به گزارش تازه‌های اقتصاد به نقل از سنا، کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران در گزارشی آماری، عملکرد شرکت‌های تأمین سرمایه را از منظر درآمدهای حاصل از ارائه خدمات، سود سرمایه‌گذاری‌ها و دارایی‌های تحت مدیریت بررسی کرده است. در بخش عملکرد مالی، اطلاعات ۹ شرکت تأمین سرمایه پذیرفته‌شده در بازار سرمایه از بورس‌ویو و سامانه جامع اطلاع‌رسانی ناشران استخراج شده و اطلاعات صندوق‌های تحت مدیریت شرکت‌های تأمین سرمایه نیز از پایگاه فیپیران گردآوری و تجمیع شده است.

تأمین سرمایه‌ها یک‌سوم دارایی صندوق‌ها را در اختیار دارند

بر اساس داده‌های این گزارش، مجموع دارایی تحت مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در پایان خرداد ۱۴۰۵ به حدود ۲ هزار و ۸۶۴ هزار میلیارد تومان رسید. از این میزان، حدود ۹۷۰ هزار میلیارد تومان، معادل ۳۴ درصد، تحت مدیریت شرکت‌های تأمین سرمایه قرار داشت.

در همین مقطع، سایر نهادهای مالی با مدیریت یک هزار و ۸۹۳ هزار میلیارد تومان، سهم ۶۶ درصدی از کل دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری را در اختیار داشتند. این ارقام نشان می‌دهد شرکت‌های تأمین سرمایه بخش قابل‌توجهی از منابع صنعت صندوق‌های سرمایه‌گذاری را مدیریت می‌کنند و مدیریت دارایی، یکی از بخش‌های مهم فعالیت این صنعت به شمار می‌رود.

درآمد خدماتی تأمین سرمایه‌ها به ۲ هزار میلیارد تومان رسید

بررسی روند درآمد اسمی ۹ شرکت تأمین سرمایه بورس نشان می‌دهد مجموع درآمد حاصل از ارائه خدمات در اسفند ۱۴۰۴ حدود یک هزار و ۸۲۰ میلیارد تومان بود که در فروردین با کاهش محدود به یک هزار و ۷۷۰ میلیارد تومان رسید. این رقم در اردیبهشت به حدود یک هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان و در خرداد به ۲ هزار میلیارد تومان افزایش یافت.

درآمد بازارگردانی با سهمی بیش از ۷۰ درصد از کل درآمد خدماتی، هم‌چنان اصلی‌ترین منبع درآمد شرکت‌های تأمین سرمایه بود. درآمد این بخش از حدود یک هزار و ۲۹۰ میلیارد تومان در اسفند به یک هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان در خرداد افزایش یافت.

درآمد مشاوره، عرضه و پذیرش نیز در خرداد از حدود ۵۰ میلیارد تومان در اردیبهشت به ۱۳۰ میلیارد تومان رسید. درآمد تعهد پذیره‌نویسی نیز در این ماه حدود ۱۱۰ میلیارد تومان ثبت شد.

در مقابل، درآمد مدیریت صندوق‌ها از حدود ۳۶۰ میلیارد تومان در اردیبهشت به ۳۳۰ میلیارد تومان در خرداد کاهش یافت و درآمد سبدگردانی نیز افت کرد. در مجموع، افزایش حدود ۱۰ درصدی درآمد اسمی شرکت‌های تأمین سرمایه از اسفند تا خرداد عمدتاً از محل رشد درآمد بازارگردانی و مشاوره، عرضه و پذیرش رقم خورد.

رشد اسمی درآمد با افزایش حقیقی همراه نشد

داده‌های تعدیل‌شده با شاخص قیمت مصرف‌کننده مرکز آمار ایران و با سال پایه ۱۴۰۰، تصویر متفاوتی از روند درآمد شرکت‌های تأمین سرمایه ارائه می‌کند.

بر اساس این داده‌ها، درآمد حقیقی شرکت‌های تأمین سرمایه در ۴ ماه منتهی به خرداد تقریباً ثابت باقی مانده است. بنابراین، افزایش درآمد اسمی از حدود یک هزار و ۸۲۰ میلیارد تومان در اسفند به ۲ هزار میلیارد تومان در خرداد را نمی‌توان معادل افزایش هم‌اندازه در سطح واقعی فعالیت و قدرت درآمدزایی این شرکت‌ها دانست.

این تفاوت میان روند اسمی و حقیقی نشان می‌دهد ارزیابی عملکرد درآمدی صنعت تأمین سرمایه صرفاً بر مبنای ارقام اسمی، تصویر کاملی از تغییرات فعالیت این شرکت‌ها ارائه نمی‌کند.

