به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد، خیزش سنگاپور برای تصاحب سهم بیشتری از بازار جهانی طلا با موانع ساختاری سنگین، رقیب قدرتمندی چون هنگ‌کنگ و تردید فعالان بازار روبه‌روست و دیر هنگام بودن این سیاست، موفقیت آن را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد.

شکست در برابر انحصار تاریخی لندن و سوئیس

ورود دیرهنگام سنگاپور به عرصه رقابت برای جذب شمش‌های طلا در حالی کلید خورده است که بازارهای سنتی اروپا دهه‌هاست استانداردهای معاملاتی و اعتماد جهانی را قبضه کرده‌اند. انبارهای لندن به تنهایی حجمی غیرقابل مقایسه با ظرفیت‌های نوپای آسیایی ذخیره کرده‌اند که رقابت با آن مستلزم ایجاد نقدینگی عظیمی است که سنگاپور هنوز از آن بی بهره است. به نوشته سی‌ان‌بی‌سی، کارشناسان در این باره هشدار می‌دهند که ایجاد یک قطب فیزیکی مستلزم حجم انبوهی از ساختارهای تجاری پشتوانه‌دار است که سنگاپور فاقد آن‌هاست.

علاوه بر این، چالش مرغ و تخم‌مرغ در جذب حجم معاملات و نقدینگی، سدی بزرگ بر سر راه سیاست‌های بانک مرکزی سنگاپور ایجاد کرده است؛ چرا که جذب نقدینگی نیازمند حجم بالای مبادلات است و حجم بالا خود در گروی نقدینگی عمیق خواهد بود. «شوکای فان» مدیر جهانی بخش بانک‌های مرکزی در «شورای جهانی طلا» تأکید می‌کند که غلبه بر این چرخه معیوب نیازمند زمان و اعتمادسازی عمیق بین‌المللی است که به سادگی به دست نمی‌آید. عدم توانایی این کشور در ارائه زیرساخت‌های پایاپای پیشرفته و فراگیر تاکنون مانع از جلب اعتماد کامل نهادهای پولی بزرگ جهان شده است.

منتقدان بر این باورند که بسته‌های معافیت مالیاتی و تسهیلات انبارداری جدید دولت، ابزارهایی سطحی برای جبران عقب‌ماندگی ساختاری در بازار فلزات گرانبها به شمار می‌روند. اگرچه مقامات سنگاپور تلاش می‌کنند با ارائه خدمات خزانه داری حاکمیتی، بانک‌های مرکزی خارجی را مجاب به انتقال ذخایر خود کنند، اما همانطور که برآوردهای تخصصی نشان می‌دهد، هزینه‌های بالای عملیاتی و موانع مقرراتی فرسایشی، انگیزه‌های سوداگرانه را کاهش می‌دهد. این سیاست‌های دستوری بدون داشتن پشتوانه اکوسیستم معاملاتی قوی، بیشتر به یک مانور تبلیغاتی برای خودنمایی در برابر رقبا شبیه است.

سایه سنگین هنگ‌کنگ بر اهداف منطقه‌ای سنگاپور

موقعیت بی‌نظیر هنگ‌کنگ و اتصال سیستماتیک آن به بازار چین به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده و خریدار طلای جهان، سنگاپور را در یک موضع انفعالی و حاشیه‌ای قرار داده است. در حالی که سنگاپور تلاش می‌کند با پروژه‌های پرهزینه توجه نهادهای بین‌المللی را جلب کند، هنگ‌کنگ به پشتوانه دسترسی بی‌واسطه به بازارهای عظیم سرزمین اصلی چین، بخش عمده‌ای از جریان‌های مالی و شمش‌های آسیایی را به خود جذب کرده است. تحلیلگران بازار طلا معتقدند که تلاش سنگاپور برای تبدیل شدن به هاب اول منطقه، نادیده گرفتن واقعیت‌های جغرافیایی و اقتصادی است.

مقامات سنگاپوری در مواجهه با انتقادات مدعی هستند که بازار آسیا به اندازه کافی بزرگ است و رقابت میان هنگ‌کنگ و سنگاپور یک بازی با حاصل جمع صفر نیست، اما کارشناسان این توجیه را سرپوشی بر ناتوانی در رقابت مستقیم می‌دانند. به نوشته رویترز واقعیت این است که زیرساخت‌های مالی هنگ‌کنگ در حوزه مدیریت ریسک و تسویه ارزی از پختگی به مراتب بالاتری برخوردار هستند که هرگونه هم‌پوشی منافع را به زیان سنگاپور تغییر می‌دهد. غفلت از این شکاف رقابتی می‌تواند منابع مالی سنگاپور را در پروژه‌ای فرسایشی و کم‌بازده هدر دهد.

در این میان عدم هماهنگی میان سیستم‌های تسویه فیزیکی و کاغذی در بازار سنگاپور نیز به عنوان یک نقطه ضعف اساسی توسط ناظران صنعتی گزارش شده است که ریسک نکول را برای موسسات مالی افزایش می‌دهد. بلومبرگ همچنین به عدم توسعه همزمان سامانه تسویه طلای «لوکو سنگاپور» شاره کرده و می‌نویسد که این مسئله نشان می‌دهد برنامه‌ریزی‌های این کشور بیشتر واکنشی بوده تا مبتنی بر یک راهبرد جامع و بلندمدت. سرمایه‌گذاران کلان به دلیل همین نارسایی‌های فنی ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را در مکان‌های امن‌تر و باسابقه تری مانند زوریخ یا لندن نگه داری کنند.

