به گزارش خبرنگار تازه‌های اقتصاد، دولت آمریکا با اعلام اجرای مجدد محاصره دریایی کشتی‌های مرتبط با ایران و تشدید حضور نظامی خود در خلیج فارس، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را وارد مرحله تازه‌ای از تنش کرده است. همزمان گزارش‌هایی از حملات متقابل، کاهش تردد نفتکش‌ها و افزایش قیمت جهانی نفت منتشر شده؛ تحولاتی که نه‌تنها بازارهای جهانی، بلکه بازار ارز، طلا و بورس ایران را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

تنش تازه از جایی آغاز شد که دونالد ترامپ از اجرای دوباره محاصره دریایی کشتی‌های مرتبط با ایران خبر داد و همزمان از اخذ عوارض امنیتی برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز سخن گفت؛ اقدامی که با واکنش تند تهران مواجه شد و مقامات ایرانی آن را مغایر حقوق بین‌الملل و تهدیدی علیه امنیت منطقه دانستند. در ساعات بعد نیز حملات متقابل میان دو طرف شدت گرفت و گزارش‌هایی از هدف قرار گرفتن شناورها و کاهش محسوس تردد دریایی در هرمز منتشر شد.

بازار جهانی انرژی نخستین جایی بود که به این تحولات واکنش نشان داد. نفت برنت با رشد بیش از ۳.۵ درصدی به ۸۶.۳۶ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا (WTI) نیز با افزایش ۳.۲ درصدی تا ۸۰.۶۵ دلار صعود کرد که بالاترین سطح حدود یک ماه اخیر محسوب می‌شود. هم‌زمان سرمایه‌ها به سمت دارایی‌های امن حرکت کرد و بهای جهانی طلا نیز حدود ۰.۵ درصد افزایش یافت و از مرز ۴ هزار دلار در هر اونس عبور کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد معامله‌گران احتمال گسترش بحران در منطقه را جدی گرفته‌اند.

بازارهای سهام جهان نیز به سرعت به این تنش واکنش نشان دادند. در آمریکا، شاخص S&P 500 با افت ۰.۸ درصدی در سطح ۷۵۱۵ واحد بسته شد، شاخص نزدک ۱.۶ درصد کاهش یافت و داوجونز نیز ۰.۳ درصد عقب نشست. در اروپا نیز شاخص STOXX Europe 600 حدود ۰.۷ درصد افت کرد و سهام شرکت‌های حمل‌ونقل، گردشگری و صنایع مصرفی بیشترین فشار فروش را تجربه کردند. بورس‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز همسو با افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک وارد مدار نزولی شدند. شاخص تَدَاوُل عربستان ۰.۲ درصد افت کرد، شاخص بورس دبی بیش از یک درصد کاهش یافت و شاخص بورس ابوظبی نیز ۰.۳ درصد پایین آمد. در قطر اما به دلیل تعطیلی بازار، معامله‌ای انجام نشد. با این حال، رشد قیمت نفت موجب شد سهام شرکت‌های انرژی از جمله آرامکو عملکردی بهتر از سایر صنایع داشته باشند و بخشی از فشار فروش در بازارهای منطقه را خنثی کنند.

در داخل ایران نیز اگرچه ساختار بازارها با بازارهای جهانی متفاوت است، اما واکنش سرمایه‌گذاران به افزایش ریسک‌های سیاسی به‌سرعت نمایان شد. شاخص کل بورس تهران با افت بیش از ۴۲ هزار واحدی به ۴ میلیون و ۹۲۵ هزار واحد رسید و بخش عمده نمادهای بزرگ بازار در محدوده منفی معامله شدند. فعالان بازار سرمایه معتقدند افزایش نااطمینانی نسبت به آینده تجارت خارجی و صادرات، مهم‌ترین عامل غلبه عرضه بر تقاضا در معاملات امروز بوده است.

بازار ارز و طلا نیز همسو با افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک وارد مدار صعود شد. دلار آزاد به ۱۸۴ هزار تومان رسید، هر گرم طلای ۱۸ عیار با قیمت ۱۷ میلیون و ۸۳۰ هزار تومان معامله شد و سکه امامی نیز به ۱۷۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. همزمانی رشد نرخ ارز، طلا و سکه نشان می‌دهد در فضای افزایش نااطمینانی، سرمایه‌گذاران داخلی نیز مانند همتایان خود در بازارهای جهانی، ترجیح داده‌اند بخشی از سرمایه خود را به دارایی‌های امن منتقل کنند.

با این حال، سرنوشت بازارها بیش از هر چیز به دوام یا فروکش کردن این رویارویی وابسته است. اگر تنش‌های نظامی به درگیری محدود باقی بماند، واکنش بازارها می‌تواند موقتی باشد؛ اما در صورت تداوم محاصره دریایی، کاهش بیشتر تردد نفتکش‌ها یا گسترش دامنه درگیری، بازار جهانی انرژی و به تبع آن اقتصاد ایران با موج تازه‌ای از بی‌ثباتی، افزایش هزینه‌های تجارت و تشدید نوسانات در بازارهای مالی مواجه خواهد شد.