به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد؛ استفاده از ابزارهای تبلیغات محیطی و چریکی در سالهای اخیر ابعاد مناقشهبرانگیزی به خود گرفته است؛ پدیدهای که یک سوی آن به مصرف سوخت در ناوگان تبلیغات متحرک گره خورده و سوی دیگر آن با شوکهای روانی ناشی از کمپینهای تبلیغاتی فیلمها و سریالها سنجیده میشود.
گزارشهای تخصصی خودرویی نشان میدهد تردد کامیونتهای اختصاصی تبلیغات شهری که بدون حمل مسافر یا بار در خیابانها تردد میکنند، با مصرف میانگین ۱۲ تا ۱۴ لیتر بنزین در هر ۱۰۰ کیلومتر همراه است. تقارن این ارقام با سیاستهای انقباضی در تخصیص سهمیههای بنزین خانوارهای کشور، پرسشهایی جدی را پیرامون عدالت در مدیریت مصرف انرژی برانگیخته است؛ اینکه آیا سیاستهای بازدارنده مصرف سوخت، صرفاً برای خودروهای شخصی طراحی شده یا نظارتی بر تردد ناوگان صرفاً تبلیغاتی نیز وجود دارد.
نبود حساسیت نسبت به هدررفت سوخت در ناوگان تجاری، پیش از این نیز از سوی فعالان لجستیک مطرح شده بود. در رویداد «تنظیمگری در عصر پلتفرمها»، مقایسهای میان حساسیت شرکتهای بینالمللی لجستیک بر جزئیاتی مانند تنظیم باد لاستیکها با بیتفاوتی ناوگان داخلی نسبت به مصرف انرژی صورت گرفت؛ نقدی که ریشه آن در یارانه سنگین و ارزان بودن سوخت دانسته میشود.
الگوی تکرارشونده «شوک و ترامای روانی» در کمپینهای فرهنگی
اما هدررفت منابع تنها معطوف به انرژی نیست؛ بررسی کارزارهای تبلیغاتی سینما و شبکه نمایش خانگی در سالهای اخیر بیانگر الگویی مداوم از سوءاستفاده از هیجان منفی و ایجاد ترس در میان مخاطبان است:
-
«به وقت شام» (۱۳۹۷): ورود بازیگرانی با پوشش و ادوات نیروهای داعش به پردیس سینمایی کوروش، وحشت و اضطراب شدید شهروندان حاضر را در پی داشت و در نهایت به عذرخواهی کارگردان پروژه انجامید.
-
«هفت» (۱۳۹۹): انتشار ویدیوی تصادف در اتوبان ناشی از افتادن تبر غولپیکر از بیلبورد، سردرگمی و نگرانی گستردهای درباره تلفات یک سانحه واقعی پدید آورد تا آنکه ماهیت ساختگی آن فاش شد.
-
«زخم کاری ۲» (۱۴۰۲): نصب المانهای شبیهساز صحنه قتل شامل چاقوی خونین و خطکشیهای جنایی پلیس در مجاورت اتوبانهای تهران با هدف غافلگیری عابران پیش از افشای پیام تجاری.
-
«ازازیل» (۱۴۰۳): انتشار ویدیوهایی از تهدید جانی و آسیب به خودروی بازیگر سریال که اضطراب عمومی نسبت به امنیت فردی را برانگیخت و پس از اعتراضات گسترده، با اعلام مخالفت کارگردان با این شیوه مواجه شد.
-
«بیدار» (۱۴۰۵): نمایش تصویر چهره مجروح و گریان بازیگر در شبکههای اجتماعی که پس از برانگیختن موجی از همدردی و نگرانی کاربران، بخشی از کمپین تبلیغ فیلم اعلام شد.
تداوم این الگو در بازه زمانی نزدیک به یک دهه نشان میدهد مرز میان خلاقیت بازاریابی چریکی و دستکاری احساسی افکار عمومی مخدوش شده است. این روند نهتنها اعتماد عمومی را هدف قرار میدهد، بلکه نشان میدهد بارِ موفقیت تجاری این قبیل آثار، به بهای تحمیل شوکهای روانی مقطعی بر جامعه تمام میشود.
نظر شما