هاشم اورعی، کارشناس انرژی در گفتگو با تازه های اقتصاد با اشاره به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های تولید گاز کشور و تداوم ناترازی انرژی گفت: احتمال تشدید محدودیت‌های گاز و برق در زمستان پیش رو وجود دارد زیرا بخش عمده تولید انرژی کشور به گاز طبیعی وابسته است.
وی ادامه داد: در این شرایط مدیریت مصرف، افزایش ظرفیت تولید و تأمین پایدار انرژی برای بخش‌های مولد اقتصاد باید در اولویت قرار گیرد.
اورعی با اشاره به اینکه بخش عمده تولید گاز کشور به زیرساخت‌های گازی وابسته است، گفت: تولید روزانه گاز کشور پیش از آسیب‌های اخیرنزدیک به ۸۰۰ میلیون مترمکعب بود که در جریان جنگ بخشی از ظرفیت تولید از مدار خارج شد. از مجموع ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت آسیب‌دیده، نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب به مدار بازگشته و همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید با محدودیت مواجه است.
این کارشناس انرژی با اشاره به اینکه نباید تمام ناترازی گاز در زمستان را ناشی از آسیب‌های اخیر دانست، خاطر نشان کرد: کشور در زمستان گذشته نیز در اوج سرما با کسری روزانه حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه بود. بنابراین، آسیب‌های جدید به زیرساخت‌های تولید، به ناترازی ساختاری موجود اضافه شده و می‌تواند شرایط تأمین انرژی را دشوارتر کند.
وی ادامه داد: در صورت افزایش قابل‌توجه مصرف در روزهای سرد، کسری روزانه گاز ممکن است به حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب برسد؛ رقمی که معادل حدود نیمی از تولید روزانه مورد اشاره است. در چنین شرایطی، افزایش مصرف خانگی و تجاری برای تأمین گرمایش، فشار مضاعفی بر شبکه گاز وارد خواهد کرد.
افزایش مصرف خانگی، تهدیدی برای تأمین گاز نیروگاه‌ها و صنایع
این کارشناس انرژی با بیان اینکه در فصل سرد سهم مصرف خانگی و تجاری از گاز کشور افزایش می‌یابد، گفت: در شرایط اوج سرما، ممکن است حدود ۷۰ درصد گاز مصرفی به بخش خانگی و تجاری اختصاص پیدا کند. در نتیجه، سهم کمتری برای نیروگاه‌ها و صنایع باقی می‌ماند و این دو بخش با محدودیت جدی در تأمین سوخت مواجه خواهند شد.
اورعی تصریح کرد: محدودیت گاز نیروگاه‌ها به کاهش تولید برق منجر می‌شود و سوخت‌های جایگزین نیز ظرفیت کافی برای جبران کامل این کمبود را ندارند. از یک سو، ذخایر گازوئیل محدود است و از سوی دیگر، مصرف گسترده مازوت پیامدهای زیست‌محیطی قابل‌توجهی دارد. علاوه بر این، تأمین و انتقال سوخت مایع فشار بیشتری بر شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای فرسوده کشور وارد می‌کند.
وی با اشاره به محدودیت راهکارهای کوتاه‌مدت خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی، اقداماتی مانند مدیریت فشار شبکه، کاهش مقطعی فشار گاز در برخی مناطق و اعمال محدودیت‌های کوتاه‌مدت برای توزیع گاز می‌تواند به مدیریت شرایط کمک کند، اما این اقدامات راهکار اساسی برای رفع ناترازی نیستند. به بیان دیگر، در کوتاه‌مدت امکان مانور گسترده‌ای برای جبران کسری گاز وجود ندارد.
به گفته وی، ۱۱ استان کشور در معرض خطر محدودیت تأمین گاز قرار دارند و شرایط در استان‌های خراسان شمالی، گلستان و مازندران بحرانی‌تر ارزیابی می‌شود.
صنایع همچنان در معرض فشار
اورعی درباره احتمال قطعی برق در زمستان پیش رو اظهار کرد: متأسفانه به دلیل محدودیت در تأمین گاز نیروگاه‌ها، پیش‌بینی می‌شود که در زمستان نیز محدودیت‌هایی در تولید و تأمین برق وجود داشته باشد. به نظر می‌رسد بار اصلی این کمبود، مانند سال‌های گذشته، بیش از سایر بخش‌ها بر دوش صنایع قرار گیرد.
وی با انتقاد از نحوه مدیریت محدودیت‌های انرژی افزود: اگر تأمین برق و گاز صنایع واقعاً در اولویت قرار داشت، نباید شاهد چنین افت قابل‌توجهی در عملکرد بخش صنعت می‌بودیم. بر اساس آماری که وی به گزارش فصلی مرکز آمار ایران نسبت داد، رشد بخش صنعت در بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته منفی ۱۴.۷ درصد بوده است؛ موضوعی که یکی از عوامل اصلی آن، محدودیت در تأمین انرژی است.
این کارشناس انرژی ادامه داد: در زمان کمبود برق، سیاست‌گذار عملاً با این انتخاب مواجه است که محدودیت را به بخش خانگی یا بخش مولد اقتصاد تحمیل کند. با این حال، در عمل معمولاً صنایع با محدودیت بیشتری مواجه می‌شوند؛ در حالی که فعالیت صنعتی به تأمین مستمر و پایدار برق نیاز دارد.
اورعی با اشاره به محدودیت برق صنایع در ساعات مشخص شبانه‌روز گفت: صنعت را نمی‌توان مانند یک وسیله خانگی در هر ساعت دلخواه روشن یا خاموش کرد. بسیاری از واحدهای صنعتی به برق پایدار نیاز دارند و قطع برق در ساعات مشخص، لزوماً به معنای امکان ادامه فعالیت در ساعات دیگر نیست. ازاین‌رو، سیاست‌گذاری انرژی باید با درک الزامات فنی و اقتصادی تولید صنعتی انجام شود.
نظر شما