به گزارش خبرنگار تازه های اقتصاد، نگاهی به عملکرد بازارهای مالی در سه‌ماهه دوم سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار سرمایه در این دوره عملکرد قابل قبولی داشته است شاخص کل بورس با بازدهی ۳۹.۸ درصدی همراه شد و شاخص فرابورس نیز با ثبت بازدهی ۴۶.۵ درصدی، عملکرد بالاتری را به نمایش گذاشت.

در همین مدت، بازار ارز و طلا نیز از رشد قابل‌توجهی برخوردار بودند؛ به‌طوری‌که بازدهی دلار به ۴۶.۱ درصد، یورو به ۴۵.۸ درصد و سکه امامی به ۴۵.۳ درصد رسید. با این حال، عملکرد فرابورس و بورس نشان داد که بازار سهام توانسته است در این دوره جایگاه رقابتی خود را در مقایسه با سایر بازارهای مالی حفظ کند.

در پایان شهریورماه، شاخص کل بورس در سطح ۷ میلیون و ۱۴۶ هزار واحد ایستاد و شاخص فرابورس به ۵۶ هزار و ۷۸۶ واحد رسید. در بازارهای موازی نیز قیمت سکه امامی ۲۳۷ میلیون تومان بود و دلار و یورو به‌ترتیب با نرخ‌های ۲۳۳ هزار تومان و 266 هزار تومان معامله شدند.

بازدهی ۱۸۲ درصدی بورس در یک سال

بررسی عملکرد یک‌ساله بازارهای مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، برتری شاخص کل بورس را در میان بازارهای مورد بررسی نشان می‌دهد. این شاخص با بازدهی ۱۸۲ درصدی در صدر قرار گرفت و پس از آن، شاخص فرابورس با ۱۳۹.۸ درصد بازدهی ایستاد. سکه امامی، دلار و یورو نیز در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.

در این میان، بازدهی ۱۲۴ درصدی دلار بیش از هر چیز تفاوت عملکرد بازار سهام و بازار ارز را برجسته می‌کند. به بیان دیگر، بازدهی شاخص کل بورس در این بازه زمانی حدود ۱.۵ برابر دلار بوده است؛ موضوعی که با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور در سال 1404، توجه بیشتری را به عملکرد بازار سرمایه جلب می‌کند.

مقایسه بازدهی شاخص بورس با شاخص فرابورس، دلار، یورو و سکه امامی

این نتایج در حالی به دست آمده که بازار سرمایه پس از جنگ و ۸۳ روز توقف، فعالیت خود را از سر گرفت و در ادامه با فضای پرریسک و نااطمینانی‌های اقتصادی روبه‌رو بود. با وجود این شرایط، شاخص‌های بورسی توانستند بخش قابل‌توجهی از رشد خود را در دوره مورد بررسی به ثبت برسانند.

محصولات شیمیایی در صدر ارزش بازار

در کنار بازدهی بازار سهام، ترکیب صنایع از نظر ارزش بازار نیز تصویر روشنی از جایگاه گروه‌های بزرگ بورسی ارائه می‌دهد. تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵، ارزش جاری بازار به ۲۰۷,۵۳۲ هزار میلیارد ریال رسید و ارزش اسمی آن نیز ۳۵,۴۰۴ هزار میلیارد ریال بود.

در میان صنایع مختلف، محصولات شیمیایی با ارزش بازاری معادل ۵۰,۱۴۶,۳۳۶ میلیارد ریال، بزرگ‌ترین سهم را به خود اختصاص دادند و حدود ۲۴ درصد از کل ارزش بازار را تشکیل دادند. فلزات اساسی نیز در جایگاه دوم قرار گرفتند و همچنان یکی از گروه‌های مهم بازار سرمایه به شمار رفتند.

حجم معاملات در سه‌ماهه دوم بیش از دو برابر شد

هم‌زمان با رشد شاخص‌ها، حجم معاملات در بورس تهران نیز در سه‌ماهه دوم سال افزایش چشمگیری داشت. حجم معاملات که در سه‌ماهه نخست ۱,۸۵۷,۸۸۱ میلیون بود، در سه‌ماهه دوم به ۴,۷۰۰,۸۹۵ میلیون رسید؛ به این ترتیب، میزان معاملات در مقایسه با فصل نخست حدود ۱۵۳ درصد افزایش یافت.

این تغییر نشان می‌دهد که در کنار رشد قیمت‌ها، گردش معاملات در بازار نیز بیشتر شده است. البته افزایش حجم معاملات به‌تنهایی به معنای ورود نقدینگی جدید یا بهبود قطعی عمق بازار نیست، اما می‌تواند تصویری از افزایش فعالیت معاملاتی در این دوره ارائه دهد.

بررسی نسبت قیمت به درآمد صنایع نیز از تفاوت قابل‌توجه ارزش‌گذاری گروه‌های مختلف حکایت دارد. صنعت هتل و رستوران با نسبت P/E معادل ۳۱۱ بالاترین مقدار را به خود اختصاص داد؛ در مقابل نسبت قیمت به درآمد صنعت خدمات جنبی مربوط به اکتشاف با عدد ۲.۲ در پایین‌ترین سطح قرار گرفت.

تأمین مالی بازار سرمایه ۱۲۶ درصد افزایش یافت

عملکرد بازار سرمایه در نیمه نخست سال تنها به رشد شاخص‌ها و افزایش معاملات محدود نبود. این بازار در حوزه تأمین مالی نیز نقش پررنگ‌تری ایفا کرد؛ به‌طوری‌که مجموع تأمین مالی در شش‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ به ۴,۰۶۸,۷۸۷ میلیارد ریال رسید.

این رقم در مقایسه با ۱,۸۰۰,۴۵۳ میلیارد ریال در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، از افزایش ۱۲۶ درصدی حکایت دارد. چنین رشدی نشان می‌دهد که در کنار تحولات بازار سهام، استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین منابع مالی بنگاه‌های اقتصادی نیز گسترش یافته است.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که شرایط دشوار اقتصادی و پیامدهای جنگ را در نظر بگیریم؛ فضایی که تأمین منابع مالی برای شرکت‌ها و تداوم فعالیت‌های اقتصادی را به یکی از مسائل مهم تبدیل می‌کند. در چنین شرایطی، افزایش تأمین مالی از مسیر بازار سرمایه می‌تواند به تقویت نقش این بازار در پشتیبانی از فعالیت بنگاه‌ها کمک کند.

بازار سرمایه؛ فراتر از رشد شاخص‌ها

مجموع آمارهای شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که عملکرد بازار سرمایه را نمی‌توان تنها با تغییرات شاخص‌ها سنجید. بازدهی ۱۸۲ درصدی شاخص کل بورس در بازه یک‌ساله، عملکرد قابل‌توجه فرابورس، افزایش ۱۵۳ درصدی حجم معاملات در سه‌ماهه دوم و رشد ۱۲۶ درصدی تأمین مالی، هر یک بخشی از تحولات این بازار را نشان می‌دهند.

از یک سو، بازدهی شاخص کل بورس بالاتر از دلار و سایر بازارهای مالی مورد بررسی بوده و از سوی دیگر، افزایش حجم معاملات و تأمین مالی نشان می‌دهد که فعالیت بازار سرمایه در بخش‌های مختلف ادامه داشته است.