یاسر فلاح کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار تازه‌های اقتصاد با بیان اینکه اصلاح کوتاه‌مدت بازار را نباید به معنای پایان روند صعودی دانست، اظهار کرد: اگر منظور از مستعد بودن بازار برای رشد، رشد در بازه‌ای کوتاه مانند یک هفته باشد، به نظر می‌رسد بازار در شرایط فعلی به مقداری استراحت نیاز دارد. برخی سهم‌ها باید دست‌به‌دست شوند و سرمایه‌گذاران جدید وارد بازار شوند.

وی ادامه داد: زمانی که بازار رشد خوبی را تجربه می‌کند، بخشی از سرمایه‌گذاران جدید برای ورود ترغیب می‌شوند و در مقابل، افرادی که در دوره گذشته سود کسب کرده‌اند، ممکن است بخشی از سود خود را شناسایی کنند. این افراد می‌توانند منابع خود را به صنایع یا سهام دیگری منتقل کنند و چنین رفتاری بخشی طبیعی از سازوکار بازار است.

این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه در شرایط فعلی نگرانی غیرعادی از بابت وضعیت کلی بازار نمی‌بیند، گفت: یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی بازار، رابطه میان قیمت سهام و سودآوری شرکت‌ها یا همان نسبت قیمت به سود (P/E) است. به اعتقاد من، این نسبت در سطح مناسبی قرار دارد و بازار همچنان ظرفیت دارد که با در نظر گرفتن ریسک‌های سیستماتیک، به سطوح بالاتری برسد یا خود را با واقعیت‌های اقتصادی تطبیق دهد.

فلاح با اشاره به نرخ ارز افزود: بازار سرمایه هنوز به‌طور کامل خود را با واقعیت‌های اقتصادی، از جمله نرخ ارز فعلی، تطبیق نداده است. در شرایطی که نرخ دلار به محدوده های بالا رسیده، بازار سهام همچنان با نرخ‌های پایین‌تری از ارز در حال قیمت‌گذاری است و این موضوع می‌تواند در ارزیابی ظرفیت رشد بازار مورد توجه قرار گیرد.

وی با انتقاد از آنچه نگرانی‌های نامتوازن درباره رشد بازار سهام می‌داند، اظهار کرد: برخی افراد زمانی که قیمت دارایی‌هایی مانند ملک دو برابر می‌شود یا نرخ دلار جهش می‌کند، نگرانی از خود نشان نمی‌دهند، اما به محض رشد بازار سرمایه، هشدار دادن درباره تبعات آن را آغاز می‌کنند. به اعتقاد من، برخی از این افراد در بازارهای سفته‌بازانه مانند ارز و مسکن ذی‌نفع هستند و از این رو، با رشد بورس و جلب سرمایه‌ها به این بازار، تلاش می‌کنند با ایجاد نگرانی و تزریق ترس، مانع تداوم ورود نقدینگی به بازار سهام شوند.

وی تأکید کرد: برای تحلیل بازار سرمایه باید مجموعه‌ای از عوامل را در نظر گرفت. سودآوری شرکت‌ها یکی از مهم‌ترین این عوامل است و باید دید وضعیت واقعی شرکت‌ها چگونه است. همچنین رابطه قیمت سهام با سودآوری باید به‌صورت جدی بررسی شود و نمی‌توان صرفاً بر اساس رشد شاخص یا نگرانی‌های عمومی درباره آینده بازار تصمیم گرفت.

فلاح با اشاره به ریسک‌های سیستماتیک، جنگ را یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد نگرانی درباره آینده بازار دانست و گفت: در شرایط عادی می‌توان درباره سودآوری شرکت‌ها و ارزش سهام آن‌ها تحلیل کرد، اما اگر در جریان جنگ به یک شرکت یا زیرساخت‌های آن آسیب وارد شود، ممکن است بخش مهمی از سودآوری مورد انتظار آن تحت تأثیر قرار بگیرد.

وی افزود: اگر احتمال تشدید جنگ، حمله به زیرساخت‌ها یا اختلال در تأمین انرژی، از جمله گاز و برق، مطرح باشد، باید با احتیاط بیشتری حرکت کرد. این ریسک‌ها را نمی‌توان نادیده گرفت و سرمایه‌گذاران باید در تصمیم‌گیری‌های خود آن‌ها را لحاظ کنند.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با پذیرش وجود ریسک‌های سیستماتیک، همچنان می‌توان بازار را بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری کرد؛ اما اداره یک پرتفوی سرمایه‌گذاری به رعایت جانب احتیاط نیاز دارد. در شرایط جنگی نمی‌توان وزن سهام را در سبد سرمایه‌گذاری به‌شدت افزایش داد یا تمام پرتفوی را به سهام اختصاص داد. چنین رویکردی توصیه نمی‌شود و مدیریت ریسک باید همواره در اولویت باشد.

فلاح گفت: اصلاح اخیر بازار لزوماً به معنای تضعیف چشم‌انداز همه سهم‌ها نیست، اما این موضوع نیز به معنای آن نیست که تمام نمادها در قیمت‌های فعلی ارزش خرید دارند.

وی با اشاره به برخی سهم‌هایی که از نظر او با قیمت‌های بالایی معامله می‌شوند، اظهار کرد: برای نمونه، وقتی نسبت قیمت به سود یک سهم به محدوده ۲۲ می‌رسد، باید با دقت بیشتری درباره ارزش‌گذاری آن تصمیم گرفت. صرف اینکه یک سهم در صف خرید قرار دارد، به معنای مناسب بودن قیمت آن نیست.

خبرنگار: مرتضی ابراهیمی