به گزارش تازه‌های اقتصاد و به نقل از فارس؛ در پی تشدید بحران جهانی گازوئیل و افزایش بی‌سابقه قیمت این فرآورده نفتی، دولت دونالد ترامپ با ارسال پیام‌های هشدارآمیز به آلمان و فرانسه، از این دو کشور خواسته است تا ذخایر اضطراری گازوئیل خود را آزاد کنند، در غیر این صورت واشنگتن ممکن است صادرات گازوئیل خود را به طور کامل ممنوع کند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، سه منبع آگاه به رویترز اعلام کردند که واشنگتن از پاریس و برلین خواسته است تا ذخایر اضطراری گازوئیل خود را برای کمک به کاهش قیمت جهانی سوخت آزاد کنند یا با خطر ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا مواجه شوند.یک منبع اروپایی نیز اعلام کرد که آمریکا از اتحادیه اروپا خواسته است تا ۱۲۰ میلیون بشکه گازوئیل را در شش ماه آینده به بازار عرضه کند.

بر اساس داده‌های انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت خرده‌فروشی هر گالن گازوئیل در آمریکا به رکورد ۶.۵۲ دلار رسیده که نسبت به سطح پیش از جنگ، حدود ۷۳ درصد افزایش نشان می‌دهد. در اروپا نیز قیمت‌ها رکوردشکنی کرده و در آلمان به ۲.۴۷ یورو در هر لیتر و در فرانسه به ۲.۴۱ یورو در هر لیتر رسیده است.

به گزارش رویترز، میانگین قیمت گازوئیل در جایگاه‌های سوخت اتحادیه اروپا امروز پنجشنبه به سطح رکورد جدیدی رسیده و از ۲.۲۴ یورو در هر لیتر فراتر رفته است.ریشه اصلی این بحران را باید در اختلال گسترده در مسیرهای انتقال انرژی جست‌وجو کرد. بسته شدن تنگه هرمز و کاهش شدید تردد نفتکش‌ها، صادرات گازوئیل کشورهای حاشیه خلیج فارس را به شدت کاهش داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که صادرات خالص گازوئیل کشورهای حاشیه خلیج فارس در ماه اوت به حدود ۳۹۰ هزار بشکه در روز رسید که کمی بیش از یک‌چهارم سطح پیش از جنگ است.

یکی از مقامات پیشین وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که نزدیک به سه میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایش منطقه خلیج فارس از مدار خارج شده است.گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد که در یک روز از هفته منتهی به ۱۸ سپتامبر، تنها سه شناور تجاری از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که در مقایسه با میانگین ۱۰ روزه ۱۶ شناور، افت چشمگیری را نشان می‌دهد.

ممنوعیت صادرات روسیه و تشدید بحران

در کنار بحران خلیج فارس، بمباران پالایشگاه‌های روسیه توسط اوکراین نیز مزید بر علت شده است.

مسکو از ۹ ژوئیه صادرات گازوئیل را ممنوع کرده و صادرات بنزین را نیز تا پایان ژانویه ۲۰۲۷ متوقف کرده است.روسیه پیش از این، پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل در جهان بود. مجموع افت صادرات خالص گازوئیل خلیج فارس و روسیه در ماه اوت حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز بوده است .استیصال واشنگتن و اولتیماتوم به اروپادولت ترامپ که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر با فشار سیاسی فزاینده‌ای برای مهار قیمت سوخت مواجه است، اکنون تمام گزینه‌ها را روی میز گذاشته است.

