به گزارش تازههای اقتصاد، غلامرضا گودرزی؛ رئیس مرکز آمار ایران در نشست خبری همگرایی در اقتصاد دیجیتال، از سنجش تا ارزیابی آثار با اشاره به روند اجرای این مأموریت از زمان ابلاغ به مرکز آمار اظهار داشت: بلافاصله پس از ابلاغ مأموریت، کارگروه ویژهای با مشارکت کارشناسان مرکز آمار، پژوهشکده آمار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، صاحبنظران دانشگاهی، تشکلها و بازیگران اصلی این حوزه تشکیل شد.
وی با تاکید بر حساسیت و پیچیدگی تدوین متدولوژی سنجش افزود: همه تمرکز مرکز آمار بر این قرار گرفت که نظامنامه سنجش بر پایه اصول علمی، آخرین یافتههای روز و با اجماع کارشناسی تدوین شود تا توانایی اندازهگیری دقیق متغیرها را در سطوح مختلف داشته باشد. در این مسیر از نظرات تخصصی اساتید و صاحبنظران از جمله آقای دکتر تیزساز نیز بهرهمند شدیم.
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به رویکرد تحولی این مرکز در استفاده از آمارهای مدرن تصریح کرد: پس از تصویب نهایی نظامنامه، فرایند سنجش بر پایه دو گام اصلی آغاز شد؛ نخست رویکرد ثبتیمبنا بود که متناسب با راهبرد کلان مرکز آمار در حرکت به سمت سامانههای ثبتپایه انجام گرفت و خوشبختانه با همکاری تشکلها، تعاونیها و دو وزارتخانه ذیربط، دادههای ثبتی لازم در اختیار قرار گرفت.
وی ادامه داد: در گام دوم، یک طرح آمارگیری میدانی در سراسر کشور اجرا شد و بر اساس زمانبندی مدون توانستیم سهم مورد نظر را با دقت بالا محاسبه کنیم. پس از برگزاری جلسات راستیآزمایی و اطمینان از نتایج، گزارش نهایی آماده شده و جزئیات آن بهزودی منتشر خواهد شد.
گودرزی اظهار داشت: ۵۹ درصد اقتصاد دیجیتال کشور در تهران متمرکز است و پس از آن استانهای اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز قرار دارند.
این مقام مسئول گفت: سهم اقتصاد دیجیتال در سال ۱۴۰۲، ۵.۴ درصد و در سال ۱۴۰۳، ۷.۱ درصد بوده است و سهم سال ۱۴۰۴ نیز در ماههای آینده و پس از تکمیل فرآیند مربوط اعلام خواهد شد.
ارتقای دقت آماری با الگوی همافزایی فرابخشی/ اجرای رویکرد «ثبتیمبنا» در سرشماری عمومی نفوس و مسکن
گودرزی با اشاره به نتایج و دستاوردهای طرح آماری اخیر و الگوی همکاری شکلگرفته، اظهار داشت: این تجربه مشترک دارای دو پیام و دستاورد بسیار روشن بود؛ نخست اینکه هر زمان دستگاهها و بخشهای مختلف با یکدیگر همکاری مؤثر داشته باشند، تولید آمار با ضریب دقت بهمراتب بالاتری انجام میشود.
وی افزود: در این مسیر، ابتدا کمیته مشترکی میان حوزههای مرتبط شکل گرفت تا تعاریف، مبانی پایهای و روششناسی سنجش لایهها یکسانسازی شود. در ادامه نیز پس از برگزاری نشستهای متعدد با تمامی کنشگران بخش دولتی و خصوصی و دستیابی به وفاق کارشناسی، وارد مرحله سنجش میدانی شدیم که نشان داد مشارکت و تعامل، بنیان ارتقای دقت در ارزیابی و سیاستسنجی است.
دادههای دستگاهها سرمایه ملی است/ تعمیم روش ثبتیمبنا
رئیس مرکز آمار ایران دومین پیام مهم این اقدام را بهرهگیری از رویکرد «ثبتیمبنا» دانست و تصریح کرد: دادهها و آمارهای ثبتشده در سامانههای بخش دولتی و خصوصی، در واقع ثروت و سرمایه ملی کشور هستند. هرچند شکلگیری این فرهنگ سازمانی دشواریهای خاص خود را داشت، اما با برگزاری جلسات فشرده به این نقطه مشترک رسیدیم که با اشتراکگذاری دادهها، ضریب اطمینان و دقت آمارها افزایش چشمگیری مییابد.
گودرزی با اعلام اینکه روش «ثبتیمبنا» در سایر حوزههای آماری کشور نیز عملیاتی خواهد شد، خاطرنشان کرد: بهزودی در نشست با اصحاب رسانه، جزئیات سرشماری عمومی نفوس و مسکن را تشریح خواهم کرد؛ رویکرد و مدلی که در این طرح تجربه شد، در سرشماری نفوس و مسکن نیز مبنای عمل خواهد بود.
