به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد؛ رونق پرشتاب صنعت هوش مصنوعی سرانجام به سد محاسباتی «هزینه پول» برخورد کرد. همزمان با صعود بازده اوراق قرضه ده‌ساله خزانه آمریکا به بالای ۵.۱۷ درصد—رقمی که از سال ۲۰۰۷ تاکنون بی‌سابقه بوده—معادله تأمین مالی مراکز داده و زنجیره تأمین زیرساخت‌های پردازشی دگرگون شده است. در شرایطی که برآوردهای اخیر مؤسسه جی‌پی‌مورگان نشان می‌دهد شرکت‌های این حوزه تا سال ۲۰۳۰ برای پاسخ به تقاضای بازار نیازمند انتشار بالغ بر ۴.۱ تریلیون دلار اوراق بدهی هستند، رشد نزدیک به یک واحد درصدی نرخ بهره از ابتدای سال جاری میلادی، بار مالی این استقراض‌ها را به‌شدت سنگین کرده است.

هزینه پول، معادله هوش مصنوعی را تغییر داد

بر اساس گزارشی از سی ان بی سی؛ اگرچه این افزایش هزینه استقراض هنوز به مرحله هراس یا بحران همه‌گیر در بازارهای مالی نینجامیده، اما نشانه‌های آشکاری از شکاف عملکردی میان شرکت‌ها بر جا گذاشته است. شرکت «کورویو» که بخش عمده منابع خود را از طریق استقراض تأمین می‌کند، با وجود ثبت رشد کوتاه‌مدت سهام، در گزارش‌های مالی خود صراحتاً اعلام کرده است که به دلیل بدهی‌های شناور، هر یک واحد درصد افزایش نرخ بهره سالانه حدود ۳۰ میلیون دلار به هزینه‌های مالی آن می‌افزاید. در مقابل، شرکت اوراکل تحت تأثیر فشار مالی ناشی از بدهی‌های گسترده برای توسعه دیتاسنترها، افتی محسوس را در ارزش سهام تجربه کرده و انتشار گزارش‌هایی پیرامون صدور اخطار فورس‌ماژور در پروژه عظیم نیومکزیکو، تردیدها درباره تاب‌آوری این غول نرم‌افزاری در برابر هزینه‌های فزاینده را تشدید کرده است. حتی غول‌های سرمایه‌گذاری مانند سافت‌بانک ژاپن نیز برای جذب منابع ناچار شده‌اند اوراق قرضه پرریسک را با نرخ بهره سنگین ۹.۷۵ درصد عرضه کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران بازار بدهی تنها با دریافت سودهای بسیار بالا حاضر به پذیرش ریسک‌های این فناوری نوین می‌شوند.

در این میان، شدت فشار نه متوجه غول‌های اصلی سیلیکون‌ولی با رتبه‌های اعتباری بالا، بلکه متوجه شرکت‌های تخصصی کوچک‌تر یا اصطلاحاً «نئوکلاودها» است. در حالی که شرکت‌هایی همچون مایکروسافت، آمازون و گوگل به پشتوانه جریان نقدی قوی خود هزینه‌های سرمایه‌ای سنگین را جذب می‌کنند، ارائه‌دهندگان نوپای زیرساخت محاسباتی به دلیل حاشیه سود کمتر و اتکای مستقیم به استقراض با نرخ شناور، در لبه پرتگاه قرار دارند. تحلیل‌گران بازار اعتبار خصوصی هشدار می‌دهند که وام‌دهندگان با سخت‌گیری بسیار بیشتری پروژه‌ها را ارزیابی می‌کنند و تنها آن دسته از بازیگرانی که قراردادهای تضمین‌شده و بلندمدت با پیشگامانی نظیر اوپن‌ای‌آی دارند، از شانس مناسبی برای جلب سرمایه برخوردار خواهند بود.

مانع جدید؛ نارضایتی‌های زیست محیطی و اجتماعی

فراتر از متغیرهای پولی، صنعت هوش مصنوعی با مانع جدیدی به شکل نارضایتی‌های زیست‌محیطی و اجتماعی نیز دست‌به‌گریبان است. نظرسنجی‌های ملی در ایالات متحده حاکی از مخالفت اکثریت شهروندان با احداث مراکز داده در مجاورت مناطق مسکونی است؛ فشاری که پیامدهای اجرایی خود را در مناطقی مانند تگزاس با توقف موقت صدور برخی مجوزهای زیست‌محیطی و اتصالات شبکه برق نشان داده است. با وجود تمامی این اصطکاک‌ها، سمت تقاضای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها همچنان موتوری نیرومند به شمار می‌رود و تحلیل‌گران معتقدند شدت این اشتها به شرکت‌ها امکان می‌دهد دست‌کم بخشی از این هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان نهایی منتقل کنند. با این حال، سرنوشت این ابرصنعت بیش از آنکه به ایده‌های نو گره خورده باشد، به استحکام ترازنامه‌ها و تاب‌آوری شرکت‌ها در برابر پول گران وابسته شده است.