ترامپ روز یکشنبه در گفت‌وگو با فاکس نیوز اعلام کرد که ممنوعیت صادرات گازوئیل را «بسیار جدی» بررسی می‌کند و افزود: ممکن است این کار را انجام دهیم. همزمان، داده‌های ردیابی قیمت سوخت دانشگاه براون نشان می‌دهد که جنگ جاری با ایران هزینه‌های سنگینی را مستقیماً به جیب مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل کرده است. از زمان آغاز جنگ، مصرف‌کنندگان آمریکایی بالغ بر ۶۵ میلیارد دلار هزینه اضافی بابت خرید بنزین پرداخت کرده‌اند. فرماندار کالیفرنیا نیز اعلام کرده که این جنگ‌افروزی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار هزینه اضافی سوخت بر مردم این ایالت تحمیل کرده است.

پالایشگاه‌ها در آستانه فروپاشی

پالایشگاه‌های آمریکا در حال حاضر با حدود ۹۸ درصد ظرفیت خود کار می‌کنند و ذخایر گازوئیل این کشور ۱۲ درصد زیر میانگین پنج ساله است.آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش سپتامبر هشدار داد که نظام پالایش جهان «تا آخرین حد» کشیده شده و ذخایر نفت جهان از آغاز جنگ بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.

تحلیلگران گلدمن ساکس در گزارشی اعلام کردند که ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا می‌تواند قیمت‌ها در آمریکا را حدود ۴ درصد کاهش دهد، اما قیمت‌های عمده‌فروشی در اروپا را حدود ۲ درصد افزایش خواهد داد. این در حالی است که اگر این محدودیت‌ها سه ماه ادامه یابد، قیمت‌های عمده‌فروشی گازوئیل در اروپا می‌تواند تا حدود ۲۰ درصد افزایش یابد.

پیامدهای معکوس برای خود آمریکا

کارشناسان هشدار می‌دهند که ممنوعیت صادرات گازوئیل می‌تواند نتایج معکوسی به بار آورد. بر اساس برآورد مؤسسه اس اند پی گلوبال ممنوعیت کامل صادرات می‌تواند پالایشگاه‌های آمریکا را ناچار کند روزانه حدود ۱.۹ میلیون بشکه از حجم فرآوری نفت خام خود بکاهند؛ رقمی نزدیک به ۱۲ درصد از کل ظرفیت پالایشی ایالات متحده. این کاهش تولید نه‌تنها به گازوئیل محدود نخواهد ماند، بلکه به کاهش اجباری عرضه بنزین و سوخت هواپیما نیز منجر خواهد شد.صنعت نفت آمریکا نیز با شدت با این طرح مخالفت کرده است.

انجمن نفت آمریکا و ده‌ها نهاد صنعتی دیگر در نامه‌ای به ترامپ هشدار دادند که «ممنوعیت صادرات به تولید کمتر سوخت، عرضه محدودتر و هزینه‌های بالاتر برای خانواده‌های آمریکایی، کشاورزان و رانندگان کامیون منجر خواهد شد».در همین حال، مقامات اروپایی نیز نسبت به پیامدهای فاجعه‌بار این تصمیم هشدار داده‌اند. وزیر دارایی انگلیس اعلام کرده که در حال مذاکره با همتایان آمریکایی خود است تا مانع توقف صادرات گازوئیل از آمریکا شود.

بر اساس داده‌های کپلر، از ابتدای سال ۲۰۲۶، اتحادیه اروپا روزانه حدود ۵۸۰ هزار بشکه گازوئیل وارد کرده که آمریکا حدود ۱۸۰ هزار بشکه آن را تأمین کرده است یعنی حدود ۳۲ درصد.

در شمال غرب اروپا، سهم آمریکا از واردات گازوئیل به حدود ۵۷ درصد رسیده، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ تنها ۳۷ درصد بود. این وابستگی فزاینده در شرایطی است که اروپا به دلیل تحریم‌های روسیه، منبع اصلی تأمین گازوئیل خود را از دست داده و بحران خلیج فارس نیز جایگزین‌های سنتی را محدود کرده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت اعمال محدودیت‌های صادراتی آمریکا، اروپا با بحرانی کم‌سابقه در تأمین سوخت زمستانی مواجه خواهد شد.