صندوق‌ها منبع اصلی سود تأمین سرمایه‌ها شدند

در دوره ۱۲ماهه محدود به تیر ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵، مجموع سود سرمایه‌گذاری شرکت‌های تأمین سرمایه بورس به حدود ۱۷ هزار و ۸۷۷ میلیارد تومان رسید.

درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها با ثبت ۱۳ هزار و ۸۸۶ میلیارد تومان، حدود ۷۸ درصد از کل سود سرمایه‌گذاری صنعت را به خود اختصاص داد. پس از آن، درآمد سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی با ۲ هزار و ۲۳۳ میلیارد تومان و سهم ۱۲.۵ درصدی و سود سپرده‌های بانکی با یک هزار و ۶۲۴ میلیارد تومان و سهم ۹.۱ درصدی قرار گرفتند.

این ترکیب نشان می‌دهد بخش عمده سود سرمایه‌گذاری شرکت‌های تأمین سرمایه در این دوره از محل سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها شناسایی شده و تغییرات درآمد این بخش اثر قابل‌توجهی بر نوسانات سود سرمایه‌گذاری صنعت داشته است.

سود سرمایه‌گذاری‌ها در خرداد افت کرد

سود سرمایه‌گذاری شرکت‌های تأمین سرمایه در ۴ ماه منتهی به خرداد نوسان قابل‌توجهی داشت. این سود از ۲ هزار و ۲۲۶ میلیارد تومان در اسفند با کاهش ۵۴ درصدی به یک هزار و ۲۲ میلیارد تومان در فروردین رسید، در اردیبهشت با رشد ۱۴۱ درصدی به ۲ هزار و ۴۶۱ میلیارد تومان افزایش یافت و در خرداد با افت حدود ۷۴ درصدی به ۶۴۴ میلیارد تومان کاهش پیدا کرد.

کاهش عملکرد خرداد عمدتاً تحت تأثیر افت درآمد سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها بود. این درآمد از ۲ هزار و ۵۸ میلیارد تومان در اردیبهشت به ۱۳۳ میلیارد تومان در خرداد رسید و کاهش ۹۴ درصدی را ثبت کرد.

در مقابل، درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی در خرداد با رشد حدود ۷۰ درصدی به ۳۳۳ میلیارد تومان رسید و سهم آن از سود سرمایه‌گذاری‌های ماهانه به حدود ۵۲ درصد افزایش یافت. سود سپرده‌های بانکی نیز با رقم ۱۴۰ میلیارد تومان، سهمی نزدیک به ۲۲ درصد از سود سرمایه‌گذاری‌های خرداد داشت.

به این ترتیب، ترکیب سود سرمایه‌گذاری شرکت‌های تأمین سرمایه در خرداد از درآمدهای صندوق‌محور فاصله گرفت و سهم اوراق بدهی و سپرده‌های بانکی افزایش یافت، هرچند رشد این ۲ بخش نتوانست کاهش درآمد سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها را جبران کند.

دارایی اسمی تامین سرمایه‌ها افزایش یافت

بررسی داده‌های گزارش کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران نشان می‌دهد دارایی تحت مدیریت شرکت‌های تأمین سرمایه از ۶۱۴ هزار میلیارد تومان در تیر ۱۴۰۴ به ۹۷۰.۴ هزار میلیارد تومان در خرداد ۱۴۰۵ رسید و رشد اسمی ۵۸ درصدی را ثبت کرد.

با این حال، دارایی حقیقی تحت مدیریت تا آذر روندی صعودی داشت و نسبت به ابتدای دوره حدود ۶ درصد افزایش یافت، اما از دی‌ وارد مسیر نزولی شد و در اردیبهشت به پایین‌ترین سطح دوره رسید.

در نیمه دوم دوره، با وجود افزایش حدود ۲۳ درصدی دارایی اسمی از آذر تا خرداد، دارایی حقیقی نزدیک به ۱۸ درصد کاهش یافت. در خرداد نیز هم‌زمان با رشد ماهانه حدود ۷ درصدی دارایی اسمی تحت مدیریت، شاخص حقیقی اندکی بهبود یافت، اما هم‌چنان حدود ۱۸ درصد پایین‌تر از اوج ثبت‌شده در آذر قرار داشت.

در مجموع، داده‌های گزارش آماری صنعت تأمین سرمایه نشان می‌دهد این صنعت در پایان خرداد ۱۴۰۵ از نظر اندازه اسمی دارایی‌های تحت مدیریت و درآمدهای خدماتی در سطح بالاتری نسبت به ابتدای دوره قرار گرفته است، اما بررسی متغیرهای حقیقی، تصویر متفاوتی از روند فعالیت صنعت ارائه می‌کند. در این میان، بازارگردانی هم‌چنان مهم‌ترین منبع درآمدهای خدماتی و سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها اصلی‌ترین منبع سود سرمایه‌گذاری شرکت‌های تأمین سرمایه بوده است.