به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد به نقل از بلومبرگ، بحث درباره سیاست پولی آمریکا عملاً به ماه ژانویه آینده کشیده شده است. در پی مجموعهای فشرده از اظهارنظرها و مصاحبههای مقامات فدرال رزرو در هفته جاری، انتظارات بازار درباره افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر تقویت شده و احتمال اجرای دو مرحله افزایش متوالی نرخ بهره برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳ نیز مطرح شده است.
استدلالهای موافق افزایش نرخ بهره روز سهشنبه، پس از انتشار گزارش شاخص قیمت مصرفکننده در ماه اکتبر، تقویت شد. این گزارش از شتابگرفتن تورم و گسترش آن به کالاها و خدمات روزمره حکایت داشت.
جان ویلیامز، رئیس بانک فدرال رزرو نیویورک، اعلام کرد: تورم همچنان در سطح بسیار بالایی قرار دارد. آستین گولزبی، رئیس بانک فدرال رزرو شیکاگو نیز این دادهها را تا حد زیادی نگرانکننده توصیف کرد.
لوری لوگان، رئیس بانک فدرال رزرو دالاس، گفت: مقامات ممکن است به افزایش نرخ بهره با سرعتی بیشتر از آنچه پیشتر انتظار میرفت، نیاز داشته باشند. کریستوفر والر، عضو هیئتمدیره فدرال رزرو نیز حتی نسبت به احتمال افزایش ۵۰ واحد پایهای نرخ بهره در ماه آینده هشدار داد.
افزایش نرخ بهره در دسامبر تقریباً قطعی است
اولو سونولا، رئیس بخش اقتصاد آمریکا در مؤسسه رتبهبندی فیچ، گفت: افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در ماه دسامبر اکنون تقریباً قطعی به نظر میرسد. پرسشهای اصلی این است که افزایش بعدی با چه سرعتی انجام خواهد شد و در نهایت به چند مرحله افزایش دیگر نیاز خواهد بود.
حدود نیمی از ۱۹ عضو کمیته بازار آزاد فدرال و نزدیک به نیمی از مقاماتی که در نشستهای دسامبر و ژانویه حق رأی دارند، طی هفته جاری اظهارنظر کردند؛ با این حال، دیدگاههای آنها درباره سرعت و تعداد افزایشهای بعدی نرخ بهره یکسان نبود.
مواضع مقامات از احتمال افزایش بیش از حد معمول نرخ بهره، که کریستوفر والر به آن اشاره کرد، تا ترجیح بیث هاماک، رئیس بانک فدرال رزرو کلیولند، برای افزایشهای کوچکتر اما مکررتر و همچنین تمایل آنا پولسون، رئیس بانک فدرال رزرو فیلادلفیا، به افزایش تدریجی نرخ بهره متفاوت بود.
اخبار منفی دیگری نیز روز جمعه منتشر شد؛ دادهها نشان داد قیمتهای عمدهفروشی در ماه اکتبر در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با سریعترین سرعت از سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است. هزینههای حملونقل و انبارداری نیز جهش کرد که نشانه دیگری از تداوم فشارهای قیمتی در بخشهای مختلف اقتصاد است. قیمتهای عمدهفروشی از جمله مؤلفههای شاخص تورم مورد ترجیح فدرال رزرو محسوب میشوند.
پیشبینیها درباره تعداد دفعات افزایش نرخ بهره
مایکل رید، رئیس بخش اقتصاد آمریکا در بانک سلطنتی کانادا، گفت: اکنون این نگرانی وجود دارد که برای پیشگیری از بازگشت شتاب تورم، لازم باشد سرعت افزایش نرخ بهره بیشتر شود و حتی سطح نهایی مورد نظر کمیته بازار آزاد فدرال برای نرخ بهره نیز افزایش یابد.
اقتصاددانان بانک آمریکا و سانتاندر یواس کپیتال مارکتس پس از انتشار دادههای اقتصادی این هفته و اظهارنظرهای متوالی مقامات فدرال رزرو، پیشبینی خود از تعداد دفعات افزایش نرخ بهره را بالا بردند.
بانک آمریکا اکنون انتظار دارد نرخ بهره در سه نشست آینده فدرال رزرو افزایش یابد، در حالی که سانتاندر دو مرحله افزایش در ماههای دسامبر و مارس را پیشبینی میکند.
در مقابل، استدلالهای مخالف افزایش سریع نرخ بهره بر بخشهایی از اقتصاد متمرکز است که از افزایش هزینههای استقراض آسیب میبینند؛ از جمله بازار مسکن. دادههای اقتصادی منتشرشده در هفته جاری نیز از رکود عمیق این بخش حکایت داشت و فروش خانههای موجود در ماه گذشته به پایینترین سطح طی ۱۶ سال اخیر رسید.
تأثیر افزایش نرخ بهره بر بازار مسکن
سوزان کالینز، رئیس بانک فدرال رزرو بوستون، روز جمعه پذیرفت که افزایش نرخ بهره ممکن است توانایی خانوارها برای تأمین هزینه مسکن را کاهش دهد، اما تأکید کرد که ثبات قیمتها در بلندمدت برای بازار مسکن و کل اقتصاد اهمیت بیشتری دارد.
وی با اشاره به ضرورت افزایش نرخ بهره گفت: به نظر من، مسیر مناسب سیاست پولی روشن است. با این حال، او در مصاحبه با بلومبرگ از اعلام سرعت مورد نظر خود برای افزایش نرخ بهره خودداری کرد.
