نزدیک به سه هفته از قطعی اینترنت در ایران میگذرد، دورهای که طبق اعلام نت بلاکس، طولانیترین دوره قطعی اینترنت در جهان به شمار میرود. در این مدت گزارشها و مصاحبههای زیادی در مورد خسارات اقتصادی ناشی از قطعی اینترنت منتشر شده است. به عنوان نمونه احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، اعلام کرد که ارزش افزوده تولیدی اقتصاد دیجیتال بر اثر قطعی اینترنت به حدود نصف کاهش یافته و روزانه بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد تومان عدم النفع ناشی از کاهش سطح فعالیت اقتصاد دیجیتال به کشور تحمیل شده است.
با طولانیتر شدن مدت قطعی اینترنت آمار و ارقام بیشتری هم در حال انتشار است. نیما نامداری مدیرعامل کارنامه با اشاره به سهم ۵ درصدی اقتصاد دیجیتال از کل تولید ناخالص داخلی کشور، رقم ارزش افزوده روزانه این بخش را حدود ۹۰۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده که به دلیل اخلال اینترنتی اخیر کاهش ۵۰ درصدی را تجربه کرده است.
به گفته نامداری اقتصاد دیجیتال را میتوان در سه لایه هسته شامل زیرساختها، لایه کسب و کارهای سرویس دهنده مانند اسنپ و دیجی کالا و لایه کاربرد فناوری در ارتقای بهرهوری صنایع قدیمی تحلیل کرد. نامداری در تحلیل زیانهای اقتصادی ناشی از قطعی اینترنت به این نکته اشاره میکند که عمده ارقام اعلامی برای خسارت قطعی اینترنت، ناظر بر بخش هسته شامل ارقام مربوط به کسب و کارهای اپراتورهای اینترنت نظیر ایرانسل، همراه اول و غیره است. در حالی که آمارهای دقیقی از زیان لایه دوم وجود ندارد و همچنین تقریباً هیچ آماری از خسارات اقتصادی لایه سوم در دسترس نیست.
نامداری با اشاره به گزارش مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در زمستان ۱۴۰۲ که با پرسش از افراد بالای ۱۸ سال به دست آمده اعلام کرد که در ایران بالغ بر ۶۰ میلیون نفر از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند که از این تعداد ۳۸ درصد فقط از پیامرسانهای خارجی، ۱۵ درصد فقط از پیامرسانهای داخلی و ۲۵ درصد هم از هر دو استفاده میکنند. همچنین ۲۰ درصد از کاربران پیامرسانها، کسب و کارها هستند و ۵۵ درصد دیگر هم تجربه خرید در شبکههای اجتماعی دارند.
نامداری با اشاره به آمار ایسپا اعلام کرد که ۷۸ درصد مردم از شبکههای اجتماعی و حدود ۴۷ درصد از اینستاگرام استفاده میکنند. حدود ۶۷ درصد از کاربران اینستاگرام، هر روز در این پلتفرم فعالیت دارند. این ارقام یعنی چیزی حدود ۲۰ میلیون نفر شکلی از اعتیاد را در استفاده از اینستاگرام دارند که قطع اینترنت باعث قطع منبع دوپامین این افراد شده و زمینه را برای بروز ناآرامیهای اجتماعی ایجاد میکند.
مهرزاد ملک محمدی مدیرعامل تاپین، هم یکی دیگر از فعالان اقتصاد دیجیتال است که خسارات ناشی از قطعی اینترنت در حوزه کسب و کار خود را تشریح کرده است. طبق اعلام ملک محمدی، قطع اینترنت امکان رهگیری مرسولات که بالغ بر ۵۰۰ هزار تا ۶۰۰ هزار مورد در روز بوده را به طور کامل قطع کرده است. همچنین بالغ بر ۱۰۰ هزار فروشگاه متصل از طریق وب سرویس فعالیتشان تقریباً به طور کامل قطع شد. با قطع تماس تلفنی در روزهای ابتدایی قطعی، امکان پشتیبانی تلفنی نیز از بین رفت. همچنین به دلیل قطع شدن سیستم پیامرسانی از طریق پیامک و پیام رسانهای داخلی، امکان ارسال کد رهگیری از بین رفت. اخلال در جی پی اس هم باعث کاهش راندمان و بازدهی توزیع کنندگان و اختلال در زمان تحویل مرسولات شد.
طبق اعلام ملک محمدی تا پیش از قطعی اینترنت روزانه حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار سرویس لجستیکی در کشور ارائه میشد. با در نظر گرفتن میانگین تعرفه ۱۵۰ هزار تومانی برای هر سرویس خسارات ناشی از قطعی اینترنت تنها بر بخش لجستیک کشور، روزانه ۳ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان برآورد میشود.
نظر شما