به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد، تشدید جنگ تجاری میان واشنگتن و اتاوا و شکست مذاکرات دوجانبه، بازار خرده‌فروشی مواد غذایی در کانادا را به خط مقدم یک رویارویی اقتصادی بدل کرده است. سوپرمارکت‌های کانادایی در مواجهه با موج کم‌سابقه تحریم کالاهای آمریکایی از سوی شهروندان، ناگزیر به اتخاذ یک چرخش استراتژیک همه‌جانبه شده‌اند؛ رویکردی که هدف آن فراتر از پاسخ به یک تب احساسی زودگذر، بازتعریف پایدار امنیت تأمین کالا و سازگاری با جغرافیای جدید بازرگانی است.

بازآرایی شفافیت و هویت‌بخشی به قفسه‌ها

فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ کانادا در نخستین اقدام استراتژیک، سازکار نشانه‌گذاری و رهگیری مبدأ کالا را دگرگون ساخته‌اند. شرکت «لوبلا» (Loblaw Cos) به عنوان بزرگ‌ترین خرده‌فروش مواد غذایی کشور، با نصب دوباره نماد بزرگ برگ افرا در بخش محصولات تازه و معرفی برچسب تعرفه‌ای «T»، مسیر شناسایی اقلام تحت تأثیر مناقشه تجاری را برای مشتریان هموار کرده است.

در سطح خرده‌فروشان منطقه‌ای و مستقل نظیر «وینس مارکت»، مدیران به صورت مستقیم وارد تعامل رسانه‌ای با مشتریان شده‌اند تا مبدأ کانادایی بیش از ۹۰ درصد از قفسه‌های خود را اثبات کنند. این شفافیت‌سازی فوری پاسخی مستقیم به فشارهای فزاینده خریدارانی است که حضور محصولات ساخت آمریکا را برنمی‌تابند.

همچنین شبکه فروشگاهی «مترو» (Metro) هم‌راستا با سایر رقبا، اولویت‌بخشیدن ساختاری به تأمین‌کنندگان داخلی را در دستور کار قرار داده است. این همگرایی گسترده نشان می‌دهد که شرکت‌های توزیع، شفافیت مبدأ را به یک مزیت رقابتی کلیدی در فضای کنونی تبدیل کرده‌اند.

گسست از انحصار واردات از جنوب مرز

از سوی دیگر سوپرمارکت‌های کانادایی استراتژی سنتی اتکای صرف به تأمین‌کنندگان ایالات متحده را کنار گذاشته و به سوی تنوع‌بخشی جغرافیایی حرکت کرده‌اند. در همین راستا شبکه‌های توزیع با گسترش کانال‌های لجستیکی خود، واردات اقلام کشاورزی و تازه را از بازارهای جایگزین نظیر اسپانیا، برزیل، مراکش و هندوراس افزایش داده‌اند.

مالکان شبکه‌های توزیعی مانند «مایک دین لوکال گروسر» تأکید دارند که پس از برقراری این شبکه‌های وارداتی جایگزین، بازگشت به سازکار تک‌منبعی گذشته ناممکن خواهد بود. از منظر مدیریت زنجیره تأمین، این تنوع‌بخشی بین‌المللی اگرچه در کوتاه‌مدت نیازمند هزینه‌های تطبیق است، اما تاب‌آوری زنجیره را در برابر ریسک‌های ژئوپلیتیکی به حداکثر می‌رساند.

آمارهای رسمی بخش کشاورزی و تجارت خارجی کانادا حاکی از افت ملموس سهم واردات سبزیجات از مبدأ ایالات متحده به حدود ۶۲.۶ درصد است که نشان‌دهنده اثربخشی چرخش ساختاری خرده‌فروشان در کاهش وابستگی سنتی به بازار این کشور است.

گذار از دوگانه قیمت‌کیفیت به متغیر مبدأ

بخش بازرگانی سوپرمارکت‌ها مدل‌های قیمت‌گذاری و تصمیم‌گیری سنتی خود را بازبینی کرده است. در حالی که دهه‌ها ارزیابی کالاها تنها بر پایه موازنه «قیمت در برابر کیفیت» استوار بود، اکنون «کشور مبدأ» به متغیر سوم و تعیین‌کننده در ورود کالا به شبکه توزیع بدل شده است.

فدراسیون خرده‌فروشان مستقل کانادا (CFIG) اعلام کرده است که این تحول بازتاب‌دهنده یک دگرگونی ماندگار در روانشناسی اقتصادی مصرف‌کنندگان است. در نتیجه این تغییر روانی، فروشگاه‌ها حتی حاضر شده‌اند بودجه‌های بازاریابی و زنجیره تأمین خود را برای پوشش هزینه‌های لجستیک جایگزین بازتخصیص دهند.

تحلیلگران اقتصاد کشاورزی از جمله مایک فون ماسو در دانشگاه گوئلف تصریح می‌کنند که اولویت‌های ملی‌گرایانه در حال حاضر منطق صرفاً مبتنی بر صرفه اقتصادی کوتاه‌مدت را تحت‌الشعاع قرار داده و شرکت‌ها را وادار کرده است تا ریسک‌پذیری بالاتری را در سبد خرید خود پذیرا شوند.

هم‌افزایی با راهبرد خودکفایی و تولید گلخانه‌ای

بخش خرده‌فروشی کانادا هم‌زمان با مدیریت زنجیره تأمین، خود را با طرح‌های بالادستی دولت فدرال برای ارتقای امنیت غذایی هماهنگ کرده است. سرمایه‌گذاری ۱۰ ساله و ۳ میلیارد دلاری دولت کانادا در صنعت گلخانه‌ای، بستر مناسبی را فراهم کرده تا سوپرمارکت‌ها در فصول سرد سال به جای تکیه بر محصولات گلخانه‌ای کالیفرنیا، به منابع بومی مانند مزارع سرپوشیده کبک و انتاریو تکیه کنند.

این همگرایی استراتژیک تلاشی مستقیم برای مهار تورم بالای مواد غذایی در کانادا به شمار می‌رود که طبق گزارش بانک مرکزی این کشور در بین کشورهای گروه هفت (G7) در سطوح کم‌سابقه‌ای قرار گرفته است. افزایش عرضه داخلی به فروشگاه‌ها اجازه می‌دهد ثبات قیمتی بهتری را بدون نیاز به پرداخت تعرفه‌های مضاعف مرزی حفظ کنند.

اگرچه موانع مقرراتی و تفاوت استانداردهای توزیع بین استان‌های مختلف کانادا همچنان چالش‌هایی در ترابری داخلی ایجاد می‌کند، اما عزم خرده‌فروشان بر توسعه کریدورهای داخلی، نویدبخش شکل‌گیری زیرساخت توزیعی یکپارچه‌تر در بلندمدت است.

در مجموع، چرخش راهبردی سوپرمارکت‌های کانادا در بحبوحه جنگ تجاری، حکایت از پوست‌اندازی اساسی صنعت خرده‌فروشی این کشور دارد. اقدامات هماهنگ شرکت‌های توزیع در تنوع‌بخشی به مبادی واردات، تقویت زیرساخت‌های گلخانه‌ای داخلی و شفاف‌سازی مبدأ محصولات، نشان می‌دهد که کانادا در حال پی‌ریزی یک دکترین جدید در امنیت غذایی است؛ دکترین متکی بر تاب‌آوری و تنوع چندجانبه که حتی با کاهش احتمالی تنش‌های سیاسی میان واشنگتن و اتاوا، مسیر بازگشت به وابستگی گذشته را مسدود خواهد ساخت.