به گزارش خبرنگار تازه‌های اقتصاد؛ انتخاب رشته دانشگاهی برای بسیاری از جوانان، شروع مسیری است که قرار است در نهایت به یک شغل برسد؛ اما داده‌های گزارش «راهنمای انتخاب رشته ۱۴۰۵» جاب‌ویژن نشان می‌دهد این مسیر برای بخش قابل توجهی از فارغ‌التحصیلان به رضایت ختم نشده است. بر اساس این گزارش، از هر ۱۰ نفر، ۶ نفر از رشته یا دانشگاه خود ناراضی‌اند و ۲۴ درصد فارغ‌التحصیلان هم از رشته و هم از دانشگاهی که انتخاب کرده‌اند رضایت ندارند. یعنی از هر چهار فارغ‌التحصیل، تنها یک نفر از انتخاب تحصیلی خود رضایت کامل دارد.
دلیل این نارضایتی بیشتر از آنکه به فضای دانشگاه مربوط باشد، به وضعیت شغلی افراد برمی‌گردد. نبود فرصت شغلی مناسب با درآمد کافی، عدم تناسب رشته با علایق و روحیات، دشواری ورود به بازار کار و سطح علمی اساتید از جمله دلایل نارضایتی از تحصیل عنوان شده‌اند. در این میان، نداشتن شغل مرتبط با رشته تحصیلی اهمیت بیشتری دارد. میزان نارضایتی در میان افرادی که در مشاغل نامرتبط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کنند، ۲.۵ برابر بیشتر از سایر گروه‌هاست.
به این ترتیب، برای بسیاری از فارغ‌التحصیلان، مسئله اصلی زمانی مشخص می‌شود که قرار است از دانشگاه وارد بازار کار شوند. رشته‌ای که فرد چند سال برای آن وقت گذاشته، لزوماً شغلی متناسب با همان تخصص برایش ایجاد نمی‌کند و همین فاصله میان تحصیل و اشتغال یکی از مهم‌ترین عوامل نارضایتی است.
حسین ساروخانی، عضو هیئت‌مدیره انجمن دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی ایران به خبرنگار تازه‌های اقتصاد گفت: ضعف در هدایت تحصیلی و شغلی دانشجویان یکی از مشکلات کشور است. با وجود حدود ۱۸۰۰ رشته تحصیلی، بخش بزرگی از حدود پنج میلیون دانشجو در تعداد محدودی از رشته‌ها تحصیل کرده‌اند؛ در حالی که انتخاب رشته باید با توجه به نیازهای آینده بازار کار و بر اساس داده‌های موجود انجام شود.
ساروخانی تاکید کرد: درآمد به یکی از معیارهای اصلی جوانان برای انتخاب رشته تبدیل شده است. در مقابل، برخی رشته‌های فنی با وجود اهمیت زیاد برای اقتصاد، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. از طرف دیگر، بازار کار هنوز شناخت کافی از بعضی رشته‌های جدید ندارد و همین موضوع می‌تواند ورود فارغ‌التحصیلان این رشته‌ها به بازار کار را دشوار کند.
در کنار این مشکلات، داده‌های جاب‌ویژن یک نکته قابل توجه درباره انتخاب دوباره فارغ‌التحصیلان ناراضی نشان می‌دهد. اگر آن‌ها فرصت بازگشت به زمان انتخاب رشته را داشته باشند، کامپیوتر و فناوری اطلاعات با سهم ۲۱ درصدی، نخستین انتخاب آن‌ها خواهد بود. مدیریت، بازاریابی و کسب‌وکار نیز با ۱۱ درصد در رتبه بعدی قرار دارند.
این انتخاب دوباره با وضعیت بازار کار رشته‌های فناوری نیز هم‌جهت است. در سال‌های اخیر، کامپیوتر و فناوری اطلاعات در میان رشته‌های پرمتقاضی قرار داشته‌اند و فارغ‌التحصیلان این حوزه‌ها نیز در میان گروه‌هایی با درآمد بالاتر قرار گرفته‌اند. در میان دانشگاه‌ها، فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف در رشته فناوری بالاترین میزان درآمد را داشته‌اند. در رشته اقتصاد نیز دانشگاه صنعتی شریف بالاترین میزان درآمد را به خود اختصاص داده است.
افزایش تقاضا برای حوزه‌های فناوری فقط به رشته دانشگاهی کامپیوتر محدود نمانده است. مشاغلی مانند دیجیتال مارکتینگ و سئو نیز در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. تغییر نیاز شرکت‌ها و گسترش کسب‌وکارهای آنلاین باعث شده مهارت‌های مرتبط با فضای دیجیتال جای بیشتری در بازار کار پیدا کنند. با گسترش استفاده از هوش مصنوعی، این تغییرات سرعت بیشتری گرفته و فناوری به بخش‌های مختلف کسب‌وکار وارد شده است.
آرتا اسدی، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات با بیان اینکه توسعه هوش مصنوعی باعث شده کشورهایی که به دنبال توسعه این فناوری باشند به خبرنگار تازه‌های اقتصاد گفت: شرکت‌ها و سایر مشاغل در حوزه‌های مختلف به استفاده از محصولات و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی نیاز دارند و هوش مصنوعی فقط به شرکت‌های فناوری محدود نمی‌شود و در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، پزشکی، خدمات مالی و منابع انسانی نیز کاربرد پیدا کرده است. همین موضوع می‌تواند تقاضا برای نیروهای متخصص در حوزه هوش مصنوعی، فناوری اطلاعات و زیرساخت را افزایش دهد.
وی با اشاره به اینکه یکی از ظرفیت‌های مهم حوزه فناوری مخصوصا هوش مصنوعی امکان ایجاد اشتغال و ارزآوری است، بیان کرد: متخصصان ایرانی می‌توانند محصولاتی در حوزه هوش مصنوعی تولید کنند که قابلیت فروش در بازارهای خارجی، به‌خصوص کشورهای عربی و کشورهای حاشیه دریای خزر، داشته باشند. البته هزینه بالای سخت‌افزار، سرورها، زیرساخت‌ها و اشتراک‌های خارجی از مشکلاتی است که کسب‌وکارهای این حوزه با آن روبه‌رو هستند. ؛ درنتیجه در صورت سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی مناسب، ظرفیت قابل توجهی برای رشد فعالیت‌های فناورانه در کشور وجود دارد.
در نهایت، آمارهای جاب‌ویژن نشان می‌دهد انتخاب رشته و آینده شغلی بیش از گذشته به یکدیگر گره خورده‌اند. افزایش تمایل به کامپیوتر، فناوری اطلاعات و مهارت‌های دیجیتال را می‌توان بخشی از واکنش فارغ‌التحصیلان به تغییرات بازار کار دانست؛ بازاری که با ورود هوش مصنوعی، در حال تغییر دوباره است.
نظر شما