کالینز افزود: نمیخواهم درباره میزان افزایش نرخ بهره یا سرعت رسیدن به آن پیشداوری کنم.
نوسانات بازار سهام در پی نگرانیها درباره کاهش رونق هوش مصنوعی نیز یکی دیگر از عوامل نگرانی است. میشل بومن، عضو هیئتمدیره فدرال رزرو، درباره خطراتی از جمله سقوط شدید قیمت سهام در صورت پایینتر بودن بازده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی از
انتظارات هشدار داد.
وی گفت: کاهش قیمت سهام میتواند انعطافپذیری هزینهکرد مصرفکنندگان را تضعیف کند. همچنین افزایش نرخ بهره ممکن است فشار بر بخشهای حساس به هزینه استقراض، مانند مسکن و سرمایهگذاری شرکتهای کوچک، را افزایش دهد.
افزایش نرخ بهره با احتیاط
عامل دیگری که باید در نظر گرفت، احتمال کاهش قیمت انرژی در ماههای آینده است؛ موضوعی که میتواند فشار ناشی از هزینه سوخت را کاهش دهد و به خانوارها و شرکتها فرصت تنفس بدهد.
تام بارکین، رئیس بانک فدرال رزرو ریچموند، روز دوشنبه گفت که نرخ بهره باید افزایش یابد، اما این اقدام باید با احتیاط انجام شود.
اریک والرشتاین، استراتژیست ارشد اقتصاد کلان در گروه کلاکتاور و مشاور پیشین استیون میران، از مقامات سابق فدرال رزرو، گفت: به نظر میرسد بیشتر مقامات فدرال رزرو بر ضرورت افزایش نرخ بهره توافق دارند، اما ترجیح میدهند برای انجام این کار شتاب نکنند.
مقامات فدرال رزرو پیشتر در ماه سپتامبر نرخ بهره را به میزان ۲۵ واحد پایه افزایش داده و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رسانده بودند، اما در آخرین نشست کمیته بازار آزاد فدرال در ماه اکتبر، نرخ بهره بدون تغییر باقی ماند.
قرار است کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، که از زمان کنفرانس خبری اکتبر اظهارنظر علنی نداشته است، روز دوشنبه در رویدادی درباره کارگروه هوش مصنوعی و بهرهوری سخنرانی کند. بسیاری انتظار ندارند او از موضع اعلامشده خود مبنی بر خودداری از ارائه راهنمایی درباره چشمانداز کوتاهمدت سیاست پولی فاصله بگیرد.
با این حال، سرمایهگذاران منتظر نماندهاند و هماکنون افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در نشستهای دسامبر، ژانویه و مارس را در پیشبینیهای خود لحاظ کردهاند. پیش از هفته جاری، انتظار بازار افزایش نرخ بهره در دو نشست دسامبر و مارس بود.
جهش بازده اوراق خزانهداری آمریکا
اظهارنظرهای مقامات فدرال رزرو در هفته جاری تأثیر قابل توجهی بر بازارها گذاشت؛ بهطوری که پس از اظهارات والر و لوگان، بازده اوراق خزانهداری آمریکا بهشدت افزایش یافت.
بازده اوراق دوساله خزانهداری آمریکا در آن روز با ۱۹ واحد پایه افزایش به ۴.۷۵ درصد رسید؛ این بزرگترین افزایش روزانه از زمان اعلام تعرفههای گمرکی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آوریل ۲۰۲۵ بود که بازارهای جهانی را دچار آشفتگی کرد.
کیتی بوستیانچیچ، اقتصاددان ارشد مؤسسه نیشنواید، گفت: راهنماییهای ارائهشده از سوی فدرال رزرو تا حدی گیجکننده است و نوسانات شدیدی در بازده اوراق خزانهداری ایجاد کرده است. بار دیگر، در شرایطی که رئیس فدرال رزرو از اظهارنظر خودداری میکند، دیگران این خلأ را پر میکنند.
رشد سریع اقتصاد، زمینه افزایش نرخ بهره را فراهم میکند
در نهایت، شتابگرفتن رشد اقتصادی میتواند زمینه لازم را برای ادامه افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو فراهم کند.
دادههای هفته گذشته از افزایش چشمگیر اشتغال در ماه اکتبر و کاهش اندک نرخ بیکاری حکایت داشت. مقامات فدرال رزرو پیش از نشست بعدی خود در ماه دسامبر، یک گزارش دیگر درباره وضعیت اشتغال و همچنین آمار دیگری از تورم ماه اکتبر دریافت خواهند کرد.
تنها شمار اندکی از ناظران انتظار دارند این دادهها نشانهای از کندی محسوس اقتصاد ارائه کنند.
رابرت سوکین، اقتصاددان ارشد آمریکا در مؤسسه پیجیآیام، گفت: تشدید تدریجی سیاست پولی در اقتصادی که از رشد قدرتمند و تورم بالا برخوردار است، اشتباه محسوب میشود.
وی افزود: تجربه تاریخی نشان میدهد که چنین رویکردی در نهایت خطر آن را افزایش میدهد که بانک مرکزی ناچار شود سیاست پولی را با سرعت بیشتر و در مجموع با شدت بالاتری نسبت به شرایطی که از ابتدا اقدام میکرد، انقباضی کند.
نظر شما