به گزارش خبرنگار بینالملل تازههای اقتصاد، صنعت خودروسازی اروپا که دههها یکی از ستونهای اقتصاد این قاره و نماد برتری صنعتی آن به شمار میرفت، اکنون با تحولی بنیادین روبهرو شده است. افزایش رقابت از سوی خودروسازان چینی، هزینههای بالای تولید در اروپا و گذار پرهزینه به خودروهای برقی باعث شده برخی شرکتهای اروپایی به همکاری با رقبای آسیایی روی بیاورند. نتیجه این روند، پدیدهای تازه است: تولید خودروهای چینی در کارخانههای اروپایی.
نفوذ آرام چین در بازار اروپا
بر اساس دادههای انجمن خودروسازان اروپا (ACEA)، تولید خودرو در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ به ۱۱.۴ میلیون دستگاه رسید که ۶.۲ درصد کمتر از سال قبل بود؛ در حالیکه چین در همان سال تولید خود را ۵.۲ درصد افزایش داد و سهمش از تولید جهانی خودرو به ۳۵.۴ درصد رسید.
ACEA در دادههای مقایسهای خود همچنین میگوید چین حدود ۳۴ درصد از کل خودروهای جهان را تولید میکند، در برابر ۱۹ درصد برای اروپا. این فاصله، فقط عددی نیست؛ بازتابی است از تغییر موازنه قدرت در صنعتی که زمانی در آن اروپا بازیگر اصلی بود. در بازار خودروهای برقی هم این نفوذ واضحتر شده است.
طبق گزارش بلومبرگ، برندهای چینی در ژوئن ۲۰۲۴ به ۱۱ درصد از بازار خودروهای برقی اروپا رسیدند؛ رقمی که در آن زمان یک رکورد محسوب میشد. این فقط درباره فروش بیشتر نیست؛ بلکه درباره این است که خودروهای چینی از یک محصول «ارزان و حاشیهای» به یک گزینه جدی در بازارهای پیشرفته اروپایی تبدیل شدهاند. چرا اروپا به چین نیاز پیدا کرده است؟
پاسخ کوتاه: زنجیره تأمین
چین فقط خودروساز نیست؛ بلکه ستون فقرات بسیاری از فناوریهای کلیدی خودروهای برقی را در اختیار دارد: از مواد اولیه و باتری گرفته تا فرآوری فلزات کمیاب، تولید سلولهای باتری، قطعات الکترونیکی و نرمافزار. همین برتری، دست چینیها را در قیمتگذاری و سرعت توسعه بازتر کرده است.
از سوی دیگر، خودروسازان اروپایی در گذار از موتور احتراقی به برقی، با هزینههای سنگین، فشار مقرراتی و افت سودآوری روبهرو هستند. در چنین شرایطی، استفاده از فناوری و سرمایه چینی برای برخی شرکتهای اروپایی نه یک انتخاب لوکس، بلکه راهی برای بقاست. اینجاست که مرز میان «رقابت» و «وابستگی» باریک میشود.
سیگنالهای هشدار از خودروسازان اروپایی
کاهش تولید در اروپا فقط یک داده آماری نیست. این کاهش، از فشاری بزرگتر خبر میدهد چرا که نشان میدهد:
- کارخانههای اروپایی با ظرفیت پایینتر کار میکنند.
- رقابت در بازار داخلی شدیدتر شده است.
- سرمایهگذاری در پلتفرمهای برقی، گران و زمانبر است.
- مصرفکننده اروپایی نیز نسبت به گذشته بیشتر به قیمت حساس شده است.
در چنین بازاری، خودروسازان چینی با مزیت هزینه، سرعت تولید و تکنولوژی باتری وارد شدهاند و توانستهاند بخشی از تقاضا را جذب کنند. نتیجه آن است که برندهایی مانند BYD و MG دیگر فقط بازیگر حاشیهای نیستند، بلکه به رقبای مستقیم برای خودروسازان اروپایی بدل شدهاند. تغییر مفهوم «ساخت اروپا»
تغییر معنای عبارت «ساخت اروپا»
در گذشته، این برچسب بهطور مستقیم به مهندسی، قطعهسازی و تولید بومی اشاره داشت. اما امروز ممکن است یک خودروی اروپایی با طراحی اروپایی، در پلتفرم مشترک، با باتری چینی و قطعات وارداتی ساخته شود. در این حالت، محصول نهایی شاید از نظر محل مونتاژ «اروپایی» باشد، اما از نظر محتوای صنعتی، دیگر کاملاً اروپایی نیست.
این تحول، برای سیاستگذاران اروپایی هم یک چالش اقتصادی است و هم یک دغدغه راهبردی. اگر اروپا بخواهد در عصر خودروهای برقی رقابتپذیر بماند، باید همزمان روی تولید باتری، استخراج و فرآوری مواد معدنی، نرمافزار و نوآوری سرمایهگذاری کند؛ وگرنه سهم بیشتری از زنجیره ارزش را به چین واگذار خواهد کرد.
بیتردید صنعت خودروسازی جهان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن چین فقط یک «رقیب صادراتی» نیست، بلکه به بازیگری تعیینکننده در فناوری، تولید و بازار تبدیل شده است. اروپا هنوز برند دارد، اما چین در حال تصاحب بخشهای بیشتری از زیرساختی است که آینده خودرو را شکل میدهد.
اگر این روند ادامه پیدا کند، «خودروی اروپایی» در سالهای آینده ممکن است بیش از هر زمان دیگری به قطعات، فناوری و سرمایه چینی وابسته باشد؛ و این یعنی تغییر توازن قدرت، نه فقط در بازار خودرو، بلکه در کل صنعت حملونقل جهانی.
نظر شما