز برای واردات دارو، تجهیزات پزشکی و شیرخشک از سوی دولت (بانک مرکزی) اختصاص پیدا میکند که حدود ۳.۵ میلیارد دلار آن برای دارو و تجهیزات پزشکی است.
این میزان ارزی که به صورت ترجیحی اختصاص پیدا می کرد، یکی از دلایل مهم جهشهای بزرگ در بازار فروش داروست. بازاری که نه متناسب با تعداد جمعیت و نه تعداد بیماران رشد نکرده و عمده دلیل آن به منافع حاصل از اعطای ارز ترجیحی باز میگردد.
در این بازار همواره یکی از مشکلات این است که با وجود حمایت دولت و تخصیص ارز ارزان، قیمت دارو کنترل شده نیست و با سرعت زیاد و چه بسا بیش از تورم کل، رو به جلو حرکت میکند.
خبرنگار: فرزانه طهرانی
نظر شما