محدودیت‌های ساختاری در سیستم بانکی و مالی

ساختار بانکی سنگاپور با وجود شفافیت بالا، به دلیل مقررات سخت‌گیرانه انطباق و نظارت‌های ضدپولشویی، انعطاف لازم را برای جذب سریع حجم عظیمی از طلای سرگردان در بازارهای جهانی ندارد. نهادهای مالی این کشور ناچارند بروکراسی پیچیده‌ای را برای پذیرش سپرده‌های کلان طلا طی کنند که این امر زمان‌بر بودن فرآیندها را به دنبال دارد. در این رابطه «نیکولاس کاوالیس» مدیرعامل مؤسسه پژوهشی «متالز فوکوس» اشاره می‌کند که این بوروکراسی سنگین، چابکی لازم را از بازار طلای سنگاپور در برابر نوسانات ناگهانی قیمت سلب کرده است.

همچنین هزینه‌های بالای زمین و نگهداری تاسیسات با امنیت بسیار بالا در این کشور کوچک، قیمت تمام شده خدمات انبارداری را به شدت افزایش داده است که در مقایسه با سایر رقبای منطقه‌ای توجیه اقتصادی کمتری دارد. بانک‌های تجاری و موسسات مالی بین‌المللی به دلیل همین هزینه‌های گزاف، تمایل کمتری برای انتقال مراکز عملیاتی خود به سنگاپور نشان می‌دهند و ترجیح می‌دهند از زیرساخت‌های ارزان‌تر کشورهای همجوار استفاده کنند. این نابرابری در هزینه و فایده، مزیت رقابتی سنگاپور را به شدت زیر سوال برده است.

عامل بازدارنده دیگر نگرانی‌های عمیق امنیتی و ژئوپلیتیکی پیرامون ثبات منطقه جنوب شرق آسیا است که سرمایه‌گذاران محافظه‌کار را از سپردن ذخایر راهبردی طلا به این کشور منصرف می‌کند. اگرچه «گان کیم یونگ» رئیس بانک مرکزی سنگاپور در مصاحبه‌هایش بر پایداری سیاسی کشور تأکید می‌کند، اما وابستگی اقتصادی شدید سنگاپور به قدرت‌های بزرگ و تنش‌های فزاینده میان چین و ایالات متحده، ریسک سیستماتیک نگهداری دارایی‌ها در این منطقه را بالا برده است. کارشناسان امنیتی هشدار می‌دهند که در صورت بروز هرگونه بحران منطقه‌ای، دسترسی به این ذخایر فیزیکی با موانع جدی سیاسی مواجه خواهد شد.

چالش‌های لجستیکی و حمل و نقل هوایی

اگرچه سنگاپور به داشتن شبکه ارتباطی هوایی پیشرفته افتخار می‌کند، اما انتقال فیزیکی مقادیر انبوه شمش طلا از طریق خطوط هوایی تجاری با چالش‌های امنیتی و بیمه‌ای بسیار پیچیده‌ای روبه‌روست. طبق اعلام سایت شورای جهانی طلا شرکت‌های بیمه بین‌المللی به دلیل ارزش فوق‌العاده بالای محموله‌های طلا، نرخ‌های نجومی را برای پوشش ریسک ترانزیت هوایی به مقصد سنگاپور مطالعاتی می‌کنند که هزینه‌های تجاری را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. این عامل لجستیکی، مزیت سرعت حمل و نقل را تحت‌الشعاع هزینه‌های سرسام‌آور بیمه قرار داده است.

در عین حال کمبود نیروی انسانی متخصص و تحلیلگران مجرب در زمینه مدیریت پیشرفته مشتقات طلا و معاملات صندوق‌های پشتوانه‌دار در بازار داخلی سنگاپور، از دیگر گلوگاه‌های نگران‌کننده به شمار می‌رود. این کشور برای تامین کارشناسان خبره مالی ناچار به جذب نیروهای گران‌قیمت خارجی است که این امر نیز به نوبه خود هزینه‌های سربار موسسات مالی و بانک‌های عامل را افزایش می‌دهد. ناتوانی در پرورش بومی تخصص‌های کلیدی مالی، توسعه پایدار این هاب را با تهدید جدی روبه‌رو ساخته است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که ضعف در شفافیت قیمت‌گذاری محلی و اتکای بیش از حد به نرخ‌های مرجع دلاری لندن و نیویورک، استقلال عمل بازار طلای سنگاپور را به شدت محدود کرده است و عملا این هاب را به یک بازار تبعی تبدیل نموده است. از این رو فعالان بازار خاطرنشان می‌کنند تا زمانی که سنگاپور نتواند شاخص قیمت مستقل و معتبری مبتنی بر عرضه و تقاضای آسیایی ایجاد کند، قادر به تعیین روند در بازار جهانی نخواهد بود و همواره پیرو سیاست‌های کلان مراکز سنتی غرب باقی خواهد ماند. این وابستگی ساختاری، رویای استقلال مالی سنگاپور را در هاله ای از تردید فرو برده است.

در نتیجه، تلاش‌های پرهزینه سنگاپور برای ایفای نقش محوری در بازار جهانی طلا بیش از آنکه یک دستاورد راهبردی باشد، تقلایی دیرهنگام و پرمخاطره در برابر رقبای ریشه‌داری ارزیابی می‌شود که با موانع ساختاری، ژئوپلیتیکی و هزینه‌های گزاف خنثی خواهد شد.