به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد؛ چند روز پیش خبرگزاری رویترز مطلبی با تیتر «بانک مرکزی چین ترمز تقویت یوان را شل کرد» منتشر کرد. خبر از این قرار است که بانک مرکزی چین (PBOC) در هفته گذشته نشانه‌هایی از کاهش مقاومت خود در برابر تقویت یوان نشان داد. در ۲۱ سپتامبر، بانک مرکزی نرخ مرجع روزانه یوان را روی ۶.۷۴۸۷ یوان در برابر هر دلار تعیین کرد؛ قوی‌ترین نرخ مرجع از فوریه ۲۰۲۳. همزمان، یوان در بازار به حدود ۶.۶۹۵ یوان در برابر دلار رسید که بالاترین سطح آن در بیش از سه‌ونیم سال بود.

این تحول تنها حاصل معاملات بازار ارز نیست و همزمان با تغییراتی در رویکرد بانک مرکزی چین نسبت به ارزش پول ملی این کشور رخ داده است. بانک مرکزی چین در تعیین نرخ مرجع روزانه، مقاومت کمتری در برابر تقویت یوان نشان داده و همین مسئله گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر محاسبات پکن در بازار ارز را افزایش داده است.

مزایای یوان قوی برای چین چیست؟

یکی از دلایل اصلی اینکه چین با یوان قوی‌تر کنار می‌آید، عملکرد قدرتمند بخش صادرات چین است. صادرات این کشور در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴.۶ درصد افزایش یافته و در ماه اوت رشد صادرات دلاری به حدود ۲۵ درصد رسیده است. مازاد تجاری چین نیز در فاصله ژانویه تا اوت به حدود ۸۰۵.۵ میلیارد دلار رسیده است.

این ارقام نشان می‌دهد که چین همچنان حجم قابل‌توجهی ارز خارجی از تجارت خود به دست می‌آورد. در چنین شرایطی، پکن ممکن است بتواند بدون نگرانی شدید از تضعیف صادرات، اجازه دهد یوان اندکی تقویت شود.

یوان قوی‌تر برای اقتصاد چین مزایای دیگری نیز دارد. چین یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت، گاز، مواد معدنی و کالاهای صنعتی جهان است و تقویت پول ملی هزینه این واردات را کاهش می‌دهد. این مسئله به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که قیمت انرژی و برخی مواد اولیه در بازار جهانی نوسان زیادی دارد. از سوی دیگر، یوان قوی‌تر می‌تواند قدرت خرید شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان چینی در خارج از کشور را افزایش دهد و فشار ناشی از قیمت کالاهای وارداتی را کاهش دهد.

احتیاط پکن در قبال تقویت بیش از حد یوآن

نکته ای که باید در نظر داشت اینکه یوآن قوی، سیاست بدون هزینه نیست. افزایش ارزش یوان می‌تواند کالاهای چینی را برای خریداران خارجی گران‌تر کند و بخشی از مزیت قیمتی صادرکنندگان چینی را کاهش دهد. به همین دلیل، پکن همچنان نسبت به تقویت بیش از حد و سریع یوان محتاط است.

تغییرات بازار ارز چین را می‌توان در کنار رفتار این کشور در بازار طلا نیز بررسی کرد. چین در سال جاری به یکی از خریداران مهم طلا تبدیل شده است. بر اساس گزارش فایننشال‌تایمز، واردات طلای چین در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ از هزار تن عبور کرده و ارزش این واردات به حدود ۱۵۸.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که از کل واردات طلا در سال ۲۰۲۵ بیشتر است.

افزایش خرید طلا را نمی‌توان صرفاً به تقاضای جواهرات یا سرمایه‌گذاران خرد نسبت داد. طلا برای دولت‌ها و بانک‌های مرکزی نیز یک دارایی ذخیره محسوب می‌شود و افزایش تقاضای چین در سال‌های اخیر در شرایطی رخ داده که بسیاری از بانک‌های مرکزی در حال افزایش سهم طلا در ذخایر خود بوده‌اند.

ترکیب این روند با تقویت یوان قابل توجه است، اما نباید از آن نتیجه گرفت که چین قصد دارد دلار را کنار بگذارد. واقعیت پیچیده‌تر است. پکن همزمان در حال مدیریت ارزش یوان، افزایش ظرفیت استفاده از پول ملی در تجارت و تقویت ذخایر دارایی‌هایی مانند طلاست. در واقع، افزایش ذخایر طلا می‌تواند بخشی از تلاش گسترده‌تر چین برای متنوع‌سازی دارایی‌های خارجی باشد؛ اقدامی که ریسک وابستگی بیش از حد به یک نوع دارایی یا یک ارز را کاهش می‌دهد.

تلاش چین برای وابستگی کمتر به دلار

تقویت اخیر یوان و افزایش خرید طلا، بار دیگر بحث درباره کاهش نقش دلار در اقتصاد جهانی را مطرح کرده است. با این حال، فاصله میان یوان و دلار در نظام مالی بین‌المللی همچنان قابل توجه است.

دلار همچنان ارز اصلی در تجارت جهانی، بازارهای مالی و ذخایر ارزی کشورهاست و بازارهای مالی آمریکا از عمق و نقدشوندگی بسیار بالایی برخوردارند. بنابراین تقویت یوان به‌تنهایی به معنای پایان سلطه دلار نیست. آنچه تغییر کرده، بیشتر تلاش چین برای ایجاد گزینه‌های بیشتر است: یوان قوی‌تر، افزایش استفاده از یوان در تجارت دوجانبه و افزایش ذخایر طلا.