به گزارش خبرنگار تازه‌های اقتصاد، سالیان متمادی است که اقتصاد ایران با چالشی به نام «سرمایه‌های حبس شده در بالش‌ها» روبروست. برآوردها نشان می‌دهد میلیاردها دلار ارز به‌صورت اسکناس در خانه‌های مردم نگهداری می‌شود؛ دارایی عظیمی که به دلیل نبود ابزارهای مالی مطمئن و هراس از کاهش ارزش یا دشواری در نقدشوندگی، از چرخه سازنده اقتصاد خارج شده است. ورود این حجم از منابع به بدنه تولید، نه‌تنها می‌تواند فشار نقدینگی را مهار کند، بلکه کلید اصلی رشد طرح‌های ارزآور و نوسازی زیرساخت‌های ملی است. در همین راستا، بانک مرکزی با یک رویکرد تحولی، گامی بلند برای آشتی دادن این سرمایه‌ها با بخش مولد برداشته است.

مجوز فعالیت صندوق‌های ارزی صادر شد

هیات عامل بانک مرکزی در جلسه ۱۸ خردادماه ۱۴۰۵، «شیوه‌نامه پذیرش و صدور مجوز ارکان ناظر بر عملیات ارزی صندوق سرمایه‌گذاری در درآمد ثابت ارزی» را به تصویب رساند. این مصوبه که در ادامه دستورالعمل دی‌ماه سال گذشته تدوین شده، مسیر را برای صدور اولین مجوزهای این صندوق‌ها از سوی بانک مرکزی و سازمان بورس هموار کرده است. هدف اصلی، جمع‌آوری منابع ارزی خرد و کلان از عموم مردم و هدایت آن‌ها به سمت تامین مالی طرح‌های صادرات‌محور است.

تضمین ۱۰۰ درصدی: ارز بدهید، ارز بگیرید

بزرگترین مانع در مسیر اعتماد مردم به سپرده‌گذاری‌های ارزی در دهه‌های گذشته، ترس از تسویه ریالی بود. بانک مرکزی برای رفع این نگرانی، در ماده (۳) این دستورالعمل، هرگونه تسویه وجه ریالی را ممنوع کرده است. تمام اشخاص حقیقی و حقوقی می‌توانند با تحویل «اسکناس» یا «حواله ارزی»، واحدهای این صندوق‌ها را خریداری کنند. بر اساس این تعهد قانونی، تسویه وجوه و بازگشت سرمایه نیز «تنها به‌صورت ارزی» و بر مبنای همان ارزی است که سرمایه‌گذار در ابتدا تحویل داده است؛ این یعنی اگر شما دلار سرمایه‌گذاری کنید، در نهایت اصل و سود سرمایه خود را به‌صورت دلار دریافت خواهید کرد.

امنیت سرمایه‌گذاری در سایه دارایی‌های مطمئن

برای آنکه ریسک سرمایه‌گذاران به حداقل برسد، این صندوق‌ها ملزم شده‌اند تا منابع خود را تنها در دارایی‌های دارای «ضمانت ارزی» سرمایه‌گذاری کنند. این دارایی‌ها شامل سپرده‌های ارزی، گواهی‌های سپرده مدت‌دار ارزی و به‌ویژه «اوراق ارزی» است. این اوراق که برای تامین مالی پروژه‌های بزرگ صنعتی کشور منتشر می‌شوند، دارای ضمانت شبکه بانکی بوده و ریسک سرمایه‌گذاری را عملاً به صفر نزدیک می‌کنند.

نقش‌آفرینی در بازسازی صنایع پس از جنگ

یکی از نکات کلیدی این طرح، نگاه به آینده و نوسازی کشور است. با فعالیت این صندوق‌ها، منابع خرد مردم علاوه بر دریافت سود ارزی معین، به سمت پروژه‌های ارزآوری هدایت می‌شود که نقش موثری در بازسازی صنایع آسیب‌دیده از جنگ تحمیلی اخیر ایفا خواهند کرد. همچنین بر اساس ماده (۵) دستورالعمل، این صندوق‌ها می‌توانند به عنوان «متعهد پذیره‌نویسی» نیز فعالیت کنند که این امر با افزودن کارمزد به درآمدهای صندوق، سود نهایی سرمایه‌گذاران را بیش از پیش افزایش می‌دهد.

در نهایت، این صندوق‌ها که با همکاری مشترک بانک مرکزی، سازمان بورس و مرکز مبادله ارز و طلای ایران طراحی شده‌اند، نه‌تنها ابزاری برای حفظ ارزش دارایی مردم در برابر تورم هستند، بلکه پل ارتباطی جدیدی میان بازار پول و سرمایه برای توسعه اقتصادی ایران در دوران پساجنگ محسوب می‌شوند.