فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با تازه های اقتصاد، با انتقاد از تداوم محدودیتهای اینترنتی در کشور، گفت: امروز بیستمین روزی است که اینترنت به وضعیت عادی بازنگشته و این تصمیم، نهتنها اقتصاد دیجیتال و شرکتهای دانشبنیان، بلکه سرمایه اجتماعی، امنیت سرمایهگذاری و آینده توسعه کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
شکرخدایی تأکید کرد: اینترنت در جهان امروز صرفاً یک ابزار ارتباطی یا اقتصادی نیست، بلکه شالوده شکلگیری زیست اجتماعی، علمی، فرهنگی و فناورانه جوامع مدرن محسوب میشود و هرگونه اختلال طولانیمدت در آن، پیامدهایی فراتر از برآوردهای مالی کوتاهمدت به همراه دارد.
وی با اشاره به کارکردهای اجتماعی اینترنت توضیح داد: الگوهای ارتباطی انسانها در طول تاریخ تغییر کرده و امروز شبکههای اجتماعی به بخش جداییناپذیر از هویت اجتماعی افراد تبدیل شدهاند. قطع این ابزار، به معنای بازگشت به گذشتهای است که عملاً دیگر امکانپذیر نیست. از تعاملات روزمره تا آیینهای اجتماعی، اطلاعرسانی، همدلی و حتی سوگواری، همه بهشدت متأثر از فضای دیجیتال شدهاند.
به گفته شکرخدایی، تصور اینکه بتوان با محدودسازی ابزار، رفتار اجتماعی را در بلندمدت کنترل کرد، سادهانگارانه است و چنین رویکردی تنها در کوتاهمدت و در شرایط بحرانی بسیار محدود ممکن است کارکرد داشته باشد.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی با تشریح تبعات اقتصادی این وضعیت گفت: بخش قابل توجهی از فعالیت شرکتهای دانشبنیان، استارتاپها و فعالان فناوری اطلاعات، به دسترسی مستمر به ابزارها، پایگاههای داده، کتابخانههای نرمافزاری و زیرساختهای پردازش ابری بینالمللی وابسته است. قطع اینترنت، عملاً زنجیره تولید دانش و نوآوری را متوقف کرده است.
وی افزود: بسیاری از سامانههای تحلیلی پیشرفته، از دادهها و مدلهایی استفاده میکنند که بهصورت لحظهای در حال بهروزرسانی هستند. نبود دسترسی به این منابع، نهتنها توسعه محصولات جدید را مختل میکند، بلکه کیفیت و رقابتپذیری خدمات موجود را نیز کاهش میدهد.
بخش قابل توجهی از فعالیت شرکتهای دانشبنیان، استارتاپها و فعالان فناوری اطلاعات، به دسترسی مستمر به ابزارها، پایگاههای داده، کتابخانههای نرمافزاری و زیرساختهای پردازش ابری بینالمللی وابسته است. قطع اینترنت، عملاً زنجیره تولید دانش و نوآوری را متوقف کرده است
شکرخدایی تأکید کرد: اینترنت پلی میان فعالان داخلی و جریان جهانی علم و فناوری است. قطع این پل، به معنای حذف پژوهشگران، برنامهنویسان و حتی دانشآموزان از چرخه یادگیری جهانی است. محرومسازی نسل جدید از این ابزارها، آثار بلندمدتی بر توان علمی و فناورانه کشور خواهد داشت که جبران آن بسیار دشوار است.
وی با اشاره به افزایش تمایل به مهاجرت نیروی انسانی متخصص گفت: در همین مدت کوتاه، بسیاری از شرکتها ناچار شدهاند برای حفظ فعالیتهای خود، نیروهای فنی و برنامهنویسانشان را به کشورهای همسایه اعزام کنند یا دفاتر عملیاتی خارج از کشور ایجاد کنند. این موضوع، اگرچه در ظاهر یک راهحل موقت است، اما در عمل به خروج پایدار کسبوکارها و نخبگان منجر خواهد شد.
به گفته این فعال اقتصادی، برخی تیمهای نوپا نیز که هنوز به مرحله درآمدزایی نرسیده بودند، بهطور کامل فعالیت خود را متوقف کردهاند؛ مسألهای که آینده اکوسیستم نوآوری کشور را تهدید میکند.
شکرخدایی با اشاره به مفهوم «ریسک کشور» در ادبیات سرمایهگذاری گفت: سرمایهگذاران پیش از هر تصمیمی، ریسکهای سیاسی، اقتصادی و حکمرانی کشور را ارزیابی میکنند. قطع اینترنت، در کنار تحریمها، تورم مزمن و نااطمینانیهای سیاسی، ریسک کشور را بهطور معناداری افزایش میدهد و پیام روشنی به سرمایهگذاران میدهد: محیط کسبوکار قابل پیشبینی نیست.
وی افزود: نتیجه طبیعی این وضعیت، کاهش سرمایهگذاری مولد، منفی شدن نرخ تشکیل سرمایه و فرسودگی زیرساختهای اقتصادی است؛ روندی که آثار آن در بلندمدت در کاهش رفاه عمومی و توان رقابتی کشور نمایان میشود.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر تفاوت نگاه نسلها به اینترنت گفت: نسل جدید با اینترنت زندگی میکند، نه صرفاً از آن استفاده. محرومسازی این نسل از ابزار اصلی ارتباطیاش، به سردرگمی، سرخوردگی و احساس بیعدالتی منجر میشود. این وضعیت میتواند در آینده به بروز تنشهای اجتماعی گستردهتری بینجامد.
شکرخدایی با هشدار نسبت به پایان یافتن تابآوری بسیاری از کسبوکارها اظهار کرد: به نظر میرسد امروز آخرین روز تابآوری بخش بزرگی از اکوسیستم دیجیتال باشد. تعطیلی تیمهای برنامهنویسی، توقف پروژهها و بلاتکلیفی نیروهای انسانی نشانههای روشنی از این بحران است.
به نظر میرسد امروز آخرین روز تابآوری بخش بزرگی از اکوسیستم دیجیتال باشد. تعطیلی تیمهای برنامهنویسی، توقف پروژهها و بلاتکلیفی نیروهای انسانی نشانههای روشنی از این بحران است
وی یکی از آسیبزاترین ابعاد این بحران را نبود توضیح شفاف از سوی تصمیمگیران دانست و گفت: جامعه ایران جامعهای منطقی است و اگر دلایل روشن و قانعکنندهای ارائه شود، حتی تصمیمات سخت را میپذیرد. اما سکوت و ابهام، سرمایه اجتماعی را تضعیف میکند و احساس بیاعتمادی را افزایش میدهد.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران در پایان تأکید کرد: راهحل مسائل اجتماعی و امنیتی، حذف ابزارهای ارتباطی نیست، بلکه پرداختن به ریشه مشکلات و افزایش سرمایه اجتماعی است. اینترنت تهدید نیست؛ بلکه فرصتی برای توسعه، گفتوگو و پیوند جامعه با جهان است. صیانت از اینترنت، بهمعنای صیانت از اقتصاد، آینده نسل جوان و منافع ملی کشور است.
نظر شما