وی در تشریح روششناسی این اقدامات آماری توضیح داد: در کارهای آماری نوین، در کنار بهرهگیری از دادههای ثبتی، از پیمایشهای میدانی نیز استفاده میشود. در این طرح نیز بر اساس حجم نمونه و توزیع استانی، کارشناسان و آمارگیران ما در سراسر کشور و حتی در سختترین شرایط، دادههای میدانی را جمعآوری و با اتصال به بخش ثبتی تلفیق کردند.
انتشار گزارش تفصیلی
رئیس مرکز آمار ایران درباره مرز میان تولید آمار و تحلیل نتایج تأکید کرد: ما در مرکز آمار، مأموریت اصلی خود را صرفاً «تولید داده و آمار دقیق، معتبر و استاندارد» برای تصمیمگیران و سیاستگذاران کشور میدانیم و آگاهانه وارد تحلیلهای محتوایی، چراییها یا قضاوت درباره تصمیمها نمیشویم؛ چراکه این بخش در حیطه اختیارات و وظایف سیاستگذاران و نهادهای تخصصی متولی است. البته مرکز آمار تحلیلهای توصیفی را انجام میدهد، اما تصمیمگیری نهایی بر عهده مجریان است.
گودرزی از انتشار عمومی این گزارش تفصیلی خبر داد و گفت: این گزارش بهزودی در درگاه رسمی مرکز آمار ایران قرار خواهد گرفت. این سند حاوی جزئیات تفکیکی بسیار ارزندهای است که میتواند دستمایه ارزشمندی برای پژوهشگران، رسانهها و مدیران باشد. از همه صاحبنظران و فعالان این حوزه دعوت میکنیم ضمن بررسی موشکافانه این گزارش، نظرات و بازخوردهای خود را برای ارتقای هرچه بیشتر سامانههای آماری با ما در میان بگذارند.
تقویم انتشار آمارهای اقتصاد دیجیتال نهایی شد
گودرزی، با اشاره به بارگذاری گزارش جامع آماری این حوزه اظهار داشت: این گزارش تفصیلی طی ساعات آینده بهطور کامل روی درگاه رسمی مرکز آمار ایران قرار خواهد گرفت. علت تأخیر کوتاهی هم که در بارگذاری رخ داد، هماهنگیهای لازم بود تا انتشار رسمی پس از این جلسه مشترک صورت گیرد.
وی در تشریح الزامات زمانی تولید آمارهای تخصصی توضیح داد: بخشی از آمارهایی که مرکز آمار تولید میکند، اصطلاحاً وابسته به «تاریخ انتشار» دادههای پایه هستند؛ به این معنا که دادههای اولیه باید ابتدا در سایر بخشها و دستگاهها تولید و تجمیع شود تا پس از دریافت، فرآیند پالایش، سنجش و محاسبات آماری روی آنها آغاز گردد.
گودرزی افزود: بهطور مشخص در طرح سنجش «اقتصاد رقومی (دیجیتال)»، بخشی از اطلاعات کلیدی، متکی به صورتهای مالی شرکتها و فعالان این عرصه است. طبیعتاً صورتهای مالی هر سال پس از برگزاری مجامع در سال بعد قطعیت مییابد؛ با این حال با همکاری بسیار مؤثری که میان دو مجموعه، وزارت ارتباطات و بهویژه خودِ بخش خصوصی شکل گرفت، توجیه شد که این آمارها در درجه اول به خود فعالان اقتصادی کمک میکند و آنها نیز در ارائه دادهها مساعدت ویژهای داشتند.
ثبت تقویم منظم انتشار برای دادههای اقتصاد دیجیتال
رئیس مرکز آمار ایران با تأکید بر کاهش بازه زمانی تولید این دادهها خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که با بهرهگیری از زیرساختهای ایجادشده، دادهها را در کوتاهترین زمان ممکن استخراج کرده و در اختیار تصمیمگیران و سیاستگذاران قرار دهیم تا آمار این حوزه کاملاً بهروز شود؛ به گونهای که بتوانیم دادههای سالهای آتی را در سریعترین زمان پس از مجامع دریافت و منتشر کنیم.
وی ادامه داد: با نهاییشدن روششناسی و شتابگیری محاسبات، این حوزه نیز مانند سایر شاخصهای رسمی کشور دارای «تقویم انتشار» مشخص خواهد شد و انتشار دادهها طبق همان موعدهای زمانی پیشبینیشده انجام میگیرد.
گودرزی با اشاره به وجود رویکردهای گوناگون در سنجش این حوزه گفت: همانطور که در متن گزارش تفصیلی نیز قید شده، روشهای متعددی برای محاسبه این سهم وجود دارد. ما در فاز نخست روی یک روششناسی استاندارد به توافق رسیدیم، هرچند کارگروه و کمیته روششناسی به بررسی و توسعه سایر مدلها نیز خواهد پرداخت. با پیگیریها و هماهنگیهای صورتگرفته از سوی مجموعه وزارتخانه، امیدواریم از این پس انتشار این آمارها بهصورت منظم، بهموقع و بر اساس تاریخهای مصوب صورت پذیرد.
نظر شما