به گزارش خبرنگار بینالملل تازههای اقتصاد؛ جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی را با یکی از جدیترین چالشهای خود روبهرو کرده است. موضوعی که بخش عظیمی از اخبار روزانهی دنیا حول محور آن میچرخد. در حالی که افزایش قیمت نفت و فرآوردههای نفتی همچنان ادامه دارد، ذخایر انرژی کشورها نیز با سرعت در حال کاهش است؛ وضعیتی که نگرانیها درباره تأمین سوخت در ماههای آینده را بیشتر کرده است.
سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، اعلام کرده است که از زمان آغاز جنگ و اختلال در حملونقل دریایی از تنگه هرمز، نزدیک به یک میلیارد بشکه نفت از ذخایر جهانی مصرف شده است. به گفته او، این اتفاق بخش مهمی از ذخایری را که کشورها برای مقابله با بحرانهای احتمالی در اختیار داشتند، کاهش داده است.
اما نگرانیها فقط به ذخایر نفت محدود نمیشود. الجابر در کنفرانس ADIPEC امارات اعلام کرد که ذخایر گازوئیل در برخی مناطق به پایینترین سطح فصلی خود در ۳۵ سال گذشته رسیده و برخی بازارها نیز با کمبود عرضه ۶۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی مایع (LNG) مواجه هستند.
کاهش ذخایر و محدودیت عرضه، قیمت گازوئیل را در بسیاری از بازارها به رکوردهای جدیدی رسانده است. افزایش قیمت سوخت نیز مستقیماً بر هزینه حملونقل، تولید کالا و زندگی خانوارها تأثیر میگذارد و میتواند فشار تورمی بیشتری به اقتصاد کشورها وارد کند.
یکی دیگر از مشکلاتی که در پی جنگ ایجاد شده، افزایش هزینه انتقال انرژی است. به گفته مدیرعامل ادنوک، سهم هزینه حملونقل و لجستیک از قیمت هر بشکه نفت، از حدود ۵ درصد پیش از جنگ به ۳۰ درصد رسیده است. در همین حال، قیمت نفت برنت نیز با افزایش حدود ۵۰ درصدی نسبت به فوریه، به محدوده ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
الجابر معتقد است کشورها باید برای جلوگیری از تکرار چنین شرایطی، ظرفیت ذخیرهسازی نفت و فرآوردههای نفتی خود را افزایش دهند و پالایشگاههای انعطافپذیرتری در نزدیکی بازارهای مصرف ایجاد کنند. او تأکید کرده است که کشورها نباید پس از وقوع بحران به فکر تأمین زیرساختهای موردنیاز بیفتند، بلکه باید از قبل برای چنین شرایطی آماده باشند.
نگرانی درباره کاهش ذخایر نفتی پیش از این نیز از سوی مدیرعامل آرامکو مطرح شده بود. امین ناصر ماه گذشته اعلام کرد که کمتر از ۶ میلیارد بشکه نفت در ذخایر تجاری جهان باقی مانده و بخش عمده این میزان نیز عملاً قابل دسترس نیست.
در همین شرایط، آژانس بینالمللی انرژی برای کمک به کنترل بازار، ماه گذشته با آزادسازی بیش از ۲۰ میلیون بشکه گازوئیل و عرضه باقیمانده نفت از ذخایر اضطراری که در ماه مارس وعده داده شده بود، موافقت کرد. هدف از این تصمیم، افزایش عرضه و جلوگیری از رشد بیشتر قیمتهاست.
رویترز نیز در گزارشی اعلام کرده مسئله مهم این است که آزادسازی ذخایر تنها میتواند بخشی از کمبود عرضه را در کوتاهمدت جبران کند. وقتی نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر جهانی مصرف شده و بخش قابلتوجهی از ظرفیت مازاد عرضه نیز از دست رفته است، بازگرداندن شرایط بازار به وضعیت عادی کار سادهای نخواهد بود. در واقع، ادامه اختلال در تنگه هرمز فقط قیمت نفت را بالا نمیبرد، امنیت تأمین انرژی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. هرچه این وضعیت طولانیتر شود، کشورها با هزینه بیشتری برای تأمین نفت، گاز و فرآوردههای نفتی روبهرو خواهند شد؛ مسئلهای که میتواند آثار آن فراتر از بازار انرژی و در قالب افزایش هزینه تولید، حملونقل و تورم در اقتصاد جهانی نمایان شود.
نظر شما